Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, na podstawie art. 165 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, art. 8, art. 59 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 1 i 3 oraz art. 138 usta. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540) i art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia w całości zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (w 149 punktach gier), udzielonego "M" Spółce z o.o. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. Przesłanką wszczęcia postępowania było ustalenie podczas kontroli punktu gier wymienionego w załączniku do ww. decyzji pod poz. 102, Sklep Spożywczy M.M., że zainstalowany tam automat do gier o niskich wygranych nie spełnia wymogów dotyczących maksymalnej stawki za jedną grę na automatach o niskich wygranych, co narusza przepisy zawarte w art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.)..
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. "M" Spółka z o.o. wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu zainicjowanym jej wnioskiem do Ministra Finansów o rozstrzygnięcie na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jednolity: Dz.U. 2004 r., Nr 4. poz. 27 z późn.zm. - dalej jako ustawa o grach i zakładach wzajemnych) w związku z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. 2009 r., Nr 201. póz. 1540 ze zm. - dalej jako ustawa o grach haardowych) w drodze decyzji, czy gra urządzana na automacie do gier o niskich wygranych H nr fabr. [...] nr opinii technicznej z badania poprzedzającego rejestrację [...], posiadającym cechy określone w wyżej opisanej opinii technicznej poprzedzającej rejestrację tego automatu jest grą na automatach do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych (w stanie prawnym do 31 grudnia 2009 r.) oraz grami na automatach do gier o niskich wygranych w rozumieniu art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych (w stanie prawnym od 1 stycznia 2010 r).
Dodatkowo w piśmie z dnia [...] lipca 2010 r. Spółka wniosła o przeprowadzenie kolejnych wniosków dowodowych, podtrzymując jednocześnie wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu karnym, którego przedmiotem jest zbadanie legalności funkcjonowania automatów do gier objętych również niniejszym postępowaniem.
Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek zażalenia Spółki, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2010 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż postępowanie prowadzone przed Ministrem Finansów nie miało przymiotu zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie, gdyż na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie zostały podważone fakty, iż automat kontrolowany w dniu [...] lutego 2010 r. był automatem o niskich wygranych, działał w legalnym punkcie gier, gdzie został włączony do eksploatacji w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, a także posiadał ważne świadectwa rejestracji, wydane przez właściwe organy. Podobnie przymiotu zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie nie mógł mieć wynik toczącego się równolegle postępowania karnego skarbowego. Postępowanie to jest bowiem postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego i ma inne cele, tj. celem postępowania administracyjnego jest określenie skutków prawnych stwierdzonego stanu faktycznego, natomiast celem postępowania karnego skarbowego jest stwierdzenie, czy doszło do przestępstwa lub czynu karalnego a następnie do ustalenia winnego popełnienia danego czynu zabronionego i ukaranie go.
Powyższe postanowienie stanowiło przedmiot skargi "M" Spółki z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Go 33/11 oddalił skargę. W dniu 12 kwietnia 2011 r. Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r., "M" spółka z o.o. zgłosiła nowe wnioski dowodowe oraz wniosła ponownie o zawieszenie postępowania prowadzonego przez organ w niniejszej sprawie do czasu:
* ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu leżącym u podstaw niniejszego postępowania, w postępowaniu dotyczącym kontroli prawidłowości funkcjonowania automatu do gier o niskich wygranych H nr fabr. [...],
* prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prawnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawach o sygn. III SA/Gd 267/10 oraz o sygn. akt II SA/Gd 268/10 co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami prawa wspólnotowego w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawy postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie,
* prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 549/10, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami
Konstytucji w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej jako ordynacja podatkowa), odmówił zawieszenia postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...].
W zażaleniu na powyższe postanowienie z dnia [...] lutego 2011r. "M" spółka z o.o. zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy: tj. art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z § 10 ust. 2 w zw. § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych z dnia 3 czerwca 2003 r. (Dz.U. Nr 102, póz. 946 z późn.zm.) poprzez niezawieszenie postępowania w niniejszej sprawie wskutek błędnego uznania, że nie występuje w niej zagadnienie wstępne polegające na konieczności przeprowadzenia i zakończenia przez inny właściwy organ odrębnego postępowania w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji automatu z uwagi na istniejące w ocenie tegoż innego organu nieprawidłowości w funkcjonowaniu automatu, w sytuacji gdy podstawa niniejszego postępowania opiera się właśnie na wspomnianych nieprawidłowościach innego organu w funkcjonowaniu automatu". W konsekwencji Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r. pełnomocnik Spółki podniósł, iż inne organy zawieszają postępowanie prowadzone w tożsamym jak w niniejszej sprawie przedmiocie, wobec tego strona wskazała na zasadność zawieszenia przedmiotowego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniu karnym, którego przedmiotem jest zbadanie legalności funkcjonowania automatów do gier objętych również niniejszym postępowaniem, tj. postępowania prowadzonego przez prokuraturę Apelacyjną w Białymstoku.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Na powyższe postanowienie "M" spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W obszernej skardze zarzucono organowi naruszenie szeregu przepisów ordynacji podatkowej oraz ustaw szczególnych wobec zaniechania zawieszenia przez organ postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływana dalej jako "P.p.s.a." Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zatem warunkiem zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego jest to, aby to "inne postępowanie" było w toku, a więc było wszczęte. Rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego.
Nadto celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu.
Sądowi z urzędu wiadomo, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie ze skargi kasacyjnej "M" Spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 lutego 2011r. (sygn. akt II SA/Go 33/11) oddalającego jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia przedmiotowego postępowania w sprawie cofnięcia Spółce zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] zmienionego decyzją z dnia [...] października 2008 r.
Wskazać należy, iż wniosek strony o zawieszenie postępowania administracyjnego nie wszczyna nowej sprawy, jest to zagadnienie incydentalne, wpadkowe w ramach sprawy administracyjnej. Istotą postępowania w sprawie wniosku o zawieszenie toczącego się postępowania jest jedynie ustalenie, czy nie istnieją przeszkody które uniemożliwiają dalszy prawidłowy bieg postępowania.
Na podstawie analizy akt sprawy o sygn. II SA/Go 33/11 oraz przedmiotowej sprawy wskazać należy, że kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie podlega postanowienie organu celnego, wydane po rozpoznaniu powtórnego wniosku strony o zawieszenie tego samego postępowania administracyjnego, wszczętego postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], na podstawie przesłanki określonej w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn.zm.). Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, z uwagi niejako powtórne orzekanie organów podatkowych oraz sądu w kwestii ewentualnego zawieszenia postępowania, w szczególności mając na uwadze możliwą tożsamość przedmiotową niniejszych spraw konieczne było poddanie analizie przesłanek, które wskazała strona jako prejudykaty uzasadniające zawieszenie postępowania w sprawie cofnięcie zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych zarówno w pierwotnym wniosku o zawieszenie tego postępowania, jak i powtórnym wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. (złożonym już po ostatecznym postanowieniu Dyrektora Izby Celnej o odmowie zawieszenia).
Analiza treści wniosków i rozstrzygnięć organów celnych w obydwu przypadkach oraz uzasadnienia wyroku tutejszego Sądu w sprawie II SA/Go 33/11 prowadzi do wniosku, iż zarówno w pierwotnym wniosku Spółki o zawieszenie przedmiotowego postępowania, rozstrzygniętym postanowieniem Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2010 r. o odmowie zawieszenia postępowania oraz utrzymującym je w mocy postanowieniem z dnia [...] lutego 2011r., jaki i w toku postępowania zainicjowanego powtórnym wnioskiem o zawieszenie postępowania z dnia [...] stycznia 2011 r., przedmiot rozstrzygnięcia organów celnych stanowiła miedzy innymi ocena czy zagadnienie wstępne w stosunku do przedmiotu niniejszej sprawy stanowi rozstrzygnięcie w postępowaniu karnoskarbowym prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną w Białymstoku, którego przedmiotem jest ocena legalności działania automatów do gier, w tym automatów objętych niniejszym postępowaniem.
Wskazać przyjdzie, iż na powyższy prejudykat Spółka nie powołała się w treści powtórnego wniosku o zawieszenie postępowania z dnia [...] stycznia 2011 r. i Dyrektor Izby Celnej nie rozstrzygał w tym zakresie w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2011 r., jednakże na etapie postępowania wywołanego zażaleniem Spółki (w piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2011 r.) strona rozszerzyła przesłanki, które w jej ocenie skutkować winny zawieszeniem przedmiotowego postępowania o wskazane wyżej, w jej ocenie zagadnienie prejudycjalne.
W uzasadnianiu zaskarżonego w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej postanowienia z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w powyższym zakresie, powołując się na uzasadnienie wyroku Sądu w sprawie II SA/Go 33/11 wskazał, iż z uwagi na odrębność i różne cele toczące się postępowanie karno- skarbowe nie stanowi przesłanki do zawieszenia niniejszego postępowania, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z przepisem art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Po myśli art. 170 P.p.s.a orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Go 33/11 jest nieprawomocny, bowiem "M" Sp. z o.o. zaskarżyła go skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z ustaleń Sądu wynika, iż skarga kasacyjna, zarejestrowana pod sygn. akt II GSK 995/11 nie została jeszcze rozpoznana.
Choć drugi wniosek-z dnia [...] stycznia 2011 r. o zawieszenie postępowania rozszerza przesłanki, które w ocenie strony skutkować winny zawieszeniem przedmiotowego postępowania to rozstrzygnięcie kwestii zawieszenia postępowania z przyczyny wskazanej we wniosku pierwszym ma prejudycjalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi. Przy kumulacji przesłanek zawieszenia postępowania, w tym przypadku w ramach tej samej podstawy to jest art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) wystąpienie choć jednej z nich prowadzi do obligatoryjnego zawieszenia postępowania.
Po zawieszeniu postępowania z jednej przyczyny nie może być natomiast zawieszone powtórnie ze względu na wystąpienie w czasie trwania zawieszenia innej przesłanki. Od wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Go 33/11 dotyczącej pierwotnego wniosku o zawieszenia postępowania w tej samej sprawie administracyjnej, zależy zatem rozstrzygnięcie o zasadności niniejszej skargi.
Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., co daje podstawę do zwieszenia przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej skarżącej Spółki od wyroku w sprawie II SA/Go 34/11.