Uzasadnienie
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 czerwca 2009 r., K.B. został wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Dnia 9 czerwca 2009 r. skarżący uiścił wpis.
Dnia 5 sierpnia 2009 r. wpłynął do sądu wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. K.B. podał, że z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 2.367,72 zł, zaś jego żona pobiera rentę w wysokości 438,70 zł (netto). Nadto przedstawił ponoszone wydatki: energia elektryczna – 498,99 zł, woda - 215, podatek rolny - 105,33 zł, olej napędowy – 380 zł, raty kredytów 1.236 zł. W uzupełnieniu złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przestawił rachunki, wyciąg z rachunku bankowego a także oświadczył, że na zakup lekarstw przeznacza miesięcznie 200 zł.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
W niniejszej sprawie nie można przyjąć, aby zachodziły okoliczności przemawiające za przyznaniem K.B. prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy zauważyć, że z treści formularza PPF wynika, że skarżący spłaca dwa kredyty w łącznej wysokości 1.236 zł, natomiast z przedłożonego zaświadczenia wynika, że posiada jeden kredyt, którego rata wynosi 439,08 zł (rata za 09/2009 r.). Nie można również pominąć, że skarżący nie posiada na utrzymaniu dzieci.
Nie negując zatem ponoszonych przez skarżącego wydatków służących zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, w tym kosztów leczenia, opłat związanych z eksploatacją domu, prowadzeniem gospodarstwa rolnego (spłata kredytu), należy jednak uznać, że posiada on w dyspozycji pewne środki, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Potwierdza ten fakt zapłata przez K.B. wpisu w kwocie 100 zł.
Zasługuje natomiast na uwzględnienie wniosek skarżącego w przedmiocie ustanowienia adwokata. Uznano bowiem, iż dodatkowy wydatek związany z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe skarżącej. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. Z tych względów ustanowienie adwokata jest uzasadnione.
Reasumując należy uznać, że wniosek K.B. o przyznanie prawa pomocy w części zasługiwał na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.