Uzasadnienie
Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2009r. w sprawie nr [...] postanowił zaliczyć D.S. urodzonego [...] listopada 2000r. do osób niepełnosprawnych od urodzenia. W punkcie 7 postanowienia określono iż małoletni nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Postanowienie to zostało doręczone matce dziecka W.P. w dniu [...] stycznia 2009r. z pouczeniem że przysługuje od niego odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności za pośrednictwem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Matka małoletniego D.S. w dniu [...] lutego 2009r. osobiście w organie l instancji złożyła odwołanie od w/w orzeczenia z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podała, że przebywała z dzieckiem poza [...] na badaniach co w jej ocenie było przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o niepełnosprawności postanowieniem Nr [...] na podstawie art. 6 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych /Dz. U. z 2008r. Nr 14, póz. 92/, art. 59 § 2 w zw. z art. 58 k.p.a. oraz § 19 ust. 3 pkt 2 lit. "b" rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności /Dz. U. Nr 139 póz. 1328/ -odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności D.S..
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania w przedmiotowej sprawie upłynął 12 lutego 2009r. Ustawowa przedstawicielka małoletniego D.S. nie uprawdopodobniła braku winy we wniesieniu odwołania od orzeczenia z uchybieniem terminu. W ocenie organu wyjazd związany z badaniem dziecka poza terenem [...] nie może być uznany za usprawiedliwienie skoro obowiązkiem strony było zastosowanie się do wyznaczonego terminu o czym była pouczona.
Od tego postanowienia matka małoletniego W.P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której prosi Sąd o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i jeszcze raz podkreślił, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, bowiem nie wskazała w jakim terminie była z dzieckiem na badaniach poza [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna. Przedmiotem skargi jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności małoletniego D.S..
Instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności w sytuacji gdy upłynął już termin do jej podjęcia.
W świetle art. 58 k.p.a. przesłankami przywrócenia terminu przez organy są:
- - uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę że uchybienie nastąpiło bez jego winy,
- - wniesienie prośby o przywrócenie terminu,
- - jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności dla której przewidziany był uchybiony termin,
- - wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności dla której przewidziany był uchybiony termin w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7 dniowy termin jest nieprzywracalny /art, 58 § 3 k.p.a./.
W przedmiotowej sprawie ustawowa przedstawicielka jako przyczynę uchybienia terminu wskazała konieczność wyjazdu z dzieckiem niepełnosprawnym na badania poza miejsce stałego zamieszkania. W żaden inny sposób nie uzasadniła swojego wniosku.
A zatem tak sformułowany wniosek zawierał wady uniemożliwiające jego rozpoznanie i nie czynił zadość wymaganiom przewidzianym w wyżej cytowanym art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. A skoro tak to obowiązkiem organu było wezwanie strony do usunięcia braków tego wniosku i zobowiązanie jej do wykazania następujących okoliczności:
- - gdzie odbywały się badania, rodzaj badań i z czyjego skierowania,
- - czy wyjazd na badania był planowany czy też wystąpił nagle,
- - w jakim terminie pozostawała poza [...],
- - w jakim stopniu utrudniało jej przesłanie w terminie odwołania pocztą,
- - kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca jej wniesienie odwołania.
Obowiązek organu do takiego zachowania wynika z treści art. 64 § 2 k.p.a. i winien on być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego w tym przed wszystkim art. 7 i 9. Przepisy te zobowiązują każdy organ administracji do podejmowania przy rozpatrywaniu indywidualnej sprawy obywatela wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny, ale także słuszny interes strony. Nadto organy zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków i czuwania nad tym aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu winny udzielać im niezbędnych wyjaśnień.
Zasady te mają istotne znaczenie w przypadku gdy organ ma do czynienia z osobami nie mającymi zdolności do czynności prawnych, niepełnosprawnymi a załatwiana sprawa ma dla nich istotny życiowy charakter.
Tak też było w niniejszej sprawie. Matka niepełnosprawnego małoletniego dziecka uprawdopodobniła okoliczność uchybienia terminu - wyjazd poza miejsce zamieszkania w celu odbycia badań, lecz nie podała żadnych innych okoliczności, a więc brak było podstaw, do tylko na tej podstawie, do oddalenia jej wniosku bez wezwania do jego uzupełnienia. Dopiero po wezwaniu i pouczeniu o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, niepodaniu okoliczności o które organ wnosił, organ miał by prawo do oddalenie jej wniosku. Przy tak lakonicznie sformułowanym wniosku osoby, która nie jest profesjonalistą w zakresie znajomości prawa, obarczonej niepełnosprawnym małoletnim dzieckiem rozstrzygnięcie organu narusza zasady którymi powinien kierować się organ administracji w państwie prawa. Oczywiście wszystkie okoliczności, które strona poda przy ponownym rozpoznaniu jej wniosku organ winie rozważyć czy dochowała ona należytej staranności właściwej przy występowaniu do organu administracji o załatwienie jej sprawy, bowiem istnienie po jej stronie niedbalstwa czy chociażby winy nieumyślnej spowoduje odmowę przywrócenia terminu.
W chwili obecnej wobec niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy brak jest możliwości dokonania oceny prawidłowości pod względem prawnym zaskarżonego orzeczenia przez Sąd. Stąd też wobec uchybienia przez organ administracji przepisom kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" uchylił zaskarżone postanowienie.