Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 17 października 2024 r., sygn. akt II SA/Go 405/24

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie m.in. art. 37 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu ponaglenia R. O. z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz z dnia [...] czerwca 2024 r. na bezczynność oraz przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie legalności przebudowy budynku mieszkalnego w [...] nr [...], gmina [...], nie stwierdził bezczynności oraz przewlekłości PINB w [...].

Pismem z dnia [...] lipca 2024 r. R. O. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na "decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], na przewlekłe prowadzenie postepowania naprawczego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] PINB [...] z art. 50 i 51 Prawa budowlanego od 20220 roku, wcześniejsze oznaczenia PINB [...]."

Wobec wątpliwości wynikających z treści ww. skargi, Sąd w dniu [...] września 2024r. zwrócił się do skarżącego o podanie w terminie 7 dni od dręczenia wezwania, czy przedmiotem jego skargi z [...] lipca 2024 r. jest wyłącznie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie niestwierdzenia bezczynności oraz przewlekłości postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie legalności przebudowy budynku mieszkalnego, czy też skarga dotyczy również bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie legalności przebudowy budynku mieszkalnego, pod rygorem przyjęcia, że przedmiot skargi stanowi wyłącznie wskazane w skardze postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...].

Wezwanie skarżący odebrał w dniu [...] września 2024 r., które pozostało bez odpowiedzi.

Na podstawie zarządzenia z dnia [...] października 2024 r. Sąd przyjął, że skarga z dnia [...] lipca 2024 r. stanowi postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że nie dotyczy ona spraw określonych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skargę należało odrzucić.

Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej - jako p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Jak stanowi zaś art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku bezczynności lub przewlekłości postępowania PINB w [...] w sprawie legalności przebudowy budynku mieszkalnego w [...], gmina [...]. Wspomniane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o przepis art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. na skutek złożonego przez skarżącego ponaglenia.

W myśl przepisu art. 37 §1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

1. 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

1. 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Zgodnie z brzmieniem art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Z powyższego uregulowania wynika, że ponaglenie stanowi środek mający na celu zniesienie stanu bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Postanowienie je rozpoznające nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty, albowiem dotyczy jedynie kwestii wpadkowej związanej z nieterminowym załatwieniem sprawy przez organ administracji publicznej.

Poza tym postanowienie organu rozpatrującego ponaglenie nie podlega zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji (o czym organ pouczył skarżącego w zaskarżonych postanowieniu), gdyż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 k.p.a., niezależnie od treści rozstrzygnięcia. Instytucja ponaglenia odnosi się wyłącznie do kwestii ściśle procesowej i incydentalnej, stąd postępowanie prowadzone wskutek wniesienia ponaglenia na podstawie art. 37 k.p.a., nie ma cech samodzielnego i nowego postępowania administracyjnego. Złożenie ponaglenia jest natomiast warunkiem wyczerpania trybu zaskarżenia przed wywiedzeniem przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ w sprawie podania inicjującego dane postępowanie administracyjne co do istoty sprawy.

Wobec powyższego skargę wniesioną na wspomniane na wstępie postanowienie uznać należy za niedopuszczalną i z tego względu Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1sentencji postanowienia.

O zwrocie opłaty kancelaryjnej Sąd orzekł na podstawie art. 225 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia)..