Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 1d, ust. 1e, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., określanej dalej jako u.k.p.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 7345 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1526) Prezydent Miasta orzekł o przedłużeniu K.P. okresu zatrzymania prawa jazdy kategorii B nr [...] na okres 6 miesięcy, tj. od dnia [...] października 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2022 r., w związku z kierowaniem pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wskazał, iż w dniu [...] listopada 2015 r. wydał na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. decyzję o zatrzymaniu K.P. prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy, ustalając, że początkiem okresu będzie data zwrotu dokumentu prawa jazdy Prezydentowi Miasta i nakładając na wyżej wymienionego obowiązek zwrotu prawa jazdy w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji. Organ wskazał, że dokument prawa jazdy nie został przez stronę zwrócony.
W dniu 15 listopada 2021 r. do Urzędu Miasta wpłynęło zawiadomienie Komendy Miejskiej Policji o tym, że w dniu [...] października 2021 r. K.P., kierując pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość na obszarze zabudowanym o 52 km/h (102/50 km/h), w związku z czym w tym dniu zostało mu zatrzymane prawo jazdy. Dalej organ I instancji podał, że zgodnie z przepisem art. 102 ust. 1d u.k.p., jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4, 5 lub 7 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lub 2a albo art. 135a ust. 1 pkt 2 lub 2a p.r.d., starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Organ uznał, że ponieważ strona nie zwróciła dokumentu prawa jazdy pomimo obowiązku wynikającego z decyzji z [...] listopada 2015 r., koniecznym jest przedłużenie okresu zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy.
W odwołaniu od decyzji pełnomocnik K.P. wniósł o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015 r. oraz z dnia [...] stycznia 2022 r. oraz o umorzenie postępowania w tej sprawie zarzucając naruszenie:
- - art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw przez przyjęcie błędnej interpretacji, iż podstawa zatrzymania prawa jazdy jest wyłącznie informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez Policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej, niż 50 km/h w obszarze zabudowanym;
- - art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez przyjęcie, że przepis ten zawiesza obowiązywanie przepisów proceduralnych dotyczących zgromadzenia dowodów w sposób wyczerpujący;
- - § 5 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1081),
- - art. 6 i 7 k.p.a. przez wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa oraz prowadzenie postępowania z pominięciem zasady prawdy obiektywnej,
- - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nierozpoznanie całego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Kolegium zauważyło, że zarzuty odwołania dotyczą przede wszystkim decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015 r. o zatrzymaniu K.P. prawa jazdy kat. B na okres 3 miesięcy i ustalającej, że początkiem okresu będzie data zwrotu dokumentu prawa jazdy i nakładającej na wyżej wymienionego obowiązek zwrotu prawa jazdy w terminie 7 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], wobec czego jest ostateczna i prawomocna, a jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w k.p.a. (art. 16 § 1 k.p.a.). W tej sytuacji podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące tego rozstrzygnięcia Kolegium uznało za bezprzedmiotowe.
Następnie organ odwoławczy podniósł, że strona pomimo nałożenia obowiązku zwrotu prawa jazdy, dokumentu tego nie zwróciła i w związku z tym 3-miesięczny termin zatrzymania prawa jazdy nie rozpoczął biegu. Jest również bezspornym, że w dniu [...] października 2021 r. K.P. kierował pojazdem silnikowym, ponownie przekraczając dozwoloną prędkość w obszarze zabudowanym. Dalej organ przywołał treść art. 102 ust. 1d u.k.p. i zauważył, że sankcja w postaci przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy na podstawie powyższego przepisu wynika z faktu samego kierowania pojazdem przez stronę pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy, a nie z faktu popełnienia wykroczenia drogowego. Decyzja oparta na art. 102 ust. 1d u.k.p. ma charakter związany, tzn. w razie zaistnienia przesłanek w nim określonych organ wydaje decyzję określonej treści. Taka decyzja jest pochodną stanu faktycznego, który odpowiada warunkom określonym w przepisach prawa.
W art. 102 ust. 1d u.k.p. zobowiązano natomiast starostę do wydania decyzji m.in. w przypadku, gdy osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy na tej podstawie, że osoba ta kierując pojazdem przekroczyła dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Mając na względzie powyższe ustalenia organ odwoławczy uznał, że organ
I instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami k.p.a. Wskazał też, że obowiązek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynika z treści art. 102 ust. 1c u.k.p., który ma analogiczne zastosowanie do decyzji wydawanych na podstawie ust. 1d tego przepisu. Kolegium nie dopatrzyło się również jakichkolwiek okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonalności decyzji. Odwołujący się, prowadząc pojazd pomimo braku dokumentu prawa jazdy, powinien liczyć się z dolegliwymi skutkami jakie może wywołać tego rodzaju postępowanie.
K.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję Kolegium, w której zarzucił:
- - naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz innych ustaw w zw. z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przez przyjęcie błędnej jego wykładni, że podstawą zatrzymania przez starostę prawa jazdy jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy przez policję, a nie fakt rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym, a tym samym błędne przyjęcie, iż zasada prawdy obiektywnej nie ma zastosowania do postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy za przedmiotowy czyn,
- - art. 105 § 1 k.p.a. przez wydanie decyzji w sytuacji istnienia przesłanki do umorzenia postępowania wobec skarżącego z uwagi na jego bezprzedmiotowość w całości, bowiem wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy sygn. [...] uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. [...] dotyczący przekroczenia przez skarżącego prędkości w dniu [...] października 2015 r., co powinno skutkować umorzeniem postępowania i niezwłocznym zwróceniem skarżącemu dokumentu prawa jazdy,
- - art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1 i 3 k.p.a. przez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego zebranego w niniejszym postępowaniu z poszanowaniem i uwzględnieniem interesu stron, niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także nierozpatrzenie w sposób wnikliwy zebranego materiału dowodowego i podnoszonych przez skarżącego zarzutów, podczas gdy skarżący od samego początku kwestionował fakt, iż dokonał rzeczywistego przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym,
- - art. 127 § 1 w zw. z art. 129 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez wadliwe przeprowadzone przez organ II instancji postępowanie odwoławcze, skutkujące niewydaniem decyzji uchylającej decyzję organu I Instancji, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy w sprawie na to pozwalał.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przedłużeniu skarżącemu okresu zatrzymania prawa jazdy kategorii B [...] na okres 6 miesięcy, tj. od dnia [...] października 2021 r. do dnia [...] kwietnia 2022 r., w związku z kierowaniem pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy.
Podstawę materialną powyższych decyzji stanowił przepis art. 102 ust. 1d u.k.p. zgodnie z którym, jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4, 5 lub 57 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 2 lub 2a albo art. 135a ust. 1 pkt 2 lub 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 1c, nie została jeszcze wydana, starosta wydaje tę decyzję na okres 6 miesięcy. Stosownie do art. 102 ust. 1e u.k.p. okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zatrzymania prawa jazdy.
Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4, 5 lub 7, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji.
Powyższy przepis obliguje do przedłużenia terminu w sytuacji stwierdzenia faktu, że osoba kierowała pojazdem silnikowym w okresie obowiązywania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. pkt 4 u.k.p. i nie uzależnia wydania decyzji o przedłużeniu od jej wydania przed upływem orzeczonego uprzednio terminu zatrzymania prawa jazdy. Celem art. 102 ust. 1d u.k.p. jest napiętnowanie wszystkich przypadków lekceważenia i braku poszanowania dla obowiązku powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w sytuacji zatrzymania prawa jazdy m.in. w przypadku zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r., I OSK 1214/17).
W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący kierował w dniu [...] października 2021 r. pojazdem silnikowym mimo wydania decyzji przez Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015 r., [...] r. o zatrzymaniu mu prawa jazdy na podstawie art. 104 ust. 1 pkt 4 u.k.p. Decyzja ta wywoływała skutki prawne, gdyż skarżący nie wykonał wynikającego z niej obowiązku zwrotu prawa jazdy. Ponadto decyzja ta korzystała z przymiotu ostateczności (art. 16 § 1 k.p.a.), gdyż została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r., [...] oraz z przymiotu prawomocności (art. 16 § 3 k.p.a.), ponieważ prawomocnym wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 15 grudnia 2015 r., II SA/Go 293/16 została oddalona skarga skarżącego na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Stosownie do art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Przepis ten ustanawia zasadę ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyrażającą się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej decyzji. Wydanie nowej decyzji jest więc jedynym sposobem całkowitego lub częściowego pozbawienia decyzji ostatecznej jej mocy obowiązującej (por. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, s. 123).
Wobec tego, iż skarżący nie doprowadził do wzruszenia powyższej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2015 r. w przewidzianej do tego procedurze, organ w kontrolowanej sprawie był nią związany i nie był upoważniony do czynienia ponownie ustaleń, czy w istocie w dniu [...] października 2015 r. skarżący przekroczył szybkość w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy sankcja w postaci przedłużenia okresu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 104 ust. 1d u.k.p. wynika z faktu samego kierowania pojazdem przez stronę pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy, na wskazanej w tym przepisie podstawie. Decyzja oparta na art. 102 ust. 1d u.k.p. ma charakter związany, tzn. w razie zaistnienia przesłanek w nim określonych organ wydaje decyzję określonej treści (por. wyrok WSA w w Rzeszowie dnia 10 kwietnia 2018 r. II SA/Rz 47/18).
Stąd nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty wskazujące na naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jako odnoszące się do okoliczności niepodlegających badaniu w kontrolowanej sprawie.
Podobnie jawi się jako całkowicie uchybiony zarzut braku umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a to w związku z powołanym na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] sierpnia 2018 r. sygn. [...], który uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2017 r. sygn. [...] dotyczący przekroczenia przez skarżącego prędkości w dniu [...] października 2015 r. Podkreślić bowiem należy, iż powyższy wyrok ze względu na niezależność odpowiedzialności administracyjnej od odpowiedzialności za wykroczenie nie powodował eliminacji z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., która stanowiła z kolei podstawę wydania decyzji kontrolowanej w niniejszej sprawie. Możliwe byłoby co najwyżej na jego podstawie wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdyby z jego treści wynikało, że pomiar prędkości został błędnie dokonany (por. uzasadnienie uchwały NSA z 1 lipca 2019 r., I OPS 3/18).
Jak już wspomniano skarżący nie doprowadził jednak do wzruszenia tej decyzji na tej podstawie. Zresztą z treści powyższego wyroku wynika, iż uchylenie wyroku I instancji uznającego skarżącego za winnego popełnienia w dniu [...] października 2015 r,. wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o 51 km/h i umorzenie postępowania nastąpiło jedynie z uwagi na ustanie karalności wykroczenia, a nie stwierdzenia, że skarżący nie dopuścił się powyższego wykroczenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organy zasadnie stwierdziły zaistnienie przesłanek do przedłużenia skarżącemu terminu zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 104 ust. 1d u.k.p., a sposób ustalenia terminu pozostawał w zgodzie z treścią art. 104 ust. 1e u.k.p. Zatem nietrafny był zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 127 § 1 w zw. z art. 129 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W związku z tym Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.