Uzasadnienie
W dniu 25 maja 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga J.N. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wraz ze skargą skarżący złożył, z uchybieniem art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej p.p.s.a.) o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ustanowienie adwokata.
W konsekwencji podjętych przez sąd czynności skarżący złożył wniosek na formularzu urzędowym (data wpływu 12 czerwca 2017 r.) wnosząc o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W formularzu PPF skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i czwórką małoletnich dzieci. Wskazał także, że jest w bardzo trudnej sytuacji. Korzysta z pomocy Caritas oraz MOPS, utrzymuje się z renty oraz świadczeń rodzinnych z dodatkami oraz pobieranymi na rzecz czworo dzieci świadczeniem "500+". Na jego utrzymaniu jest niepełnosprawna żona oraz syn W.N., sam zaś ma problemy z chodzeniem. W formularzu wskazał także, że mieszka w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku, papierów wartościowych, nieruchomości oraz ruchomości, których warność przenosiłaby kwotę 5000 zł. Dalej wskazał, że łączny dochód rodziny wynosi 3278 zł miesięcznie, na co składa się jego renta w wysokości 854 zł, świadczenia rodzinne 694 zł oraz świadczenie wychowawcze tzw. "500+" 2000 zł. Wraz z żoną zajmuje się zbieraniem makulatury żeby przeżyć. Miesięczne koszty zaś obejmują spłatę kredytu – 721 zł miesięcznie, czynsz 617,75 zł miesięcznie, zakup leków 390 zł oraz rehabilitacja syna 600 zł.
Na podstawie zarządzenia sędziego z dnia 13 czerwca 2017 r. skarżący został wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- 1. przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód przez skarżącego i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym,
- 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy,
- 3. odpis zeznania podatkowego skarżącego za ostatnie dwa lata,
- 4. przedłożenie rachunków (dokumentów) potwierdzających ponoszone koszty związane z utrzymaniem mieszkania (domu) i spłatą kredytów,
- 5. przedłożenie rachunków dotyczących kosztów zakupu leków (leczenia),
- - pod rygorem wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy jedynie w oparciu o treść dokumentów znajdujących się w aktach spraw.
Wezwanie w tym zakresie doręczono skarżacemu w dniu 19 czerwca 2017 r. Skarżacy nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie.
Z kolei na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2017 r. wezwano skarżącego do przedłożenia odpisów lub kserokopii decyzji o przyznaniu swiadczenia rentowego, ewentualnie odcinka rentowego potwierdzajacego otrzymanie renty w deklarowanej wysokości 854 zł miesięcznie, o przyznaniu śwdczenia rodzinnego oraz o przyznaniu świadczenia wychowawczego na wszystkie dziec (500+), w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwana, po rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Po mimo skutecznego doręczenia tego wezwania w dniu 12 lipca 2017 r. skarżący nie udzielił także żadnej odpowiedzi.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie kosztów sądowych (w całości) oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Przy czym formułując wniosek, skarżący powinien jednoznacznie wskazać, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego czy też adwokata. W ramach bowiem prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący może uzyskać pomoc prawną tylko jednego pełnomocnika profesjonalnego, przy czym warunki przyznania takiej pomocy są w odniesieniu do adwokatów i radców prawych identyczne.
Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku.
Zważyć trzeba, że skarżący nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie udzielił odpowiedzi na żadne, z dwóch wezwań skierowanych do niego na podstawie art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Nie zostały dostarczone między innymi wyciągi z rachunków bankowych, dokumenty potwierdzające ponoszone koszty utrzymania mieszkania, kredytów, a także koszty leczenia, a także dokumenty potwierdzające przyznanie świadczenia rentowego, świadczeń rodzinnych oraz wychowawczych. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Samo twierdzenie skarżącego, że ciężar utrzymania jego rodziny spoczywa na jego ojcu i rodzicach żony nie może być uznane za wystarczające do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy bowiem podkreślić, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866).
Jednocześnie podkreślić należy, że w judykaturze powszechnie przyjmuje się, że niedopełnienie - nawet w części - obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia lub dokumentów (art. 255 p.p.s.a.), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (np. postanowienie NSA: z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 58/15, z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt I OZ 539/14).
Konstatując zatem należy stwierdzić, że J.N. nie wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.