Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 E.M.-J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oraz na postanowienie WINB z dnia [...] marca 2012r. nr [...], którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji PINB.
Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 29 maja 2012r. Sąd, na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozdzielił skargi E.M.-J. w ten sposób, że sprawa ze skargi na postanowienie WINB jest prowadzona przed tutejszym Sądem pod sygnaturą akt II SA/Go 317/12 (wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012r. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie WINB), natomiast sprawa ze skargi na decyzję PINB pod sygnaturą akt II SA/Go 420/12.
W uzasadnieniu swojej skargi strona zarzuciła miedzy innymi naruszenie podstawowych zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6-9, art. 40 § 3, art. 77, art. 80 i 81) oraz wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z uwagi na to, iż zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie to nosi znamiona wad, o których mowa w art. 156 § 1, 2, 5 i 7 kpa.
W odpowiedzi na skargę PINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać jej dopuszczalność, gdyż zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) - dalej jako "ppsa", w razie niedopuszczalności skargę odrzuca się bez merytorycznej oceny jej zasadności.
W myśl przepisu art. 52 § 1 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego, a więc nie może zostać wszczęte dopóty, dopóki to postępowanie się toczy, jak również zasadę, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne, w postępowaniu administracyjnym (vide: T. Woś- red., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, str. 235).
Z kolei zgodnie z treścią art. 52 § 2 ppsa przez wyczerpanie ww. środków należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.
Podkreślić należy, iż zaskarżona decyzja jest decyzją pierwszoinstancyjną, albowiem od niej przysługiwało odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zresztą skarżąca wniosła, a organ odwoławczy je rozpoznał stwierdzając w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ II instancji prawidłowo pouczył stronę o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na wydane postanowienie z dnia [...] marca 2012 r., z którego skarżąca skorzystała. Rozstrzygnięcie WINB dotyczyło jednak kwestii proceduralnej i tylko w takim zakresie podlegało rozpatrzeniu przez sąd administracyjny (wyrok z dnia 27 czerwca 2012r., sygn. akt II SA/Go 317/12).
Pouczenie zawarte w postanowieniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w żadnej mierze nie odnosiło się do decyzji organu l instancji, która rozstrzygała sprawę merytorycznie, albowiem jak już wyżej Sąd stwierdził, na decyzję wydaną w l instancji nie służy skarga do sądu administracyjnego wobec braku prawnej możliwości zaskarżenia decyzji wydanej przez organ l instancji, Z kolei merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji nie było możliwe z uwagi na uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia środka odwoławczego.
W tej sytuacji nie można uznać, aby skarżąca spełniła warunek wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. W świetle zgodnego stanowiska doktryny i orzecznictwa samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem wspomnianego warunku. O jego spełnieniu można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Zakamycze 2006, s. 136 oraz postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., l OSK 623/08, LEX nr 493703). Innymi słowy o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić tylko w sytuacji skutecznego ich wniesienia, w tym sensie, że wniesienie odwołania doprowadziło do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W przeciwnym razie mogłoby dochodzić do obejścia przepisów dotyczących terminów i trybu wnoszenia środków odwoławczych w postępowaniu administracyjnym.
Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (poza wymienionymi w punktach 1-5 cytowanego przepisu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopełnienie przez skarżącą wymogu wyczerpania środków zaskarżenia skutkuje niedopuszczalnością wniesienia skargi, to zaś prowadzi do jej odrzucenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.