Uzasadnienie
J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (organ) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska jego syna J. T. N..
W odpowiedzi na skargę organ nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia oraz poinformował, iż zaskarżoną decyzję skarżący otrzymał jedynie "do wiadomości".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Uprawnienie do wniesienia skargi uzależnione jest więc od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w określonej sprawie, zdaniem Sądu, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Od tak pojmowanego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, to jest stan, w którym podmiot wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji.
Ustawodawca, definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego, wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Ponadto wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio. Tak więc o tym, czy określonemu podmiotowi będzie służyło prawo strony w tym konkretnym postępowaniu administracyjnym, decydować będzie norma prawna, z której będą wynikały wprost określone prawa i obowiązki.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie dotyczyła bezpośrednio strony skarżącej. Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że organ prowadząc postępowanie uznał za stronę tego postępowania wyłącznie wnioskodawczynię – matkę dziecka z uwagi na to, że skarżący został pozbawiony władzy rodzicielskiej wobec małoletniego syna (wyrok SR – k. 5 akt administracyjnych sprawy).
Skarżącemu została wysłana zaskarżona decyzja jedynie do wiadomości. Skarżący nie był więc stroną postępowania administracyjnego. Powyższe czyni rozpoznawaną skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia.
W sytuacji, gdy - tak jak w niniejszej sprawie - brak legitymacji do wniesienia skargi jest oczywisty, merytoryczne rozpoznanie sprawy nie jest rozwiązaniem racjonalnym zarówno z punktu widzenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, jak i ekonomii procesowej (art. 7 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi może nastąpić wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że została wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak sentencji.