Uzasadnienie
Wojewoda działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] czerwca 2006r. Nr [...] stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda wyjaśnił, że po dokonaniu analizy prawnej aktu stwierdził, że podejmując uchwałę Rada Gminy istotnie naruszyła art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Organ nadzoru wskazał, że przepis ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym zawiera wyliczenie zagadnień, które statut jednostki organizacyjnej powinien określać w szczególności. Z brzmienia tego przepisu wynika, że sprawy określone w pkt 1-5 stanowią obligatoryjne elementy każdego uchwalanego przez radę gminy statutu jednostki pomocniczej. Organ podał, że w statucie Sołectwa nie uregulowano wymaganego ustawowo zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposobu ich realizacji.
W ocenie organu nadzoru uchwalenie statutu jednostki pomocniczej gminy, który nie zawiera wszystkich kwestii wskazanych w art. 35 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym stanowi istotne naruszenie tego przepisu, jak również reguł tworzenia prawa zawartych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2002r. Nr 100, poz. 908), które na mocy § 143 stosuje rada gminy odpowiednio przy tworzeniu aktów prawa miejscowego. W myśl § 135 w związku z § 143 rozporządzenia w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego zamieszczane są przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego upoważnienia do regulowania określonych spraw oraz sprawy należące do zadań lub kompetencji danego organu.
Z powyższym rozstrzygnięciem nadzorczym nie zgodziła się Rada Gminy i złożyła na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej brak było podstaw prawnych do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności uchwały Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa, albowiem nie nastąpiło zarzucane w rozstrzygnięciu nadzorczym istotne naruszenie prawa. Skarżąca przypomniała, że według art. 91 ustawy o samorządzie gminnym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, a w przypadku nie istotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Skarżąca wskazała ponadto, że rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
W świetle powyższego organ nadzoru powinien ustalić stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością i w tak ustalonym stanie faktycznym wykazać istotne naruszenie prawa w uchwale organu gminy. W ocenie skarżącej powyższych przesłanek zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie spełnia. Wbrew bowiem zarzutom zawartym w rozstrzygnięciu nadzorczym w Statucie Sołectwa uregulowano zakres zadań przekazywanych jednostce przez Gminę oraz sposób ich realizacji. Przedmiotowych spraw dotyczą uregulowania § 4 Statutu, które według skarżącej stanowią wypełnienie upoważnienia ustawowego, określonego w art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 4 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), statut jednostki pomocniczej gminy określa zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji. Gmina może przekazywać jednostce pomocniczej (w niniejszej sprawie sołectwu) zadania, które zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie gminnym (art.
- 7) należą do jej kompetencji.
Wbrew twierdzeniu skarżącej uchwała Rady Gminy z [...] kwietnia 2006r. w sprawie Statutu Sołectwa w § 4 nie określa zakresu zadań przekazywanych jednostce pomocniczej przez gminę oraz sposobu ich realizacji. Jak wynika bowiem z tego paragrafu został w nim określony zakres działania i zadania Sołectwa. W paragrafie tym wskazano, że do zakresu działania Sołectwa należą wszystkie sprawy publiczne Sołectwa nie zastrzeżone ustawami i statutem gminy na rzecz organów gminy, organów rządowej administracji ogólnej i innych podmiotów, a w szczególności:
- 1) zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego przekazanego przez Radę Gminy, rozporządzanie dochodami z tego źródła oraz rozporządzanie środkami wydzielonymi z budżetu na zasadach określonych w statucie,
- 2) opiniowanie projektów uchwał Rady Gminy w sprawach o podstawowym znaczeniu dla mieszkańców Sołectwa,
- 3) występowanie do Rady Gminy o rozpatrzenie spraw publicznych Sołectwa i podjęcie odpowiednich uchwał,
- 4) współpraca z radnymi, którzy kandydowali z terenu Sołectwa,
- 5) organizowanie przez mieszkańców Sołectwa wspólnych prac na rzecz miejsca zamieszkania,
- 6) tworzenie pomocy sąsiedzkiej,
- 7) sprawowanie kontroli społecznej, wypowiadanie się w sprawach działalności jednostek organizacyjnych działających w Sołectwie,
- 8) podejmowanie uchwał w sprawach Sołectwa w ramach przyznanych kompetencji.
Odnosząc się do pkt 1 § 4 Statutu, w którym określono, że do zadań sołectwa należy zarządzanie i korzystanie z mienia komunalnego, należy wskazać, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uprawnienie do zarządzania mieniem komunalnym (którego zakres określa statut tej jednostki), uprawnienie do korzystania z tego mienia, oraz rozporządzanie dochodami z tego źródła, są zadaniami jednostki pomocniczej wynikającymi wprost z przepisów ustawy, które nie są odrębnymi uprawnieniami przekazywanymi jednostce pomocniczej przez gminę. Również określone w pkt 2-8 § 4 Statutu zadania są to wyłączne zadania sołectwa, które nie są przekazywane przez gminę.
Określenie w statucie jednostki pomocniczej gminy elementów określonych w art. 35 ust. 3 pkt 1-5, a więc również określenie zakresu zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji ma charakter obligatoryjny. Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że przedmiotowa uchwała w sprawie Statutu Sołectwa Lubomyśl nie zawiera tych elementów. Brak ten stanowi o istotnym naruszeniu prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
A. Juszczyk-Wiśniewska G. Staniszewska M. Ruszyński
Zarządzenie
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć skarżącemu z pouczeniem o skardze kasacyjnej.
As. WSA Michał Ruszyński