Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Komendant Miejski Policji uznał obwinionego asp. K.K. winnym czynu określonego w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.) i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 tej ustawy odstąpił od ukarania.
Orzeczenie doręczono obwinionemu dnia 17 kwietnia 2018 r. z pouczeniem, iż przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji, za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Dnia 18 kwietnia 2018 r. orzeczenie doręczono obrońcy obwinionego - adw. B.R..
Dnia 25 kwietnia 2018 r. złożono odwołanie od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji.
Komendant Wojewódzki Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] - działając na podstawie art. 135k ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - odmówił przyjęcia odwołania, wskazując, iż merytoryczne rozpoznanie sprawy jest niemożliwe, gdyż odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Prawo wniesienia odwołania do Komendanta Wojewódzkiego Policji przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji. Stosownie do art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż obwiniony zaskarżone orzeczenie odebrał w dniu 17 kwietnia 2018 r., a ustanowiony obrońca obwinionego w dniu 18 kwietnia 2018 r. Obwiniony złożył odwołanie w dniu 25 kwietnia 2018 r., tak więc w 8 dniu od dnia doręczenia mu orzeczenia i tym samym uchybił terminowi do jego wniesienia.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł K.K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 134i ust. 6 pkt 8 w zw. z art. 135f ust. 6 ustawy o Policji, wyrażające się udzieleniem błędnego pouczenia o przysługującym obwinionemu i jego obrońcy uprawnieniu w zakresie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji, poprzez nie wskazanie w treści wymienionego orzeczenia zastrzeżenia, iż w razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 135k ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.), postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji (art. 135k ust. 2). Zgodnie z art. 135k ust. 3 powołanej ustawy, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania, w drodze postanowienia, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Ustawodawca zdecydował jednocześnie, że udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego (art. 135f ust. 5). Przepis art. 135f ust. 6 stanowi zaś, że orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do wniesienia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej.
W świetle powyższego, termin do wniesienia odwołania otwiera się tylko jeden raz, zarówno dla obwinionego jak i jego obrońcy. Momentem tym jest dokonanie skutecznego doręczenia odpisu orzeczenia dyscyplinarnego albo obwinionemu policjantowi, albo jego obrońcy, w zależności od tego, które doręczenie nastąpiło wcześniej.
Zgodnie z art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jednym z obligatoryjnych elementów orzeczenia dyscyplinarnego jest pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Organ podejmując takie rozstrzygnięcie, zobowiązany jest zatem bezwzględnie przestrzegać tego nakazu i to niezależnie od tego czy obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym działa sam, czy jest on reprezentowany przez obrońcę. W postępowaniu dyscyplinarnym policjantów fakt reprezentowania strony przez obrońcę, w tym profesjonalnego jej pełnomocnika, nie ogranicza obowiązków informacyjnych organu, a przede wszystkim nie zwalnia organu z powinności przekazania pełnych informacji pozwalających na realizację prawa do złożenia odwołania. Prawidłowe pouczenie co do przysługujących stronie środków zaskarżenia uznawane jest zawsze za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w każdym postępowaniu.
Wobec powołanych wyżej, szczególnych uregulowań ustawy o Policji, na organie spoczywał obowiązek wyczerpującego pouczenia zarówno obwinionego, jak i jego pełnomocnika, o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania. Takie pouczenie powinno zdaniem Sądu zostać zawarte w orzeczeniu dyscyplinarnym, gdyż stanowi jego obligatoryjny element. Obowiązek pouczenia w orzeczeniu dyscyplinarnym wynika wprost z treści art. 135j ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym, orzeczenie powinno zawierać pouczenie o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania.
Podkreślenia wymaga przy tym, że ustawa o Policji nie wyłącza obowiązku zawarcia w orzeczeniu dyscyplinarnym prawidłowego (pełnego) pouczenia w sytuacji, gdy obrońcą obwinionego jest adwokat, czy radca prawny. Takie prawidłowe (pełne, wyczerpujące) pouczenie powinno być zawarte, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, w orzeczeniu dyscyplinarnym, od którego przysługuje odwołanie (por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 156/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2028/16).
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że orzeczenie dyscyplinarne doręczone zostało zarówno obwinionemu, jak i jego obrońcy, przy czym nie zawierało ono pełnego pouczenia w zakresie zawartego w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji szczególnego uregulowania dotyczącego biegu terminu do wniesienia odwołania.
Uznając zatem naruszenie przez organ przepisów prawa postępowania, to jest art. 135k ust. 1 w zw. z art. 135j ust. 2 pkt 7 i art. 135f ust. 6 ustawy o Policji w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, skarga, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podlegała uwzględnieniu.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielił przy tym stanowisko wyrażone w powołanym wyroku NSA z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 156/15 (podobne poglądy zostały zawarte w postanowieniach NSA z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II OZ1326/17, z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt II OZ 1382/17), iż w przypadku błędnego pouczenia co do sposobu liczenia terminu do wniesienia odwołania, nie ma potrzeby składania wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia, gdyż konieczność przywrócenia terminu powodowałaby niecelowe przedłużenie postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę organ biorąc pod uwagę wykładnię przepisów zaprezentowaną w niniejszym wyroku, winien merytorycznie rozpoznać odwołanie strony.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika strony będącego adwokatem w wysokości 480 zł, ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).
Sąd na podstawie art. 225 p.p.s.a. nakazał zwrot wpisu uiszczonego przez skarżącego wraz ze skargą albowiem z mocy przepisu art. 239 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. jest on z mocy prawa zwolniony z takiej opłaty.
# 2