Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o podjęcie działań wobec Prezydenta Miasta w sprawie udzielenia pomocy finansowej. W obszernym uzasadnieniu podniosła m.in., że na bieżąco wymaga się od niej składania kolejnych wniosków o pomoc, stosuje się rozbudowane procedury i formalności, organy w każdej sprawie zawiadamiają ją o treści art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co jest bardzo uciążliwe, stosowane procedury hamują i paraliżują postępowania w przedmiocie uzyskania pomocy, w pismach urzędowych stosowana jest ta sama przestarzała argumentacja, a także schematy i szablony, przez co pomoc nie dochodzi do skutku oraz co pogłębia biedę, ubóstwo i bezrobocie. Wnioskodawczyni zwróciła się po poprawę tego stanu. Dodatkowo zakwestionowała celowość przeprowadzania wobec niej w miejscu zamieszkania wywiadów środowiskowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zakwalifikowało powyższe pismo D.B. jako "wniosek o ustalenie prawa do świadczeń", po czym pismem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] na podstawie art. 19 oraz art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – w wersji obowiązującej na dzień sporządzenia pisma) przekazało tę skargę Przewodniczącemu Rady Miasta celem rozpatrzenia zgodnie z żądaniem strony. Jednocześnie Kolegium przesłało powyższe pismo wnioskodawczyni do wiadomości.
Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz zarzucając Kolegium biurokrację w załatwianiu spraw i powielanie stale tych samych schematów. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem Kolegium.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, że na tego rodzaju pisma nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że w zaskarżonym piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego widoczna jest pewna niekonsekwencja. Jeżeli bowiem Kolegium zakwalifikowało pismo D.B. z dnia [...] listopada 2015 r. jako wniosek o ustalenie prawa do świadczeń, wówczas powinno je przekazać nie Radzie Miasta, lecz organowi właściwemu do rozpatrzenia tego rodzaju wniosku, którym w myśl art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) jest w tym przypadku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Jeżeli natomiast za organ właściwy do rozpatrzenia pisma D.B. z [...] listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało Radę Miasta, wówczas pismo to należało zakwalifikować jako skargę na działalność Dyrektora MOPS bądź Prezydenta Miasta, co w niniejszej sprawie znajdowałoby uzasadnienie w treści zarzutów podniesionych przez wnioskodawczynię w omawianym piśmie.
W pierwszym przypadku podstawę prawną do przekazania pisma Dyrektorowi MOPS stanowiłby art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – w wersji obowiązującej na dzień wydania niniejszego orzeczenia), dalej w skrócie k.p.a., natomiast w drugim przypadku podstawę prawną przekazania pisma Radzie Miasta powinien stanowić art. 231 k.p.a.
Niezalenie jednak od powyższej niekonsekwencji skargę D.B. należało odrzucić, bowiem zarówno na przekazanie pisma w oparciu o art. 65 § 1 k.p.a., jak i na przekazanie w oparciu o art. 231 k.p.a. skargi wniesionej w trybie działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego właściwym organom, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje.
W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Jeśli chodzi o przekazanie wniosku strony o wszczęcie postępowania administracyjnego właściwemu organowi w trybie art. 65 § 1 k.p.a., przyjmuje się, że przekazanie podania organowi właściwemu nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, postanowienia czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Następuje ono jedynie w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie i która nie podlega zaskarżeniu. Nie ma bowiem cech czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i nie rozstrzyga o uprawnieniach lub obowiązkach strony postępowania administracyjnego wynikających z przepisów prawa.
Tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., I OSK 38/12, postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 14 kwietnia 2014 r., II SAB/Go 31/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.nsa.gov.pl).
Z kolei stosownie do treści art. 229 pkt 3 k.p.a. organem właściwym do rozpatrywania skarg na działalność wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 tego przepisu jest rada gminy. Natomiast w myśl art. 231 k.p.a. jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ.
Również ten przepis nie przewiduje możliwości wydania przez organ administracji publicznej jakiegokolwiek aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Podobnie żaden inny przepis działu VIII k.p.a. nie stanowi podstawy prawnej do wydania tego rodzaju aktu. Oznacza to, że w sprawach dotyczących trybu skargowego, w tym także w sprawie przekazania skargi według właściwości, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków normowane przepisami znajdującymi się w dziale VIII k.p.a. nie są bowiem aktami lub czynnościami o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.