Uzasadnienie
Dnia [...] lutego 2009 r. Starosta Powiatu wydał decyzję nr [...], którą orzekł o utracie przez A.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2009 r.
W dniu [...] kwietnia 2009 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło odwołanie A.C. od w/w decyzji.
W treści odwołania strona wskazała, iż organ l instancji doręczył jej kserokopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem zaskarżonej decyzji w dniu [...] marca 2009 r. tj. w dniu kiedy przyszła do Powiatowego Urzędu Pracy ponowić swoją gotowość do podjęcia pracy. Natomiast w dniu [...] lutego 2009 r. doręczono jej jedynie decyzję nr [...] Starosty Powiatu o uchyleniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]. Nadto wskazała, iż powyższa decyzja nr [...] nie została jej doręczona we wcześniejszym terminie, pomimo twierdzenia pracownika urzędu oraz, że odmówiono jej prawa zapoznania się z aktami sprawy.
Wreszcie strona wskazała, iż w dniu [...] stycznia 2009 r. pracowała przez jeden dzień w "K" przy remoncie. Utrata statusu osoby bezrobotnej w wyniku tak krótkotrwałej pracy jest dla niej krzywdzące.
Wojewoda postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] odmówił A.C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatowego nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2009 r. wpłynął do Powiatowego Urzędu Pracy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. orzekającej o utracie przez A.C. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] stycznia 2009 r.
Organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału wynika, że w/w decyzja wraz z decyzją Starosty nr [...] przesłana została listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Decyzję doręczono w dniu [...] lutego 2009 r. A.C. - jak wynika z adnotacji na potwierdzeniu babci A.C..
Strona jednakże wskazała w odwołaniu, iż o zaskarżonej decyzji dowiedziała się w dniu [...] marca 2009 r. zaś wcześniej decyzja ta nie została jej doręczona.
Organ wyjaśnił, iż zapis ten - zawarty w odwołaniu - potraktował jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].
Zgodnie z przepisem art. 58 § 2 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 póz. 1071 ze zm.) prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Tymczasem strona wskazała, iż decyzję doręczono jej w dniu 24 marca 2009 r. natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone w dniu 6 kwietnia 2009 r. tj. po upływie 7 dni od ustania przeszkody do wniesienia odwołania. Organ postanowił o odmowie przywrócenia terminu A.C. do wniesienia odwołania.
A.C. wniosła skargę na w/w postanowienie zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania art. 9 i art. 10 kpa, mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez nie informowanie strony oraz nie zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także naruszenie art. 7, art. 8 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niebędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie jej z naruszeniem istotnego interesu odwołującej się, prowadzące do naruszenia zasady praworządności. Skarżąca wskazała także naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 kpa w zw. z art. 58 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, co w konsekwencji doprowadziło do niesłusznego i wykraczającego poza kompetencje organu administracyjnego potraktowania odwołania skarżącej jako wniosku o przywrócenie terminu.
A.C. podkreśliła, iż odwołanie wniosła w terminie czternastu dni od dnia wydania jej odpisu decyzji organu i instancji. Wobec niedoręczenia jej wcześniej przedmiotowej decyzji, termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od dnia doręczenia jej odpisu tej decyzji. Organ natomiast w sposób dowolny zinterpretował jej odwołanie, uznając iż zawiera ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych oraz publikacje prawnicze, skarżąca podkreśliła, iż działanie organu w tym zakresie było nieuprawnione.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko i argumentację wynikającą z zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "ppsa"), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zaskarżonego aktu, jak w rozpatrywanej sprawie -postanowienia, dokonywana jest pod względem zgodności z prawem materialnym, a także zastosowanych przy jej wydawaniu przepisów postępowania. Przed dalszymi rozważaniami warto także wskazać na dyspozycję przepisu art. 134 ppsa, zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej.
W wyniku takiej kontroli postanowienie (decyzja) może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ppsa.).
Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego - Wojewody nr [...], wydane na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 2 kpa o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania przez A.C. od decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].
Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że aby można było mówić o przywróceniu terminu muszą być spełnione łącznie 4 następujące przesłanki, wskazane w art. 58 § 1 i 2 kpa: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, prośba ta musi być wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. wniesienie odwołania.
W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma rozważenie, czy zaszła pierwsza z wymienionych wyżej przesłanek, do orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, tj. czy strona wniosła o przywrócenie terminu. Odnośnie tej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Z dyspozycji art. 58 k.p.a. wynika jednoznacznie, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na wyraźną prośbę strony. W orzecznictwie bardzo wyraźnie ukształtował się pogląd, iż w tym zakresie wyłączona została możliwość wszczęcia postępowania przez organ administracji z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt l OSK 1285/07, wyrok NSA z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt l OSK 268/07).
Wniosek zawierający prośbę o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przed organem administracji stanowi pismo procesowe, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Wniosek taki powinien zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i § 3 kpa, a więc zawierać m.in. określone żądanie wynikające wprost z treści wniosku. Przy czym w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny sygn. akt l OSK 268/07 wskazał, iż organ administracji publicznej nie ma obowiązku nawet wyjaśnić, czy strona w związku z uchybieniem terminu zwraca się o jego przywrócenie, bowiem pozostawałoby to w wyraźniej sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 kpa.
W ocenie Sądu zaskarżone orzeczenie organu II instancji wydane zostało z naruszeniem art. 58 § 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, co uzasadnia jego uchylenie.
A.C. w odwołaniu nie wspomniała nawet o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Brak zatem było podstaw do zakwalifikowania odwołania jako wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa. Odwołująca się nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, lecz wyjaśniła jedynie okoliczności doręczenia skarżonej decyzji, dowodząc tym samym, iż odwołanie od tej decyzji wniesione zostało z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Strona zakwestionowała prawidłowość doręczenia decyzji Starosty nr [...] w dniu [...] lutego 2009 r., podkreślając, iż faktycznie decyzję tą doręczono jej dopiero 24 marca 2009 r. Organ nie był zatem uprawniony do dokonania swobodnej interpretacji odwołania strony, czego konsekwencją było przyjęcie, iż wnosi ona o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty nr [...] i wydanie zaskarżonego postanowienia z uchybieniem art. 58 § 1 kpa.
Wojewoda, jako organ odwoławczy, powinien zatem dokonać oceny dopuszczalności wniesionego odwołania oraz zachowania przez stronę terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 kpa, uwzględniając przy tym zasady prawa administracyjnego dotyczące prawidłowości doręczenia określone w rozdziale 8 działu l ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.