Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) stwierdził z urzędu nieważność decyzji Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych i Społecznych z dnia [...].06.2005 r. dotyczącej anulowania decyzji Dziekana z dnia [...] kwietnia 2005r. w sprawie skreślenia M.K. z listy studentów.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż rozpatrzenie odwołania M.K. od decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. nie należało do właściwości Dziekana Wydziału tylko Rektora Uniwersytetu i w związku z tym doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. przepisów dotyczacych właściwości. Organ stwierdził, że naruszenie to jest wadą na tyle ciężką, że powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.K., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaświadczenia, które nie jest decyzją administracyjną, art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela - wnioskodawcy oraz art. 19 k.p.a. przez nieprzestrzeganie z urzędu właściwości rzeczowej i miejscowej przez organy administracyjne. Jednocześnie skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy oraz uchylenia w całości zaskarżonej decyzji jak i decyzji z dnia [...].04.2005 r. Ponadto poinformował, że o skreśleniu z listy studentów dowiedział się w rozmowie telefonicznej z pracownikiem ZUS, bowiem decyzja z dnia [...].04.2005 r. nie została mu doręczona, natomiast pismo z dnia [...].04.2005 r. nie było odwołaniem od tej decyzji, a jedynie prośbą o rozłożenie czesnego za studia na raty, która zresztą została pozytywnie rozpatrzona.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Rektor Uniwersytetu ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że odwołanie M.K. z dnia [...].04.2005 r. dotyczyło decyzji z dnia [...].04.2005 r., gdyż zawarta jest w nim prośba o przywrócenie mu statusu studenta. Ponadto organ powołał się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Rektora Uniwersytetu wniósł M.K., podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Jednocześnie skarżący podkreślił, że w jego ocenie decyzja Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych i Społecznych pismo z dnia [...].06.2005 r. jest jedynie zaświadczeniem, a nie decyzją administracyjną.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, a odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu braku decyzji wskazał, iż zakwalifikowanie danego pisma jako decyzji administracyjnej nie wymaga, aby pismo zawierało wszystkie składniki decyzji, bowiem winno ono zawierać oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.
Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. i ponowną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Rektor Uniwersytetu stwierdził nieważność decyzji Dziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych i Społecznych z dnia [...].06.2005 r. dotyczącej anulowania decyzji Dziekana z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie skreślenia M.K. z listy studentów, z uwagi na naruszenie przepisu wynikającego z treści art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. naruszenie przepisów o właściwości.
Pismo z dnia [...].06.2005 r. zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji jest decyzją, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., bowiem zawiera minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzji.
Organy uczelni wydając decyzje muszą stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tak aby adresat takiej decyzji miał zapewnione wszelkie gwarancje procesowe wynikające z ustawy.
Treść artykułu 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wprowadza jakiegokolwiek elementu kwalifikującego naruszenie właściwości i dlatego każdy taki przypadek, w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności. Naruszenie właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje więc jej nieważność, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego [vide: wyrok z dnia 7 października 1982 r. II SA 1119/82, ONSA 1982/2, poz. 95] oraz w poglądach doktryny [vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2006, str. 734 i n.]. Jedynie upływ 10 lat od jej wydania lub nieodwracalność wywołanych nią skutków prawnych uzasadnia, stosownie do treści przepisu art. 156 § 2 kpa, odstąpienie przez właściwy organ od stwierdzenia nieważności.
Stosownie do art. 127 § 2 k.p.a. właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji państwowej wyższego stopnia. Przepis ten ustala właściwość instancyjną organów w sprawach nie zakończonych jeszcze decyzją ostateczną. Od powyższej zasady kodeks postępowania administracyjnego przewiduje wyjątki gdy:
- 1) naczelny organ administracji państwowej (tj. minister i samorządowe kolegium odwoławcze), orzekający w I instancji, ponownie rozpoznaje sprawę, gdy zwróci się o to strona niezadowolona z decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.),
- 2) gdy odwołanie od decyzji wniosły wszystkie strony i zasługuje ono w całości na uwzględnienie, organ I instalacji może wydać nową decyzję (art. 132 § 1 k.p.a.),
- 3) analogicznie jak w drugim wypadku organ I instancji może postąpić, gdy odwołała się tylko jedna strona, a pozostałe godzą się na uwzględnienie tego odwołania (art. 132 § 2 k.p.a.).
Trzeba jednak podkreślić, że wyjątki wymienione w punkcie 2 i 3 mają zastosowanie z zastrzeżeniem art. 133 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132. Każde inne rozstrzygnięcie organu I instancji, od którego decyzji odwołała się strona (lub strony), jest ingerencją w sferę kompetencji organu administracji państwowej wyższego stopnia i naruszeniem ustalonej w art. 127 kpa właściwości funkcjonalnej.
Sąd podziela stanowisko organu, iż rozpatrzenie odwołania M.K. z dnia [...].04.2005 r. (data wpływu do sekretariatu Dziekana - 28.04.2005 r.) jako odwołania od decyzji z dnia [...].04.2005 r. o wykreśleniu go z listy studentów przez Prodziekana Wydziału Nauk Pedagogicznych i Społecznych narusza przepisy o właściwości i tym samym skutkuje nieważnością decyzji. W sytuacji, gdy odwołanie (wniosek) trafia do niewłaściwego organu, ten zgodnie z zasadą wynikającą z przepisu art. 65 § 1 k.p.a. jest zobowiązany do niezwłocznego przekazania go do organu właściwego. W przypadku, gdy organ tego nie uczyni strona ma prawo złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność w zakresie wydania postanowienia o przekazaniu.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy, do którego właściwości należy dana sprawa, ponownie rozpoznaje merytorycznie sprawę i jednocześnie ocenia decyzję organu I instancji na podstawie przeprowadzonego postępowania oraz treści tej decyzji.
Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002,r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami).
Joanna Brzezińska Ireneusz Fornalik Aleksandra Wieczorek