Uzasadnienie
Starosta Powiatu w dniu [...] grudnia 2001r wydał decyzję którą uznał K.S. z dniem [...] grudnia 2001r. za osobę bezrobotną oraz przyznano wyżej wymienionemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2001r. Decyzja wydana została na podstawie art. 2 ust.1 pkt 2, art. 23 ust.1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K.S. w dniu rejestracji spełniał warunki do uznania za osobę bezrobotną jak również przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
W dniu [...] stycznia 2002r. do Wojewody za pośrednictwem Starosty Powiaty złożone zostało przez K.S. pismo, nazwane odwołanie od decyzji z dnia [...].12.2001r. W piśmie tym wniesiono o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W uzasadnieniu podano, że w dniu rejestracji przedstawione zostały świadectwa pracy za łączny okres zatrudnienia ponad 33 lat oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze na ponad 11 lat i 7 miesięcy. Wskazano, że praca w takim charakterze wykonywana była ponad 25 lat, jednak w świadectwach pracy brak było odpowiedniego zapisu. Z uwagi, że w dacie składania przedmiotowego pisma, trwały postępowania sądowe mające na celu uzupełnienie treści świadectw pracy o stwierdzenie pracy w pracy w szczególnych warunkach - wniesiono o przedłużenie terminu na uzupełnienie dokumentów do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Pracy.
Wojewoda w dniu [...] lutego 2002r. postępowanie w sprawie zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...].02.2005r. do Starosty Powiatu wpłynął wniosek K.S. z dnia [...] stycznia 2005r. o podjęcie zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. Wojewoda podjął z zawieszenia postępowanie w sprawie odwołania, następnie w dniu [...] marca 2005r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że K.S. spełniał wymogi określone w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i bezrobociu. Z tego też względu Starosta prawidłowo przyznał skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazano, że Starosta prawo do zasiłku przedemerytalnego może przyznać po złożeniu wniosku wraz z dokumentami potwierdzającymi odpowiedni okres zatrudnienia zgodny z przepisami zawartymi w art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ wskazał, że do dnia [...] lutego 2005r. tj. do dnia złożenia żądania o podjęcie z zawieszenia postępowania, skarżący nie złożył wniosku o przyznanie zasiłku przedemerytalnego popartego dokumentami potwierdzającymi odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący podał, że nie przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego spowodowane zostało brakiem pisemnego udokumentowania pracy. Wskazał również miejsca w których był wcześniej zatrudniony oraz charakter pracy jaką wykonywał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego.
W myśl przepisu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd nie może zatem wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) Sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji także w zakresie wykraczającym poza zarzuty podniesione w skardze oraz wskazaną podstawę prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej przez Sąd następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność decyzji w zakresie, w jakim Sąd jest władny to uczynić, a więc z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art.7, art.8 i art.9 i art. 128 kodeksu postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić charakter pisma złożonego przez skarżącego – czy było to odwołanie czy też wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wskazać należy, że aby postępowanie zostało prawidłowo przeprowadzone należy prawidłowo ustalić treść żądania.
Stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji.
Wniosek otwierający postępowanie administracyjne w przypadku niezachowania obowiązujących wymogów formalnych stanowi podstawę do wszczęcia postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalić czy domniemana jego treść zgodna jest z wolą osoby od której pochodzi. Żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego.
Co prawda – skarżący nazwał pismo odwołaniem od decyzji, wskazał numer decyzji jak również pismo to zostało złożone w terminie do złożenia odwołania, jednak powyższe nie powinno przesądzać - w okolicznościach sprawy - o charakterze złożonego pisma. Zgodnie treścią art. 128 zd. pierwsze i drugie k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołana wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Z treści pisma złożonego przez skarżącego nie wynika, by kwestionował on poprawność ustaleń dotyczących przedmiotu decyzji tj. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i ustalenia statusu osoby bezrobotnej. Nie przedstawia również, żadnych zarzutów co do tej decyzji.
Należy zwrócić uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie odnosiła się do zasiłku przedemerytalnego. Z akt administracyjnych jak również z treści decyzji nie wynika również by organ pierwszej instancji prowadził postępowanie w zakresie badania uprawnień skarżącego do przyznania zasiłku przedemerytalnego na podstawie art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podstawą wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji było zgłoszenie się skarżącego do Powiatowego Urzędu Pracy. Karta rejestracyjna – znajdująca się w aktach administracyjnych –została wypełniona jako karta rejestracyjna bezrobotnego, wykreślono z niej natomiast świadczenie przedemerytalne.
Strona postępowania administracyjnego nie ma obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 k.p.a. mają obowiązek czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Ze względów podanych wyżej, w pierwszej kolejności organ winien wyjaśnić czy pismo złożone przez skarżącego miało charakter wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego.
Organ natomiast przeprowadził postępowanie odwoławcze na podstawie pisma skarżącego z dnia [...] stycznia 2002r., w którym to skarżący domaga się przyznania zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z treścią art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, postępowanie w sprawie przyznania zasiłku wszczyna się na wniosek. Nie jest więc prawdą- jak wskazuje organ odwoławczy- że skarżący do dnia [...] lutego 2005r. nie złożył wniosku o zasiłek przedemerytalny. Charakter pisma z [...] stycznia 2002r. wskazywał na to, że jest to wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego- jeżeli skarżący wcześniej takiego wniosku nie złożył. W postępowaniu sądowoadministracyjnym skarżący również nie kwestionował ustaleń dotyczących przyznania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej, a wskazywał, że skarga dotyczy braku przyznania zasiłku przedemerytalnego.
Podsumowując, należy stwierdzić, że w postępowaniu prowadzonym na wskutek wniesionego pisma z dnia [...].01.2002r., należało ustalić charakter tego pisma, a następnie rozstrzygnąć w przedmiocie wniosku. Postępowanie wyjaśniające charakter pisma skarżącego, mogło zostać przeprowadzone przez Starostę Powiatu z uwagi, że pismo zostało złożone za jego pośrednictwem. Natomiast Wojewoda – adresat pisma - po przeprowadzeniu takiego postępowania na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. winien przekazać rozpatrzenie sprawy – do organu właściwego. Brak ustaleń w tym kierunku doprowadziło do rozstrzygnięcia sprawy w innym przedmiocie niż wniosła strona postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie postępowania w innym zakresie niż wynika to z wniosku strony stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z póz. zm.) orzeczono jak w sentencji. Na mocy art. 152 wyżej wymienionej ustawy określono, że decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Zwrot kosztów obejmuje koszty dojazdu skarżącego do Sądu.
A. Juszczyk-Wiśniewska M. Linska-Wawrzon M. Bohdanowicz