Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2023 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
W skardze sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 300 000 zł za urządzanie gier i decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 300 000 zł za urządzanie gier. W oparciu o w/w decyzje wystawione zostały przez Naczelnika Urzędu Skarbowego tytułu wykonawcze z [...] lutego 2021 r i z [...] września 2020 r. Na podstawie tychże tytułów prowadzone jest wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, o którego wstrzymanie wniósł skarżący.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie skarżący wskazał, że egzekucja w/w decyzji jest już zaawansowana i skierowana do nieruchomości skarżącego, co pozbawi go miejsca zamieszkania, a decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).
Istotnym z punktu widzenia skierowanego do Sądu w niniejszej sprawie wniosku o wstrzymanie stanowi to, że odnosi się on nie do objętego skargą postanowienia organu o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, ale dotyczy on decyzji o nałożeniu na skarżącego kar pieniężnych, które stały się podstawą wystawienia tytułów wykonawczych i w dalszej kolejności wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Z uwagi właśnie na tak zakreślony wniosek o wstrzymanie wykonania w niniejszym postępowaniu Sąd uznał za konieczne jego oddalenie.
Cytowany powyżej przepis art. 61 § 3 zdanie 3 p.p.s.a. przewiduje co prawda, iż wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęte mogą być akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jednak zdaniem Sądu na gruncie rozpoznawanej sprawy, która dotyczy odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, do aktów wydanych w postępowaniu w granicach tej samej sprawy nie można zaliczyć w/w decyzji z [...] stycznia 2020 r. i z [...] czerwca 2020 r. o wymierzeniu kary pieniężnej.
W orzecznictwie i piśmiennictwie odnośnie zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy" wskazuje się, iż chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por. postanowienie NSA z 12.06.2012 r., II FZ 441/12, LEX nr 1170772). Jak słusznie zauważył NSA w postanowieniu z 30.01.2015 r., I OZ 43/15, przy definiowaniu pojęcia sprawy, w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności, należy uwzględnić to, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić zatem należało, iż wywiedziony w przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania powołanych decyzji wykracza poza granice sprawy, której przedmiot wyznacza zaskarżony do sądu akt, czyli postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. O ile zachodzi w tych sprawach tożsamość podmiotowa dotycząca skarżącego to odmienne są organy, odmienny jest też przedmiot tych aktów, a także podstawa prawna ich wydania.
Tym samym ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym (podobnie postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2019 r., sygn. akt: II OZ 628/19 i postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt: III Wa/SA 1947/15). Sąd uprawniony jest w przedmiotowej sprawie jedynie do zbadania przesłanek wstrzymania wykonania postanowień organów obu instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Podkreślić również należy, że sąd administracyjny nie może bezpośrednio wpływać na toczące się postępowanie egzekucyjne, tj. nie może ingerować w kwestie wykonalności tytułów wykonawczych oraz zawieszać postępowań egzekucyjnych, toczonych na podstawie tych tytułów wykonawczych, za wyjątkiem sytuacji, w których przedmiotem zaskarżenia jest akt administracyjny na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy. Sąd administracyjny nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 grudnia 2017 r. o sygn. akt II FZ 620/17, orzeczenia w zakresie wstrzymania egzekucji należą do właściwości organów egzekucyjnych, których sąd nie może zastępować (por. także postanowienia NSA: z dnia 24 marca 2017 r. o sygn. akt II FSK 434/17; z dnia 15 grudnia 2017 r. o sygn. akt II GZ 905/17; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W końcowej części uzasadnienia podkreślić należy, że zaskarżony w niniejszej sprawie akt administracyjny, tj. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie nakłada na stronę skarżącą (adresata decyzji) żadnych obowiązków, jest aktem proceduralnym, który sam w sobie nie podlega wykonaniu. Zatem także odnośnie tego aktu prawnego brak jest podstaw do wstrzymania wykonalności, gdyż nie podlega wykonaniu, a w takiej sytuacji brak jest podstaw do wstrzymania jego wykonalności.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.