Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. zatytułowanym "Podanie z prośbą" D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o interwencję w jej sprawach do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, w związku z kontrolą i nadzorem jaką wykonuje Kolegium oraz wobec braku odpowiedzi na pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2010 r. kierowanych do organu I instancji.
Dyrektor Miejskiego Ośrodka, ustosunkowując się do wezwania Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2010 r., wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] października 2010 r. (nr [...]) udzielił stronie pisemnej odpowiedzi w kwestii spraw wymienionych w pismach z dnia [...] sierpnia 2010 r. którą D.B. odebrała 15 października 2010 r.
Pismem z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.). poinformowało D.B., jak jej sprawy zostały załatwione przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, w związku ze złożonymi przez stronę pismami dotyczącymi różnych zagadnień. Ponadto Kolegium uznało się za niewłaściwe do rozpatrzenia zarzutów wskazanych w piśmie i wskazało skarżącej właściwy organ, podając treść art. 229 k.p.a. wymieniającym organy właściwe do rozpatrywania skarg.
Na powyższe pismo, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim złożyła D.B., w uzasadnieniu której w szczególności podniosła, iż korespondencja kierowana do niej jest sztampowa i tworzona na użytek biurokracji i urzędniczego odniesienia do rzeczy. Dodatkowo zarzuciła, że Kolegium poprzestaje wyłącznie na tym, aby zachować zgodność z prawem, a tym samym przekreśla to co dla niej najważniejsze, tj. brak pomocy materialnej lub jej niewystarczający zakres.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie z uwagi na to, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu spraw, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zasadą postępowania przed sądem administracyjnym jest, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd ten bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny jej dopuszczalności. W tym ostatnim aspekcie chodzi głównie o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W myśl zaś § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy zaskarżone przez D.B. pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 r. jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 8 p.p.s.a.
Pismo to stanowi odpowiedź organu na pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2010r. zatytułowane "Podanie z prośbą", w którym D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o interwencję w jej sprawach do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, wobec braku odpowiedzi na jej pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r., kierowanych do organu I instancji.
Zaskarżone skargą pismo Kolegium zawiera jedynie wyjaśnienia tego organu w kwestii spraw poruszonych przez skarżącą. W tym zakresie mają one walor jedynie informacji i nie odnoszą się w sposób władczy i konstytutywny do sfery praw i obowiązków skarżącej. Z powyższego wynika w sposób jednoznaczny, iż zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie może być uznane za decyzję administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), czy też postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. Zaskarżone pismo nie może być też uznane za, inny niż określone w pkt 1-3, akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stosownie do treści powołanego przepisu należy przyjąć, że przedmiot skargi w nim przewidzianej zakreślają takie elementy jak brak charakteru decyzji lub postanowienia wydawanych w postępowaniach jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3, charakter zewnętrzny i indywidualny w tym znaczeniu, że akt (czynność) skierowany jest do indywidualnie oznaczonego podmiotu (nie generalnie), który nie jest podporządkowany organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1367/97, ONSA 1998, nr 4, poz. 139; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r., sygn. akt OPS 4/2003, ONSA 2004, nr 1, poz.8).
Akt taki musi mieć charakter publicznoprawny, dotyczyć sfery "z zakresu administracji publicznej". Skarga z tego przepisu może więc dotyczyć aktów i czynności organów administracji publicznej oraz innych jednostek organizacyjnych, które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalność administracji publicznej". Zatem w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Z kolei działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. Wreszcie akt lub czynność musi "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W świetle powyższych wywodów nie ma wątpliwości, iż skarga na przedmiotowe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niedopuszczalna. Zaskarżone bowiem zostało pismo informujące skarżącą w jaki sposób zostały załatwione jej sprawy, a także o przysługujących organom kompetencjach w tym zakresie, które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczy uzyskania przez stronę konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono jak w sentencji.