Uzasadnienie
A.F. pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na działanie Rektora Uniwersytetu, domagając się zaniechania niszczenia stanowisk łuskiewnika różowego przy parkingu Uniwersytetu, ustanowienia służebności przejścia, wypoczywania dla korzystających z łąki po byłej kotłowni Uniwersytetu i przejazdu do Parku [...] nie zastawionego samochodami – do wejścia do alejki parkowej, co najmniej dla rowerzystów.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenie wskazując, że nie sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Z godnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Z kolei zgodnie z art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W tym miejscu należy wskazać, że skarga A.F. z dnia [...] grudnia 2020 r. nie dotyczy żadnego z aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., podlegających kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Odnosząc się do problemu prezentowanego w skardze należy zauważyć, iż z całą pewnością zaskarżone działanie nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani postanowienia.
Z kolei mając na uwadze, że art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. dopuszcza skargę do sądu administracyjnego na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa, należy wskazać, iż dany akt lub czynność powinien ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określone uprawnienia i obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Ponadto musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem, potwierdzeniem oraz ich odmowami, a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku, wynikającego z przepisu prawa. Przyjmuje się, iż w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ administracji publicznej, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem.
Z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. (por. T. Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 3, Lexis Nexis, str. 63-64).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego.
W przedmiotowej sprawie skarżący domaga się od organu zaniechania niszczenia stanowisk łuskiewnika różowego przy parkingu Uniwersytetu, ustanowienia służebności przejścia, wypoczywania dla korzystających z łąki po byłej kotłowni Uniwersytetu i przejazdu do Parku [...] nie zastawionego samochodami – do wejścia do alejki parkowej, co najmniej dla rowerzystów. Wobec tak skonkretyzowanego żądania skarżącego należy wskazać, że w sprawie brak jest działań bądź bezczynności organu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego.
Przedmiot żądania strony skarżącej nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w powołanych przepisach (art. 3 p.p.s.a.), dlatego skarga nie mogła podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę, uznając, że nie należy ona do właściwości sądu administracyjnego.