Uzasadnienie
H.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 roku nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. W treści skargi skarżący podniósł nadto szereg zarzutów (dwadzieścia trzy) dotyczących działania oraz poszczególnych czynności organów prowadzących w różnych instancjach postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania warsztatu. Zarzuty w tym zakresie podlegałyby rozpatrzeniu przez Sąd na etapie merytorycznego rozpatrzenia skargi. Jednakże z uwagi na nieuiszczenie przez skarżącego wpisu sądowego od wniesionej skargi po mimo wezwania sądu, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Go 957/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę H.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 roku nr [...]. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem 23 lutego 2010 r.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. H.D. wniósł o wyłączenie z w/w skargi, stosownie do treści art. 57 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dwudziestu trzech skarg objętych zarzutami podniesionymi w odrzuconej skardze.
W związku z prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Go 957/09 oraz uwzględniając wniosek skarżącego – H.D., zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p. p. s. a.", zgodnie z którym przedmiotem skargi może być objęta jedynie jeden akt lub czynność, Sąd wyłączył z w/w sprawy dwadzieścia trzy skargi i zarejestrował je pod odrębnymi sygnaturami, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k – 120).
Jedną z wyłączonych skarg, stanowiła skarga na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w sprawie przedłożenia ekspertyzy (skarga IV), zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Go 589/10.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zajął stanowiska procesowego wobec skargi, wyjaśniając jedynie motywy, jakimi kierował się wydając zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga w sprawie, która nie należny do właściwości sądu administracyjnego podlega odrzuceniu.
Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 i 5 p.p.s.a, jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], wydane na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z przepisem przejściowym art.103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, którym zobowiązano H. i J.D. do dostarczenia w terminie do 1 września 2006 r. ekspertyzy stanu technicznego dotyczącej obiektu budowlanego – warsztatu zlokalizowanego na działkach nr [...].
W ocenie Sądu oczywistym jest, iż zaskarżone postanowienie nie jest decyzją (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) ani postanowieniem o którym mowa w art. 2 pkt 3 p.p.s.a. Sporny akt nie kwalifikuje się także do żadnej z kategorii określonych w pkt 4-7, bowiem nie można go zakwalifikować jako aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, innych niż wymienione w pkt 1-3. Nie stanowi interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 §2 pkt 4a p.p.s.a.), a także nie jest to akt prawa miejscowego, wskazany w pkt 5. Sporne postanowienie nie spełnia także przesłanek, które pozwoliłyby zakwalifikować go do kolejnej grupy określonej w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ wspólną cechą wymienionych w nim aktów jest to, że podejmowane są w sprawach z zakresu administracji publicznej i przyjmują formę uchwały lub zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania. Ostatecznie, zaskarżone postanowienie nie kwalifikuje się także do aktów wymienionych w pkt 7, gdyż nie jest aktem nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Wyjaśnienia w niniejszej sprawie wymagało natomiast czy zaskarżone postanowienie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, bądź też postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty; na które stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W tej kwestii wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia oraz nie jest postanowieniem kończącym postępowanie. W myśl art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm.) na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zarówno przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego jak również przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nie przewidują prawa zaskarżenia postanowienia wydanego na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r. Jest ono zatem aktem nie podlegającym zaskarżeniu postanowieniem (por. teza II wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 693/97 LEX nr 47263).
Nadto wyjaśnić należy, iż zgodnie z powołanym przepisem ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia. Na tej podstawie organ wydaje postanowienie, które ma charakter dowodowy i nie kończy postępowania w sprawie. Służy ono podjęciu stosownej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Postanowienie w przedmiocie dostarczenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych uznać należy za wydane w toku postępowania incydentalnego. Tym samym postanowienie to nie rozstrzyga sprawy co do istoty (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1541/06).
Mając zatem na względzie fakt. iż zaskarżone postanowienie nie stanowi aktu podlegającego kontroli sądowoadministracyjnej Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.