Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. M.W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi L. Sp. jawna pozwolenia na budowę obejmującą: przebudowę budynku "[...]", z rozbudową budynku o schody i galerię zewnętrzną, z budową instalacji, wraz ze zmianą sposobu użytkowania na budynek zamieszkania zbiorowego, wraz z budową niezbędnej infrastruktury technicznej na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], położone w miejscowości [...].
W treści skargi reprezentujący stronę pełnomocnik zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skierowany do skarżonego organu, a na wypadek jego nieuwzględnienia, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez tutejszy Sąd. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że konsekwencją braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji będzie możliwość rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych oraz realizacja inwestycji, która została zaprojektowana przy uwzględnieniu uzgodnionych indywidualnie rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co w konsekwencji generuje ryzyko powstania znacznej szkody. Pełnomocnik podniósł przy tym, że gdyby sąd uchylił pozwolenie na budowę, to inwestor ma możliwość ubiegania się o odszkodowanie, a do jego wypłacenia zobowiązany będzie organ (Skarb Państwa – Starosta).
Nadto pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że zachodzi znaczne ryzyko, iż inwestycja nie zrealizuje w pełni rozwiązań zamiennych uzgodnionych przez Komendanta WPSP, albowiem ściana oddzielenia przeciwpożarowego została wykonana przez inwestora w przeszłości, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów i prowadzone jest względem niej postępowanie przez organ nadzoru budowlanego, natomiast w sytuacji rozebrania ściany oddzielenia przeciwpożarowego na skutek wydania odrębnych decyzji administracyjnych przez właściwe organy istnieje wysokie ryzyko pożarowe dla nieruchomości nr [...], której właścicielem jest skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W tym zakresie wyjątek od w/w zasady ustanawia art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania aktu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA z 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09 i 19 maja 2011 r., II OZ 415/11, CBOSA).
Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż strona skarżąca zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jej wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Natomiast obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny wskazanych przez stronę skarżącą okoliczności. Zatem ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa zawsze na wnioskodawcy, ogólny wywód strony nie jest w tym względzie wystarczający. Wnioskodawca obowiązany jest wyjaśniać, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jego indywidualnej sytuacji przede wszystkim finansowej i majątkowej.
Rozstrzygając wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd ocenia go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, gdyż konsekwencje wstrzymania, bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Przy czym wstrzymanie wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę traktowane powinno być jako rozwiązanie wyjątkowe, mając na uwadze, że wykonanie takiej decyzji stanowi realizację prawa zabudowy określonego w art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.).
Wobec tego, aby Sąd mógł stwierdzić, czy w sprawie zaistniały przesłanki wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, wnioskodawca musi wskazać na istnienie konkretnych okoliczności pozwalających na wniosek, że wstrzymanie wykonania tego aktu jest zasadne oraz wykazać dlaczego osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie zaskarżonej decyzji ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie NSA z 14 stycznia 2011 r., II OZ 1335/10, CBOSA).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że uchylenie przez sąd pozwolenia na budowę umożliwi inwestorowi ubieganie się o odszkodowanie ze strony Skarbu Państwa. W tym kontekście realizacja decyzji będące przedmiotem skargi do sądu jest ryzykiem inwestora, a nie skarżącego jako właściciela nieruchomości sąsiedniej, a hipotetyczne odszkodowanie nie jest związane z jego sytuacją prawną (interesem prawnym).
Jeśli chodzi zaś o twierdzenie, że realizacja inwestycji grozi ryzykiem pożarowym dla strony skarżącej, to w skardze nie jest wyjaśnione na czym polegać będzie to zagrożenie i w jaki sposób realizacja inwestycji spowoduje dla strony skarżącej powstanie znacznej szkody lub wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków.
W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.