Uzasadnienie
Na podstawie zarządzenia z dnia 23 stycznia 2014 r. Przewodniczącego Wydziału S.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. 6 lutego 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. S.Z. oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.427 zł (brutto).
W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją mieszkania (czynsz – 413 zł, gaz – 139 zł, energia elektryczna – 81 zł abonament telefoniczny i internet, składka ubezpieczeniowa – 96 zł), zakupem lekarstw (120 zł – 200 zł miesięcznie). Nadto S.Z. oświadczyła, że zobowiązania z tytułu kredytu odnawialnego wynoszą około 10.000 zł.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej S.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca jest bowiem osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości 2.006,49 zł (netto).
Nadto z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że zadłużenie skarżącej i jej męża z tytułu kredytu odnawialnego wynosi 9.988,89 zł (stan na dzień [...] lutego 2014 r.).
Nie można również pominąć, że S.Z. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw (120 zł – 200 zł miesięcznie). Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżąca nie posiada możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu.
Z tych względów uznano, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. został uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.