Uzasadnienie
Dnia 22 lipca 2013 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek Syndyka Masy Upadłości Ośrodka F sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej Zakład Pracy Chronionej o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku syndyk podał, że upadły nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Syndyk wskazał, że od czerwca 2013 r. masa upadłości uzyskuje dochód w wysokości 3.106 zł (netto) z tytułu czynszów najmu, z czego będą pokrywane koszty postępowania upadłościowego (wynagrodzenia rzeczoznawców majątkowych, pracowników, należności publicznoprawne). W uzupełnieniu złożonego wniosku syndyk przedłożył wyciąg z rachunków bankowych, zbiorcze zestawienie wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów za okres od 04/2013 do 06/2013.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu.
Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137).
Ta sama zasada dotyczy syndyka masy upadłości. Syndyk działa bowiem we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego. Zwolnienie go od kosztów sądowych byłoby możliwe w razie wykazania, że znajdujące się w masie upadłości efektywne aktywa (gotówka, towary) itp. nie wystarczają na pokrycie tych kosztów (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 czerwca 1966 r., LEX nr 6003).
Zważyć również trzeba, że wszczęcie postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania syndykowi prawa pomocy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r., I FZ 204/08, LEX nr 479133).
W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi jedynie 100 zł (§ 2 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z przedłożonych dokumentów wynika, że na rachunku bankowym upadłej spółki znajduje się 41.115,25 zł (stan na dzień [...] lipca 2013 r.).
Wymaga podkreślenia fakt, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866).
Obowiązek ten wynika z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponadto zgodnie z art. 342 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1361 ze zm.) w pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości znajdują się nie tylko koszty postępowania upadłościowego, ale i m.in. należności powstałe z czynności syndyka.
Skoro zatem Syndyk wniósł w niniejszej sprawie skargę, to wydatki z tym związane, choć nie dotyczą samego postępowania upadłościowego, należą w rezultacie do pierwszej kategorii należności zaspokajanych z masy upadłości wskazanych w powołanym przepisie (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2012 r., I FZ 433/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przeciwko uwzględnieniu wniosku przemawia również znaczna wartość środków trwałych (665.075 zł). Zważyć również trzeba, że masa upadłości osiąga miesięcznie dochód w wysokości 3.106 zł (netto).
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek strony skarżącej nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.