Uzasadnienie
Postanowienie
Dnia 8 stycznia 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie:
Przewodniczący: Asesor sądowy Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi U.K.
w sprawie odwołań do Starosty Powiatu z [...] r. od decyzji nr [...], z [...] r. od decyzji nr [...], z [...] r. od decyzji nr [...], z [...] r. od decyzji nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do stypendium
postanawia odrzucić skargę.
Pismem datowanym [...] października 2006 r. U.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę domagając się sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie swoich odwołań do Starosty Powiatu a także Urzędu Pracy z [...] czerwca 2006 r. od decyzji nr [...],z [...] lipca 2006 r. od decyzji nr [...], z [...] września 2006 r. od decyzji nr [...], z [...] września 2006 r. od decyzji nr [...].
Odpowiadając na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy z upoważnienia Starosty Powiatu, pismem z [...] listopada 2006 r. wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że na skutek odwołań skarżącej od decyzji Starosty Powiatu z [...] czerwca 2006 r. nr [...] o utracie prawa do stypendium oraz z [...] czerwca 2006 r. nr [...] o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2006 r. Wojewoda decyzja z [...] września 2006 r. nr [...] uchylił powyższe decyzje w całości i orzekł, że strona nie traci statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Powyższa decyzja nie została zaskarżona do sądu administracyjnego, zatem wyeliminowała z obrotu prawnego opisane wyżej decyzje Starosty, które w sensie prawnym nie istnieją. Brak przedmiotu zaskarżenia uzasadnia, w ocenie organu odrzucenie skargi w tym zakresie.
Dalej organ stwierdził, iż kolejnymi decyzjami z [...] września 2006 r. nr [...] oraz z [...] września 2006 r. nr [...] orzekł odpowiednio o utracie przez U.K. prawa do stypendium oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2006 r. Od decyzji tych skarżąca odwołała się do Wojewody, który do dnia sporządzania odpowiedzi na przedmiotowa skargę nie wydał decyzji w sprawie. W tym stanie rzeczy Starosta Powiatu wniósł także o odrzucenie skargi w przedmiocie ww. decyzji, gdyż została wniesiona bez wyczerpania środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, nie posiadają natomiast kompetencji do rozstrzygania indywidualnych spraw administracyjnych w "zastępstwie" właściwych organów administracji publicznej.
Skarga do sądu administracyjnego musi spełniać wszystkie wymogi pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz określenia naruszenia prawa lub interesu prawnego - art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako: "P.p.s.a.".
Zgodnie z przepisem art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. jeżeli skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jej uzupełnienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarga U.K., z powodu braku określenia w niej organu, którego działalność lub bezczynność są przedmiotem skargi oraz wskazania numerów i daty zaskarżonych aktów (wskazano tylko daty odwołań), nie mogła otrzymać dalszego biegu. Sąd nie może bowiem dowolnie ustalać przedmiotu skargi na podstawie przypuszczeń, lecz związany jest w tym zakresie wolą strony skarżącej.
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie Sądu doręczono skarżącym w dniu 30 listopada 2006 r. jednakże pozostało ono bezskuteczne (k.11).
W tych okolicznościach, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z nieuzupełnieniem w terminie wyznaczonym przez Sąd braków formalnych skargi, należało ją odrzucić.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że gdyby skarga dotyczyła decyzji Starosty Powiatu wskazanych w odpowiedzi na skargę, podlegałaby także odrzuceniu z tej przyczyny, że jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Ta konstytucyjna zasada dwuinstancyjności znajduje realizację w zasadzie ogólnej dwuinstancyjności przyjętej w art. 15 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), zwanej dalej: "Kpa". W orzecznictwie Naczelnego Sądu administracyjnego wskazuje się, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, z czym związane jest prawo odwołania strony od każdej decyzji nieostatecznej, a w konsekwencji dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy.
W myśl art. 16 § 2 Kpa decyzje administracyjne mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Z kolei w myśl przepisu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 ww. ustawy).
Nie jest zatem dopuszczalne zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji organu pierwszej instancji bez uprzedniego wyczerpania trybu odwoławczego, jeżeli przysługuje w przedmiotowej sprawie. Przy czym także w sytuacji kiedy faktycznie wniesiono odwołanie, lecz jeszcze organ drugiej instancji nie wydał w tym zakresie decyzji, skarga do sądu na decyzje organu pierwszej instancji również jest przedwczesna.
Należy wskazać, iż możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnej w toku instancji do organu odwoławczego jest jedynie uprawnieniem strony, z którego może ona skorzystać bądź nie. Dopiero ostateczna decyzja organu administracji publicznej drugiej instancji podlega zaskarżeniu do sądu. Podkreślenia wymaga jednak okoliczność, iż sądy administracyjne zostały powołane jedynie do kontroli legalności działalności administracji publicznej i stosowania środków określonych w ustawie, nie mogą natomiast zastąpić organów administracji publicznej w rozstrzyganiu indywidualnych spraw administracyjnych (art. 3 P.p.s.a.).
Zasadne jest zatem stanowisko organu, iż strona uprawniona była do poddania kontroli sądowej decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] czerwca 2006 r. składając skargę na ostateczną decyzję organu drugiej instancji w tej sprawie tj. decyzję Wojewody z [...] września 2006 r. Z kolei wobec decyzji organu pierwszej instancji z [...] września 2006 r. dotyczących utraty prawa do stypendium oraz statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2006 r., w związku z wniesieniem od nich odwołania do Wojewody strona może wnieść skargę do tutejszego Sądu w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji tego organu.