Uzasadnienie
Dnia 12 września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek Samodzielnego Publicznego Szpitala o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpis od wpisu od skargi (opłaty sądowej). W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący wskazał, że na dzień [...] czerwca 2012r. jego zadłużenie wynosiło 260.367.137,74 zł, a strata 7.010.461,67 zł.
Skarżący wskazał, że na dzień [...] czerwca 2012 r. posiadał na rachunku bankowym kwotę 13.163.301,38 zł. Wskazane środki przeznaczone jednak były na wypłatę wynagrodzeń za miesiąc czerwiec 2012 r. (4.500.000 zł), spłatę należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (2.400.000 zł), spłatę podatków (500.000 zł), wypłatę wynagrodzeń z tytułu umów cywilnoprawnych (1.800.000 zł), spłatę kredytu (580.000 zł), spłatę należności za nabycie leków, energii elektrycznej, gazu oraz z tytułu zawartych ugód sądowych (500.000 zł).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu.
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu stronom,, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, Lex nr 479137).
Oceniając możliwości finansowe Szpitala należy wziąć pod uwagę stan środków pieniężnych zgromadzonych na jego rachunkach bankowych, ich przeznaczenie oraz fakt, że wnioskujący jest zakładem opieki zdrowotnej, działającym w sektorze usług zdrowotnych. Zgodnie z oświadczeniem strony skarżącej na rachunku bankowym znajdują się kwoty, które obecnie są niezbędne do jego bieżącej działalności i nie mogą być wydatkowane na pokrycie kosztów sądowych.
Zważyć również trzeba, że zadłużenie Szpitala wynosi 260.367.137,74 zł, a strata 7.010.461,67 zł. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że Szpital wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z tych przyczyn oraz biorąc pod uwagę wysokość ciążących na Szpitalu kosztów wpisu od skargi (2.000 zł) uznano, że wnioskodawca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych.
Konstatując należy stwierdzić, że wniosek Samodzielnego Publicznego Szpitala o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi wyczerpuje ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.