Uzasadnienie
4 stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2008 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, poprzez:
- 1. przedstawienie miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania (domu) (opłaty za energię elektryczną gaz, wodę itp. wraz z rachunkami, podatek od nieruchomości),
- 2. przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od 11/2007 do 01/2008,
- 3. przedłożenie dokumentu potwierdzającego uiszczanie alimentów,
- 4. wskazanie wysokości otrzymywanego dochodu i jego źródeł np. z tytułu wpłat (darowizn) od sponsorów, umowy o pracę, zlecenie, o dzieło itp. i dokumentów (rachunków) potwierdzających tę okoliczność,
- 5. przedłożenie kserokopii zeznania podatkowego za 2006 r.,
- 6. przedstawienie ewentualnie ponoszonych przez skarżącego kosztów zakupu leków, leczenia oraz rachunków potwierdzających te koszty oraz podanie kwoty przeznaczanej miesięcznie na wyżywienie.
Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 11 lutego 2008 r. (k. 45 akt sądowych) w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) M.S. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (FZ 478/04, niepublikowane) stwierdził, że opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Niezasadnym okazał się wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy podkreślić, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. który stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie M.S. nie uzupełnił złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji nie sposób zatem jedynie w oparciu o okoliczności podane w formularzu "PPF" przyjąć, że skarżący wykazał, że nie posiada możliwości poniesienia kosztów sądowych. Z treści formularza "PPF" wynika między innymi, że nie posiada on żadnego dochodu. Jednocześnie skarżący podał, że uiszcza alimenty w wysokości 348 zł. Z tych względów oświadczenie M.S. nie można uznać za wiarygodne. W konsekwencji niemożliwe jest również dokonanie prawidłowej analizy sytuacji majątkowej skarżącego.
W konkluzji należy zatem stwierdzić, że wniosek M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.