Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 730/22

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Skarbowego (określany dalej jako NUS) przyjął do egzekucji tytuły wykonawcze nr [...] wystawione na zaległości K.S. obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne za okres od sierpnia 2010 r. do kwietnia 2012r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. K.S. wniósł do NUS o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie należności oraz wskazując, że w 2014 r. uregulował w Urzędzie Skarbowym wszystkie należności obejmujące składki ZUS. Podkreślił, że gdyby wówczas istniały jakiekolwiek inne zaległości wobec tego wierzyciela, dokonałby płatności.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] NUS – działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1328 ze zm.; aktualnie tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako u.p.e.a.) – odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na skutek zażalenia zobowiązanego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (określany dalej jako DIAS) postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

DIAS ustalił w oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, że odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...], zostały doręczone zobowiązanemu dnia 5 sierpnia 2011 r. Natomiast odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] zostały doręczone zobowiązanemu w dniach od 26 września 2011r. do 22 listopada 2012 r. Doręczenie potwierdziła własnoręcznym podpisem B.S. - matka zobowiązanego. Z akt sprawy wynika ponadto, że Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]. Zobowiązany bowiem nie prowadził działalności gospodarczej od dnia [...] maja 2012 r., co spowodowało odpisanie składek naliczonych za okres po tej dacie, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu ich wyegzekwowania. Postanowienie to nie dotyczyło należności składkowych za okres od sierpnia 2010 r. do kwietnia 2012 r.

Ponadto ze znajdujących się w aktach sprawy pokwitowań wynika, że w dniu [...] listopada 2014 r. NUS pobrał od zobowiązanego kwotę 1.824,20 zł na poczet składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od października 2010 r. do października 2012 r., a w dniu [...] grudnia 2012 r. kwotę 593,40 zł na poczet składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okresy od listopada 2012 r. do listopada 2013 r. i kwotę 9.158,50 zł na poczet składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okresy od sierpnia 2010 r. do sierpnia 2012 r. W wyniku rozliczenia pobranych kwot pozostały niezaspokojone należności objęte tytułami wykonawczymi o numerach: [...].

DIAS uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy przeczy twierdzeniom zobowiązanego o wykonaniu egzekwowanego obowiązku w całości w 2014 r.Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia egzekwowanych należności, DIAS podkreślił, że zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wobec niezakończenia postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie poszczególnych tytułów wykonawczych w latach 2011-2012, bieg terminu przedawnienia należności objętych tymi tytułami wykonawczymi pozostaje zawieszony. Tym samym zaległości te nie uległy przedawnieniu.

Na skutek skargi K.S. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie wyrokiem z 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 798/20 Sąd uchylił postanowienia organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd przede wszystkim zauważył, iż podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego nie może być zapłata przez zobowiązanego egzekwowanej należności w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Za niezasadne uznał Sąd powoływanie się przez skarżącego, iż w toku postępowania zapłacił należność, która została zaliczona niezgodnie z regułami podziału kwoty uzyskanej z egzekucji określonymi w art. 115 u.p.e.a., tj. na grzywny zamiast na należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jednocześnie dodał, iż skarżący nie przedstawił dowodów, aby należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi zostały zapłacone przez niego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się natomiast do przedawnienia należności Sąd wskazał, iż według analizy spornych tytułów wykonawczych obejmują one jedynie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Należności z tych składek ulegają – stosownie do art. 24 ust. 4 u.s.u.s. – przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przy czym w odniesieniu do składek wymagalnych przed 1 stycznia 2012 r. bieg ich przedawnienia rozpoczął się zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) z dniem 1 stycznia 2012 r., z tym zastrzeżeniem, iż jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Mając na uwadze, iż składki objęte spornymi tytułami dotyczą okresu od sierpnia 2010 r. do kwietnia 2012 r. konieczne było rozważnie, czy w istocie nie doszło do ich przedawnienia z uwagi na upływ czasu w kontekście powyższych przepisów. Według DIAS taka sytuacja nie ma miejsca z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Sąd wskazał, iż za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznać można doręczenie odpisu tytułu wykonawczego a przyjmuje się, że nawet doręczenie upomnienia wymienionego w art. 15 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że upomnienie stanowi obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona.

Jeśli chodzi o tytuły wykonawcze o numerach [...] to w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości, iż zostały one doręczone skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a. mającym zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym stosownie do art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeśli osoby te podjęły oddanie pisma adresatowi. Sąd wskazał, iż w przypadku w/w tytułów zostały one doręczone matce zobowiązanego B.S., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru z dnia [...] sierpnia 2011 r., na którym odnotowano znak sprawy "[...]", a więc m.in. wyżej wymienione tytuły o numerach [...]. Takie oznaczenie tytułów na zwrotnym poświadczeniu odbioru - w ocenie Sądu - jest wystarczające dla prawidłowego ich zidentyfikowania i potraktowanie ich jako doręczonych.

Natomiast Sąd zwrócił uwagę, iż organy w przypadku tytułów [...] nie zbadały dostatecznie wnikliwie, czy zostały doręczone skarżącemu upomnienia wzywające do wykonania obowiązków nimi stwierdzonymi, w sytuacji gdy w tytułach tych nie wskazano, aby brak było obowiązku ich doręczenia. Do tytułu [...] załączono odpis upomnienia, dotyczący należności wskazanych w tym tytule, który jednak nie odzwierciedla w całości tego dokumentu, można odczytać jego numer jedynie w zakresie następujących cyfr "[...]". Natomiast do tytułu [...] dołączono odpis upomnienia dotyczącego należności wskazanych w tym tytule, oznaczony nr UP [...]. Zwrotne poświadczenia odbioru przez matkę skarżącego wskazują natomiast na doręczenie dokumentów o znaku sprawy "[...]", co wskazuje na brak zbieżności w oznaczeniach upomnień z tymi, które znalazły się na poświadczeniu odbioru. Co do tych okoliczności Sąd zobowiązał organy do wyjaśnienia w kontekście podstawy umorzenia wskazanej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Brak takiego problemu Sąd stwierdził w odniesieniu do tytułów [...]; dołączono bowiem do nich upomnienia oraz niebudzące wątpliwości zwrotne potwierdzenia ich doręczenia w trybie zastępczym (art. 43 k.p.a.) w dniu 3 lutego 2011 r., podpisane przez matkę skarżącego B.S.

Natomiast w przypadku pozostałych tytułów obowiązki w nich stwierdzone wynikały z decyzji, co zwalniało wierzyciela z doręczenia zobowiązanemu upomnień zgodnie z §13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., nr 137, poz. 1541 zm.) i zostało to wyraźnie w nich wskazane w pkt.

50. Przy czym Sąd zwrócił uwagę, że do tytułu [...] nie załączono decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], z której wynika stwierdzony w nim obowiązek, co nie pozwala skontrolować, czy nie zachodzi podstawa do umorzenia wskazana w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.z. (egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego). Dalej Sąd zwrócił uwagę na brak dowodu doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego [...]. Dołączone do tytułu potwierdzenie odbioru dotyczy pisma [...] z dnia [...] września 2011 r. w sytuacji, gdy tytuł ten poza tym, że miał inne oznaczenie, został wystawiony w dniu [...] września 2011 r. Co do tytułów wykonawczych [...] Sąd zwrócił uwagę, że dołączono do nich jako dowody ich doręczenia wydruki komputerowe, które nie zawierają podpisów osoby odbierającej, a na niektórych z nich osoba ta jest określona nawet bez wskazania imienia i nazwiska - jedynie jako matka. Takie dowody doręczenia nie pozwoliły Sądowi jednoznacznie przesądzić, czy w istocie doszło do ich doręczenia i dlatego powinny to organy wyjaśnić. Natomiast w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości dokonanie skutecznego doręczenie następujących tytułów wykonawczych: [...] – osobiście skarżącemu w dniu 28 marca 2012 r (k. 80).; [...] – w trybie art. 43 k.p.a. domownikowi skarżącego – matce B.S. odpowiednio w dniu 16 czerwca 2012 r. (k. 85), 16 lipca 2012 r. (k.

90) i 22 listopada 2012 r. (k. 110 – wadliwe dołączony do tytułu [...]). Zdaniem Sądu brak jest dowodu doręczenia skarżącemu następujących tytułów [...] (błędnie określanego przez organy jako [...]), [...]. Zwrotne poświadczenia odbioru załączone do tych tytułów zawierają oznaczenie pism, które nie są tożsame z powyższymi numerami, a tym samym nie sposób było traktować je jako dowody doręczenia tych tytułów. Z powyższych względów Sąd uznał zaskarżone postanowienia za przedwcześnie wydane i zobowiązał organy do zastosowania się do powyższej oceny prawnej i uzupełnienia postępowanie w zakresie wskazanym w treści uzasadnienia wyroku, w kontekście ewentualnych podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 7 u.p.e.a.

Ponownie rozpatrując sprawę NUS licznymi pismami (z [...] lipca 2021 r., [...] października 2021 r., [...] maja i [...] sierpnia 2022 r.) zwrócił się do ZUS Oddział, o przekazanie brakujących dokumentów, wymienionych w uzasadnieniu wyroku Sądu, które zostały przesłane tylko częściowo. Jednocześnie wierzyciel pismem z [...] maja 2022 r. potwierdził wymagalność ww. tytułów wykonawczych oraz wskazał wysokości zaległości.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 59 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o p.e.a. oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku K.S. na podstawie tytułów wykonawczych: [...] oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...].

Od powyższego postanowienia strona wniosła zażalenie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, na skutek którego DIAS postanowieniem z [...] października 2022 r. znak sprawy: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, iż organ I instancji wystąpił do Wierzyciela o uzupełnienie akt sprawy o:

1. 1. upomnienie dotyczące należności wykazanych w tytule [...] (składka na ubezpieczenie społeczne za 08/2010) wraz z potwierdzeniem jego odbioru.
2. 2. potwierdzenie doręczenia upomnienia nr UP [...] (dot. składek na ubezpieczenia społeczne za 09/2010).
3. 3. decyzję z dnia [...].04.2011r. nr [...] wskazaną na tytule wykonawczym nr [...] dot. składek na ubezpieczenia społeczne za 02/2011.
4. 4. potwierdzenie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego [...] z [...] września 2011r. dot. składek na ubezpieczenia społeczne za 04/2011.
5. 5. potwierdzenie doręczenia Zobowiązanemu odpisów tytułów wykonawczych:
6. - nr [...] (dot. skł. za 05/2011), z [...] listopada 2011 r.
7. - nr [...] (dot. skł. za 06/2011), z [...] listopada 2011 r.
8. - nr [...] (dot. skł. za 07/2011), z [...] listopada 2011 r.
9. - nr [...] (dot. skł. za 08/2011), z [...] stycznia 2012 r.
10. - nr [...] (dot. skł. za 09/2011) z [...] stycznia 2012 r.
11. 6. potwierdzenie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2012 r.
12. 7. potwierdzenie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2012 r. dot. składki na ubezpieczenia społeczne za 12/2011r.
13. 8. potwierdzenie doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. dot. składki na ubezpieczenia społeczne za 03/2012 r.

W dniu 17 grudnia 2012 r. do organu wpłynęła część żądanych dokumentów tj. uwierzytelnione kserokopie:

1. 1. upomnienia nr [...] z [...] listopada 2010r. do tytułu wykonawczego [...],
2. 2. potwierdzenia doręczenia upomnienia UP [...],
3. 3. decyzji z [...] kwietnia 2011 r., nr [...],
4. 4. potwierdzenia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego [...] z [...] września 2011r.
5. 5. potwierdzenia doręczenia odpisów tytułów wykonawczych:
6. - nr [...] (dot.ski za 05/2011), z [...] listopada 2011 r.
7. - nr [...] (dot.skł. za 06/2011), z [...] listopada 2011 r.
8. - nr [...] (dot.skł. za 07/2011), z [...] listopada 2011 r.
9. - nr [...] (dot.skł. za 08/2011), z [...] stycznia 2012 r.
10. - nr [...] (dot. skł. za 09/2011) z [...] stycznia 2012 r.
11. 6. potwierdzenia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] listopada 2012r.
12. 7. potwierdzenia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2012r.
13. 8. potwierdzenia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego nr [...] z [...] sierpnia 2012r.

Po analizie przedłożonych dokumentów organ stwierdził, że dokumenty wymienione w punktach 2,4, 5, 6, 7 i 8 są tożsame z dokumentami znajdującymi się w aktach. W wyniku przeprowadzonej oceny zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że akta sprawy nie zawierają dokumentów potwierdzających wystąpienie zdarzeń skutkujących zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi: [...], bowiem w tym zakresie ZUS nie przekazał niezbędnych materiałów. W związku z tym NUS orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Natomiast w zakresie tytułów wykonawczych: [...] NUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z potwierdzeniem zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz wymagalności należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi, a także spełnienia wymogu określonego w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Za zasadniczą kwestię wymagającą rozstrzygnięcia uznał DIAS czy należności składkowe z tytułu ubezpieczeń społecznych Zobowiązanego za okresy sierpień 2010r., od października 2010 r. do grudnia 2010 r., od stycznia 2011 r. do marca 2011 r., od października 2011 r. do listopada 2011 r. oraz za styczeń 2012 r. i luty 2012 r. istniały i nie uległy przedawnieniu.W ww. zakresie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.).Podkreślić jednocześnie należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, zmieniono treść art. 24 ust. 4 ww. ustawy (tzw. ustawy systemowej). Skrócony został okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Powyższy przepis otrzymał bowiem brzmienie: "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6." Z kolei przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.W przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia spornych należności składkowych za okresy sierpień, październik, listopad i grudzień 2010 r., styczeń, luty, marzec, październik i listopad 2011 r. rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe znaczenie ma art. 27 ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, tzw. ustawy deregulacyjnej.

Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. W ust. 2 powołanego artykułu ustawodawca zastrzegł jednakże, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy DIAS zauważył, że najstarsze zaległości składkowe Zobowiązanego dotyczą składek na ubezpieczenia społeczne za sierpień 2010r., których termin płatności przypadał na dzień [...] września 2010 r., a tym samym uległyby one przedawnieniu z dniem 15 września 2020 r. Mając jednakże na uwadze wskazany powyżej art. 27 ust. 1 ustawy de regulacyjnej, bieg terminu przedawnienia ww. należności składkowych rozpoczął się od dnia 1 stycznia 2012 r. i upłynąłby z dniem 1 stycznia 2017 r.

DIAS wskazał, iż za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Mając na uwadze powyższe DIAS stwierdził, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wynikające z tytułów wykonawczych o numerach: [...] nie uległy przedawnieniu, bowiem bieg terminu przedawnienia został zawieszony w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

Dalej organ odwoławczy przedstawił precyzyjne zestawienie odnoszące co do każdego z 11 tytułów wykonawczych co do spełnienia przez nie wymogów uzasadniających odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o te tytuły (m.in. data doręczenia tytułu, data doręczenia upomnienia ewentualnie wskazanie decyzji z której wynika należność objęta tytułem).

Wobec powyższego DIAS uznał zarzut strony co do przedawnienia w/w należności za bezzasadny. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że przed upływem terminu przedawnienia organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne bezpośrednio zmierzające do wyegzekwowania dochodzonych należności, o których zawiadomiono zobowiązanego, a postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone. Ponadto wymagalność należności wynikających z ww. tytułów wykonawczych potwierdził Wierzyciel w piśmie z [...] maja 2022 r.

DIAS wskazał na zobowiązanie wynikające z wyroku WSA w Gorzowie z 31 marca 2021 r. Dalej organ podał, iż w kwestii określenia egzekwowanego obowiązku w tytule wykonawczym niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego organ odwoławczy zauważa, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych: [...] były decyzje określające, które w sposób prawidłowy zostały wpisane w pozycji nr 30 tytułów wykonawczych oraz zostały załączone do akt sprawy. Zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 137, poz. 1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu.

W związku z powyższym, przed wystawieniem ww. tytułów wykonawczych wierzyciel nie miał obowiązku uprzedniego doręczenia upomnienia, bowiem podstawę prawną należności wymienionych we wskazanych tytułach wykonawczych stanowiły decyzje określające zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Tytuły wykonawcze nr [...] zostały wystawione po uprzednim doręczeniu Zobowiązanemu upomnienia, kolejno w dniach [...] listopada 2010 r. i [...] lutego 2011 r., co również znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze DIAS uznał rozstrzygniecie organu I instancji w zakresie odmowy umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] za prawidłowe. Dokonane w przedmiotowej sprawie ustalenia potwierdziły bowiem, że egzekwowane należności istniały oraz że nie wygasły w wyniku upływu terminu przedawnienia. Ponadto stwierdzono, że obowiązek objęty tytułami wykonawczymi nr [...] wynika z orzeczenia i w związku z tym, przed wystawieniem tytułów wykonawczych nie było wymagane doręczenie upomnienia.

Odnosząc się do zarzutu nie uzupełnienia dokumentów wskazanych przez Sąd DIAS zauważył, że organ egzekucyjny wielokrotnie zwracał się do Wierzyciela o uzupełnianie akt sprawy. Pomimo tego ZUS nie uzupełnił brakujących dokumentów, co skutkowało umorzeniem postępowania w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach: [...], ale to nie było kwestionowane w zażaleniu. Natomiast dokonując oceny rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w zaskarżonej części obejmującej odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], DIAS nie stwierdził uchybień, uzasadniających wycofanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Odnośnie zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia Strony, przed wydaniem postanowienia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy zauważył, że ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, nie znajduje w nim zastosowania zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a., co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych.

Na powyższe postanowienie K.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez błędną jego wykładnię i uznanie, że nie doszło do przedawnienia tytułów wykonawczych oraz naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 124 Ordynacja podatkowa. Skarżący zarzucił DIAS brak uwzględnienia uwag i wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z 31 marca 2021 r. co do obowiązku uzupełnienia akt sprawy. Do tego skarżący zarzucił organowi brak wysłuchania go przez wydaniem zaskarżonego postanowienia.

Ponadto strona skarżąca zakwestionowała fakt doręczenia mu tytułów wykonawczych co uzasadnia jego zdaniem stwierdzenie o przedawnieniu należności, a o istnieniu zobowiązania dowiedział się dopiero w 2019 r. Dodał też, że dokonał zapłaty całości zadłużenia w 2014r. Zwrócił też uwagę, iż przez tak długi czas – 7 lat organy nie podejmowały żadnych czynności mających na celu wyegzekwowanie należności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Na wstępie należy wyjaśnić, iż skarga została rozpoznana przez tutejszy Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie m.in. wydane w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiło postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2022 r. nr [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Przy czym należy zaznaczyć, iż organ I instancji w postanowieniu z [...] sierpnia 2022 r. częściowo umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego, a częściowo odmówił umorzenia tego postępowania co do tytułów wykonawczych wymienionych w sentencji postanowienia.

Skarżący wniósł zażalenie tylko w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i wobec tego tylko odnośnie tej części orzekł organ II instancji utrzymując w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2022 r. W konsekwencji skarga będąca przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie także odnosi się tylko do elementu dotyczącego odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego prowadzonego na podstawie 11 tytułów wykonawczych wymienionych w zaskarżonych postanowieniach.

Niewątpliwie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie ma fakt, iż przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania przez tutejszy Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 798/20 uchylił zaskarżone postanowienie DIAS z dnia [...] października 2020 r. oraz poprzedzające je postanowienie NUS z dnia [...] lipca 2020 r. Wobec wyroku poprzedzającego wydanie zaskarżonych w niniejszym postępowaniu postanowień, na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie.

Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 15 marca 2012 r., II OSK 2562/10, stwierdził, że ocena prawna musi zostać w orzeczeniu wyrażona, co oznacza, że za przedmiot związania można uznać jedynie te elementy oceny odnoszącej się do przepisów prawa, które zostały zamieszczone w treści uzasadnienia orzeczenia. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych(A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku.

Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania".

Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie zaistniały okoliczności uzasadniające utratę mocy obowiązującej oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku Sądu z 31 marca 2021 r., tj. nie uległ zmianie stan prawny, ani okoliczności faktyczne, ani też nie został wzruszony w żadnym trybie w/w wyrok. Zatem przytoczyć należy wiążące wskazania i ocenę prawną zawarte w wyroku z 31 marca 2021 r., przede wszystkim dotyczące części objętej przez organ odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po pierwsze Sąd uznał w tym wyroku, iż podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego nie może być zapłata przez zobowiązanego egzekwowanej należności w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego i przesądził, że nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego, iż w toku postępowania zapłacił należność, która została zaliczona niezgodnie z regułami podziału kwoty uzyskanej z egzekucji określonymi w art. 115 u.p.e.a., tj. na grzywny zamiast na należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę na brak przedstawienia przez skarżącego dowodów, że należności objęte spornymi tytułami wykonawczymi zostały zapłacone przez niego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Co do przedawnienia, które w niniejszej sprawie odnosi się do należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Sąd orzekł, iż ulegają one – stosownie do art. 24 ust. 4 u.s.u.s. – przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przy czym w odniesieniu do składek wymagalnych przed 1 stycznia 2012 r. bieg ich przedawnienia rozpoczął się zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) z dniem 1 stycznia 2012 r., z tym zastrzeżeniem, iż jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Mając na uwadze, iż składki objęte spornymi tytułami dotyczą okresu od sierpnia 2010 r. do kwietnia 2012 r. Sąd uznał za konieczne rozważnie, czy w istocie nie doszło do ich przedawnienia z uwagi na upływ czasu w kontekście powyższych przepisów. Sąd jednak zwrócił uwagę na art. 24 ust. 5b u.s.u.s., dotyczący zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie Sąd uznał, że niewątpliwie następuje to z chwilą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, ale według Sądu także doręczenie upomnienia wymienionego w art. 15 § 1 u.p.e.a. zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że co do tytułów wykonawczych o numerach [...] to niewątpliwie Sądu przesądził w wyroku o prawidłowym ich doręczeniu skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a. mającym zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym stosownie do art. 18 u.p.e.a. Mianowicie tytuły te zostały doręczone matce zobowiązanego B.S., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru z dnia [...] sierpnia 2011 r., na którym odnotowano znak sprawy "[...]", a więc m.in. wyżej wymienione tytuły o numerach [...]. Powyższe Sąd uznał za wystarczające dla prawidłowego zidentyfikowania i potraktowania w/w tytułów wykonawczych jako doręczonych.

Jednak co do tytułów [...] Sąd stwierdził brak dostatecznie wnikliwego zbadania, czy zostały doręczone skarżącemu upomnienia wzywające do wykonania obowiązków nimi stwierdzonymi, w sytuacji gdy w tytułach tych nie wskazano, aby brak było obowiązku ich doręczenia. Dlatego co do tych okoliczności Sąd zobowiązał organy do wyjaśnienia w kontekście podstawy umorzenia wskazanej w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zdaniem Sądu problem taki nie dotyczy tytułów [...]; dołączono bowiem do nich upomnienia oraz niebudzące wątpliwości zwrotne potwierdzenia ich doręczenia w trybie zastępczym (art. 43 k.p.a.) w dniu 3 lutego 2011 r., podpisane przez matkę skarżącego B.S.

Natomiast w przypadku pozostałych tytułów obowiązki w nich stwierdzone wynikały z decyzji, co zwalniało wierzyciela z doręczenia zobowiązanemu upomnień zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., nr 137, poz. 1541 zm.) i zostało to wyraźnie w nich wskazane w pkt.

50. Przy czym Sąd zwrócił uwagę, że do tytułu [...] nie załączono decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], z której wynika stwierdzony w nim obowiązek. Dlatego w tym zakresie Sąd nakazał uzupełnienie akt administracyjnych. Natomiast w ocenie Sądu nie budziło wątpliwości dokonanie skutecznego doręczenie następujących tytułów wykonawczych: [...] – osobiście skarżącemu w dniu 28 marca 2012 r (k. 80).; [...] – w trybie art. 43 k.p.a. domownikowi skarżącego – matce B.S. odpowiednio w dniu 16 czerwca 2012 r. (k. 85), 16 lipca 2012 r. (k.

90) i 22 listopada 2012 r. (k. 110 – wadliwe dołączony do tytułu [...]). Co do pozostałych tytułów wykonawczych, co nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, gdyż to nie są tytuły co do których orzeczono o odmowie umorzenia, Sąd zobowiązał organ do podjęcia ustaleń co do ich doręczenia.

Mając na uwadze przytoczone powyżej rozważania w pierwszej kolejności Sąd rozpoznając przedmiotową skargę zobowiązany był zatem zbadać czy organy ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej zawartej w prawomocnym wyroku Sądu z 31 marca 2021 r. i czy wykonane zostały wskazania w nim zawarte, a zatem czy organy nie dopuściły się naruszenia cyt. art. 153 p.p.s.a.

Analiza akt sprawy wskazuje, iż niewątpliwie organ I instancji, stosując się do wskazań zawartych w wyroku z 31 marca 2021 r., podjął działania celem uzupełnienia akt administracyjnych sprawy. W tym celu kilkukrotnie zwracał się do wierzyciela (ZUS) o przesłanie niezbędnych dokumentów określonych w wyroku Sądu. Mimo wielu starań organu, ZUS nie przesłał NUS wszystkich dokumentów, o które organ I instancji się zwrócił, jednak miało to wpływ na kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego przez organ co do części tytułów wykonawczych, a zatem tę cześć orzeczenia organu I instancji, która nie została zaskarżona w niniejszym postępowaniu.

Natomiast co do tytułów wykonawczych, z którymi związana jest przedmiotowa skarga należy wskazać, iż prawidłowo uzupełnione zostały akta administracyjne o brakujące wcześniej upomnienie z [...] listopada 2010 r. do tytułu wykonawczego nr [...] (k. 200 akt administracyjnych) oraz decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] (k. 198 akt administracyjnych).

Sąd w składzie orzekającym ponownie rozpoznając sprawę, po dokonaniu analizy akt sprawy, treści skargi oraz w oparciu o przytoczoną powyżej ocenę prawną i wskazania WSA wyrażone w wyroku z 31 marca 2021 r., uznał skargę K.S. za nieuzasadnioną.

Zdaniem Sądu organy prawidłowo zastosowały się do wskazań Sądu i jego oceny prawnej zawartych w wyroku z 31 marca 2021 r. i słusznie orzekły o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o nr: [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowią przepisy u.p.e.a. Przy czym, co zaznaczył już Sąd w wyroku z 31 marca 2021 r., zastosowanie w sprawie znajdują przepisy sprzed zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), dokonującej zmiany m. in. przepisu art. 59 ww. ustawy regulującego przesłanki i zasady dot. umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nowelizacja w ww. zakresie weszła w życie 30 lipca 2020 r. W myśl art. 13 ust. 1 ww. nowelizacji, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Podstawę materialną zaskarżonych postanowień stanowił art. 59 u.p.e.a., zgodnie z którym - w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, tj. sprzed nowelizacji wynikającej z ustawy z dnia 11 września 2019 r. - postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

1. 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
2. 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;4)gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
3. 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
4. 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
5. 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
6. 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
7. 9) na żądanie wierzyciela;
8. 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach (§ 1). Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.). W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3 u.p.e.a.). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 5 u.p.e.a.).

W przedmiotowej sprawie kwestię sporną stanowiło przede wszystkim czy należności składkowe z tytułu ubezpieczeń społecznych skarżącego za sierpień 2010 r., okres października 2010 r. do marca 2011 r. i od października do listopada 2011 r. oraz od stycznia do lutego 2012 r. (11 tytułów wykonawczych) uległy przedawnieniu co powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W tym względzie wskazać należy na przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, których zastosowanie w przedmiotowej sprawie potwierdził już też wcześniej Sąd w wyroku z 31 marca 2021 r. W wyroku tym Sąd wyjaśnił, że należności o jakich mowa, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Przy czym w odniesieniu do składek wymagalnych przed 1 stycznia 2012 r. bieg ich przedawnienia rozpoczął się zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) z dniem 1 stycznia 2012 r., z tym zastrzeżeniem, iż jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Przy czym należy zwrócić uwagę, iż stosownie do art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Nie budzi wątpliwości, iż taką pierwszą czynność w postępowaniu egzekucyjnym jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego.

W tym zakresie już w wyroku z 31 marca 2021 r. Sąd przesądził kwestie prawidłowości doręczenia skarżącemu przedmiotowych 11 tytułów wykonawczych, co oznacza, że Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę nie może tego ponownie badać i oceniać, gdyż jest w tym zakresie związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. Sąd w wyroku z 31 marca 2021 r. jednoznacznie stwierdził, iż wszystkie w/w tytuły wykonawcze były doręczone skutecznie i prawidłowo podając wynikające z akt administracyjnych daty tego doręczenia: [...] – wszystkie doręczone w dniu 5 sierpnia 2011 r., [...] – doręczony 28 marca 2012 r., [...] – doręczony 16 czerwca 2012 r., [...] – doręczony 16 lipca 2012 r. i [...] – doręczony 22 listopada 2012 r.

Biorąc pod uwagę wskazane daty doręczenia poszczególnych tytułów wykonawczych i związane z nimi okresy należności, nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie doszło do przedawnienia w/w zaległości. Pierwsza z zaległości dotyczy sierpnia 2010 r., a zatem w świetle wcześniej przytoczonych przepisów termin jej przedawnienia nastąpić mógł najwcześniej 1 stycznia 2017 r. (5 lat licząc od 1 stycznia 2012 r.). Skoro zaś tytuł wykonawczy dotyczący tej należności doręczony został 5 sierpnia 2011 r., to przerwany został bieg terminu przedawnienia i brak podstaw do stwierdzenia przedawnienia tej zaległości. Odpowiednio było też z pozostałymi tytułami wykonawczymi, z których ostatni doręczony został w listopadzie 2012 r. Ustalenia organów w tym zakresie i stwierdzenie zatem braku podstaw do umorzenia postępowania z uwagi na przedawnienie Sąd uznał za prawidłowe.

Natomiast nierozstrzygniętą w wyroku z 31 marca 2021 r. była kwestia prawidłowości doręczenia skarżącemu upomnienia do tytułu wykonawczego nr [...] (co do pozostałych Sąd orzekający w sprawie II SA/Go 798/20 nie miał bowiem wątpliwości) oraz istnienia decyzji z [...] kwietnia 2011 r. stanowiącej podstawę prawną należności objętej tytułem wykonawczym nr [...]. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, po ponownym przeprowadzeniu przez organy postępowania, uznał, iż nie budzi zastrzeżeń doręczenie upomnienia z [...] listopada 2010r., nr [...] (poprzedzające wystawienie tytułu wykonawczego [...]), które doręczone zostało w dniu 16 listopada 2010 r. B.S. – matce skarżącego (k. 199 akt administracyjnych). Doręczenie to podobnie jak inne doręczenia nastąpiło w trybie zastępczym zgodnie z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. i prawidłowo organ uznał je za skuteczne.

Z kolei odnośnie decyzji z dnia [...] kwietnia 2011r., została ona załączona do akt administracyjnych (k. 198), co pozwala uznać, iż w tym zakresie nie budzi też zastrzeżeń prawidłowość tytułu wykonawczego nr [...] i prowadzenie w oparciu o niego postępowanie egzekucyjne.

Mając powyższe na uwadze, skoro akta administracyjne potwierdzają, co przesądził wcześniej Sąd w wyroku z 31 marca 2021 r., że tytułu wykonawcze o nr: [...] zostały prawidłowo doręczone, to zgodnie z cytowanymi przepisami, nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności objętych tymi tytułami wykonawczymi. Organ II instancji precyzyjnie opisał w zaskarżonym postanowieniu każdy z 11 tytułów wykonawczych co do wypełnienia przez nie wymogów określonych przepisami u.p.e.a. i okoliczności stwierdzenia doręczenia ich skarżącemu. Mając powyższe na uwadze brak było zatem podstaw do uznanie w w/w zakresie przedawnienia opisanych należności.

Ponadto potwierdzona została przez wierzyciela ZUS w piśmie z [...] maja 2022 r. wymagalność należności objętych spornymi tytułami wykonawczyni.

Analiza akt administracyjnych sprawy i treści zaskarżonych postanowień potwierdziła według Sądu brak zaistnienia w przedmiotowej sprawie odnośnie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w 11 tytułów wykonawczych, przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 2,3 i 7 u.p.e.a. (na dokonanie takiej analizy wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku z 31 marca 2021 r.), które mogłyby uzasadniać stwierdzenie podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego.

W świetle powyższych rozważań za nieuzasadnione uznać należało zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organy art. 59 u.p.e.a. Sąd wyjaśnił, że stanowisko organów co do braku przedawnienia w zakresie wymienionych 11 tytułów wykonawczych jest uzasadnione. Natomiast co do naruszenia przepisów O.p. sąd zwraca uwagę, iż nie ma ona zastosowania w postepowaniu objętym skarga, postępowanie toczy się w oparciu o przepisy k.p.a., które zdaniem Sądu nie zostały przez organy naruszone. Natomiast Jednocześnie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organu w przedmiotowym postępowaniu ani przepisów prawa materialnego, ani tez przepisów k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sad działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.