Uzasadnienie
W dniu 20 września 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.B., w której zaskarżyła między innymi pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...], przekazujące Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. pismo D.B. z dnia [...] czerwca 2012r., w którym zwróciła się do Sądu z żądaniem wyjaśnienia sposobu rozpoznawania wnoszonych przez nią skarg.
W skardze na wskazane wyżej pismo Kolegium, którego podstawę prawną stanowił art. 19 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1091 ze zm.), D.B. zwróciła się o niedoręczanie jej pism o przekazaniu skarg do WSA, zawiadomień o terminach rozpraw, odpisów odpowiedzi na skargi oraz postanowień Sądu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podało, że zaskarżone pismo nie należy do wskazanych w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270) aktów prawnych podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne,
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi D.B. jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...], przekazujące Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. pismo D.B. z dnia [...] czerwca 2012r., w którym skarżąca zwróciła się do Sądu z żądaniem wyjaśnienia sposobu rozpoznawania wnoszonych przez nią skarg. W pierwszej kolejności należało więc rozważyć, czy zaskarżone pismo jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a.
Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu,
- 3) mają charakter publicznoprawny oraz
- 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).
Zaskarżone pismo Kolegium nie posiada tej ostatniej cechy. Brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Na marginesie tylko należy zwrócić uwagę, że art. 65 kpa nie może stanowić podstawy przekazania do Sądu podania wniesionego za pośrednictwem organu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 65 § 1 zdanie pierwsze kpa jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Przekazanie sprawy w tym trybie może nastąpić wyłącznie pomiędzy organami administracji publicznej, nie można natomiast przekazywać sprawy do podmiotów niebędących organami administracji. Sąd administracyjny nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, w związku z czym art. 65 kpa nie może mieć zastosowania.