Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zmianami) odmówił B.S. przyznania wyżej wymienionego świadczenia stwierdzając w uzasadnieniu, iż skarżąca doznała prześladowań nie objętych przepisami wskazanej ustawy,
Od powyższej decyzji B.S. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdząc, iż jest ono dla niej krzywdzące i niesłuszne. Uzasadniając swoje stanowisko określiła, iż łączny okres deportacji w odniesieniu do jej osoby wynosi 16 miesięcy a nadto podniosła, iż znane jej są przypadki przyznania przedmiotowej pomocy osobom, które znalazły się w takiej sytuacji jak ona.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1, art. 2 pkt 2 lit. "a" oraz art. 4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał własną decyzję z dnia [...] maja 2005r. w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że B.S. nie spełnia warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, gdyż zarówno ona jak i jej matka w trakcie podlegania represjom nie posiadały obywatelstwa polskiego, a dodatkowo matka skarżącej została wywieziona nie z terytorium państwa polskiego, lecz z terytorium byłego ZSRR z obszaru nie należącego do państwa polskiego w jego granicach sprzed 1.09.1939 r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B.S., podnosząc, że jest ona w ciężkiej sytuacji materialnej, a zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca. W konkluzji skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 § 2 w.w. ustawy, który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Działając na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i uznał, iż z uwagi na naruszenie obowiązujących przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasługuje ona na uchylenie.
Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych matka B.S. - A.S. została deportowana do pracy przymusowej z terytorium byłego ZSRR, z obszaru nie należącego do państwa polskiego w jego granicach sprzed 1.09.1939 r. w roku 1942, posiadając obywatelstwo rosyjskie. Skarżąca urodziła się [...] grudnia 1943 r. w Berlinie. A.S. posiadając obywatelstwo rosyjskie, nabyła obywatelstwo polskie dopiero od 1947 r., kiedy to zawarła związek małżeński z ojcem skarżącej M.S. (poświadczenie obywatelstwa).
Przyznanie uprawnień do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej, nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek, a przesłanki te w odniesieniu do skarżącej określa przepis art. 1 ust. 1 i art. 2 pkt 2 lit. "a" - ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395, ze zmianami).
W myśl art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy świadczenie pieniężne, zwane dalej "świadczeniem", przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
O deportacji, w rozumieniu art. 2 pkt 2 lit. "a" wskazanej ustawy z dnia 31 maja 1996 r., można mówić w stosunku do dziecka zarówno wtedy, gdy zostało ono wywiezione wraz z rodzicami na roboty przymusowe, jak i gdy wywieziona na roboty przymusowe kobieta urodziła dziecko w miejscu wykonywania tych robót. Zgodnie jednak z tym artykułem deportacja musi nastąpić z terytorium państwa polskiego, natomiast z akt administracyjnych sprawy wynika, że matka była deportowana z terytorium byłego ZSRR, tj. z Odessy.
Orzecznictwo zarówno Trybunału Konstytucyjnego [vide: wyrok z dnia 17.06.2003r.,
P 24/02, OTK-A 2003/6/55, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego [vide: wyrok z dnia 19 sierpnia 2004 r., OSK 135/2004] potwierdza, iż zgodnie z art. 1 cyt. ustawy, świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z przepisem art. 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 roku o obywatelstwie Państwa Polskiego (Dz. U. R.P., nr 7, poz. 44), która obowiązywała do 19 stycznia 1951r., przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Matka skarżącej posiadając obywatelstwo rosyjskie, nabyła obywatelstwo polskie dopiero od 1947 r., kiedy to zawarła związek małżeński z ojcem skarżącej. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w trakcie podlegania we wskazanym okresie represjom, B.S. nie posiadała obywatelstwa polskiego, co jest jednym z warunków koniecznych do uzyskania świadczenia na podstawie cytowanej wyżej ustawy z dnia 31 maja 1996 r.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Grażyna Staniszewska Ireneusz Fornalik Michał Ruszyński