Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2022 r. Burmistrz, powołując się na dyspozycję art. 2 ust. 1 i ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), odmówił przyznania M.C. świadczenia w formie dodatku węglowego, wskazując, iż dodatek ten nie przysługuje mieszkańcom lokali, które zasilane są w ciepło z kotłowni objętych średnią ceną wytwarzania ciepła z rekompensatą.
Uzasadniając swą decyzją Burmistrz przywołał w pierwszej kolejności dyspozycję art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, na mocy którego dodatek ten przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Organ I instancji wskazał dalej, iż z informacji zawartych w centralnej ewidencji emisyjności budynków, a także wynikających ze złożonego przez stronę wniosku o przyznanie dodatku, jak i tych przekazanych przez S. Sp. z o.o. wynika, że wnioskodawca, którego mieszkanie zasilane jest w ciepło przez tę Spółkę poprzez zewnętrzną sieć ciepłowniczą, objęty zostanie w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. średnią ceną wytwarzania ciepła z rekompensatą stosownie do art. 59 ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1967). Burmistrz zaznaczył, iż fakt dostarczania wnioskodawcy ciepła z ciepłowni, bądź elektrociepłowni poprzez system ciepłowniczy (nie stanowiący lokalnej sieci ciepłowniczej) przez podmiot zajmujący się zawodowo jego wytwarzaniem, skutkuje brakiem możliwości przyznania wnioskodawcy dodatku węglowego.
Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. M,C. wniósł odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym podkreślił, że kotłownia dostarczająca ciepło do jego lokalu mieszkalnego stanowi kotłownię lokalną. Z uwagi na powyższe, zwrócił się do organu II instancji o zweryfikowanie, czy winien być kwalifikowany jako odbiorca korzystający z ciepła wytwarzanego przez kotłownię lokalną, czy przez miejską sieć ciepłowniczą.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2022 r., powołując się m.in. na art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...), decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.
Odnosząc się w uzasadnieniu do charakteru kotłowni dostarczającej ciepło do zajmowanego przez wnioskodawcę lokalu mieszkalnego, znajdującego się w budynku wielorodzinnym w [...], organ odwoławczy - powołując się na treść art. 2 pkt 6 i pkt 7 ustawy o wspieraniu termomodernizacji, uznającego za lokalną sieć ciepłowniczą sieć dostarczającą ciepło z lokalnych źródeł ciepła, tj. z kotłowni lub węzła cieplnego, z których nośnik ciepła jest dostarczany bezpośrednio do instalacji ogrzewania i ciepłej wody w budynku oraz ciepłownię osiedlową lub grupowy wymiennik ciepła wraz z siecią ciepłowniczą o mocy nominalnej do 11,6 MW, dostarczającą ciepło do budynków - uwzględniając zebrane w sprawie dowody wskazał, że sieć ciepłownicza ogrzewająca mieszkanie wnioskodawcy należy do kategorii lokalnych sieci ciepłowniczych. Kolegium za słuszną uznało orzeczoną przez Burmistrza odmowę przyznania M.C. dodatku węglowego, uzasadniając to korzystaniem przez dostawcę ciepła - zakład energetyczny "z pomocy polegającej na ustaleniu dla niego średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą".
Kolegium podkreśliło, iż na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach (...) przedsiębiorstwo energetyczne wprowadza ustalone ceny z rekompensatą do stosowania w rozliczeniach ze swymi odbiorcami (w tym członkami wspólnot, czy gospodarstwami domowymi) w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r., co pozwoli na obniżenie kosztów, które w ostatecznym rachunku będą ponosili odbiorcy ciepła. Faktycznym beneficjentem tejże pomocy będą zatem odbiorcy ciepła, w tym także wnioskodawca.
Wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja stała się przedmiotem wniesionej przez M.C. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący podniósł, iż odmowa wypłaty mu dodatku węglowego powodowana była błędnym uznaniem przez organ I instancji kotłowni w [...] za kotłownię miejską. W ocenie skarżącego, zmiana kwalifikacji kotłowni w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, winna otwierać drogę do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. M.C. zwrócił się do Sądu o ustalenie, czy Spółka S. słusznie objęła członków Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] średnią ceną wytwarzania ciepła z rekompensatą i czy nie nastąpiło naruszenie jego prawa do otrzymania dodatku węglowego. Podkreślił, iż Kolegium nie wskazało dlaczego, mimo złożenia wniosku o dodatek węglowy, nie uwzględniono wybranej przez wnioskodawcę formy wsparcia i objęto go średnią ceną wytwarzania ciepła.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadzała się do różnych rezultatów oceny co do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek do przyznania mu wsparcia w trybie art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Skarżący konsekwentnie podnosi, iż kwalifikacja kotłowni, która dostarcza ciepło do zamieszkiwanego przez niego lokalu do kategorii kotłowni lokalnej, winna skutkować umożliwieniem mu wyboru formy wsparcia i w konsekwencji przyznaniem wnioskowanego dodatku, a nie zastosowaniem wobec niego średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą. Sąd zgodził się jednak z odmiennym stanowiskiem orzekających w sprawie organów, zgodnie z którym skarżący, objęty wsparciem przewidzianym w ustawie o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na runku paliw, nie jest osobą, której przysługiwać może - zamiennie, bądź jednocześnie - dodatek węglowy.
Podkreślenia w pierwszej kolejności wymaga, iż bez znaczenia dla rezultatu sprawy pozostaje kwestia kwalifikacji kotłowni węglowej [...], zasilanej przez przedsiębiorstwo energetyczne S. Sp. z o.o. i dostarczającej ciepło do lokalu mieszkalnego skarżącego, do kategorii kotłowni lokalnych. Na odmowę przyznania dodatku węglowego wpływ miała bowiem okoliczność wytwarzania ciepła nabywanego przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...], której członkiem jest skarżący, przez podmiot zewnętrzny - przedsiębiorstwo energetyczne, które samodzielnie dokonuje zakupu paliwa stałego na potrzeby wytworzenia ciepła i stosuje obligatoryjnie narzędzia służące ochronie odbiorców tego ciepła (w tym także wspólnot mieszkaniowych) przewidziane w ustawie o szczególnych rozwiązaniach (...). Stosownie do dyspozycji art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, wspólnoty mieszkaniowe, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r., poz. 1048), zobowiązane do zapewnienia ciepła w lokalach mieszkalnych na potrzeby zużycia przez gospodarstwa domowe, należą do podmiotów wobec których przedsiębiorstwa energetyczne stosują w oparciu o przepis art. 3 ust. 1 ustawy w okresie od dnia [...] października 2022 r. do dnia [...] kwietnia 2023 r. średnią cenę wytwarzania ciepła z rekompensatą, według przedstawionej w art. 3 kalkulacji opłat.
Zgodnie z uzasadnieniem do projektu cytowanej ustawy intencją ustawodawcy było, by rekompensata ograniczyła wzrost ceny ciepła dla wskazanych w art. 4 odbiorców, pomimo rosnących kosztów przedsiębiorstw energetycznych wytwarzających ciepło w związku z sytuacją na rynku surowców energetycznych. Nie może być przy tym wątpliwości co do tego, że pomoc w formie rekompensaty jest dedykowana właśnie odbiorcom ciepła, w tym wspólnotom mieszkaniowym.
Podnieść należy, iż stosownie do art. 59 ust. 1 ww. ustawy, wytwórca ciepła powiadamia odbiorcę ciepła o okoliczności objęcia go wsparciem poprzez podanie mu ceny z rekompensatą w formie rozliczenia. Poza sporem w sprawie pozostaje, iż Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] jest podmiotem, dla którego ustalona została cena wytwarzania ciepła z rekompensatą (okoliczność objęcia tego rodzaju wsparciem członków Wspólnoty potwierdzona została przez przedsiębiorstwo energetyczne dostarczające ciepło do ich lokali w skierowanym do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej piśmie z dnia [...] października 2022 r., nie przeczy jej także sam skarżący).
Z przedstawionych powyżej regulacji wynika, iż członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej z mocy samego prawa korzystają z preferencyjnej, średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą, nadto zaś, że ustawodawca - szczegółowo regulując zasady oraz tryb ustalania przez przedsiębiorstwo energetyczne poziomu średnich cen wytwarzania ciepła dla odbiorców na potrzeby gospodarstw domowych - nie przewidział możliwości kierowania się w omawianym przypadku jakąkolwiek uznaniowością, czy też wolą odbiorcy ciepła.
Zaznaczenia dodatkowo wymaga, iż na mocy art. 12 omawianej ustawy przedsiębiorstwo energetyczne z tytułu udzielonej odbiorcom rekompensaty jest z kolei uprawnione do otrzymania wyrównania w postaci wypłacanej przez Zarządcę Rozliczeń S.A. rekompensaty stanowiącej iloczyn różnicy średniej ceny wytwarzania ciepła i średniej ceny wytwarzania ciepła z rekompensatą oraz ilości sprzedanego ciepła (m.in. dla wspólnot mieszkaniowych) w miesięcznym okresie rozliczeniowym. Ustawodawca przewidział zatem, iż w przypadku korzystania przez wskazane w ustawie podmioty z usług przedsiębiorstw energetycznych w zakresie dostarczania ciepła, przedsiębiorstwa te wraz z zarządcą rozliczeń przejmują rolę dystrybutora pomocy mającej na celu zniwelowanie wysokich cen paliw prowadzących w konsekwencji do podwyższenia kosztów ogrzewania lokali mieszkalnych (na gruncie ustawy o dodatku węglowym pośrednictwo w przyznawaniu wsparcia dla ponoszących samodzielnie koszty zakupu paliw stałych dla celów ogrzewania gospodarstw domowych przekazane zostało organom wykonawczym jednostek samorządu terytorialnego).
W dalszej kolejności podkreślić należy, iż prawo strony do dokonywania wyboru formy udzielanego jego gospodarstwu domowemu wsparcia nie wynika także z przepisów ustawy o dodatku węglowym. Nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca nie może zostać uznany za podmiot kwalifikujący się do przyznania dodatku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ww. ustawy. Analizując cele tej ustawy, wskazane w uzasadnieniu do jej projektu (pkt 1 uzasadnienia), zwraca uwagę zaakcentowanie konieczności pokrywania przez obywateli wyższych wydatków związanych z rosnącymi cenami węgla, których częściowemu pokryciu służyć ma projektowana regulacja.
Z kolei w "Opisie najważniejszych rozwiązań projektu ustawy" (pkt 3 uzasadnienia) potwierdzono, iż dodatek węglowy ma za zadanie wsparcie gospodarstw domowych w związku z koniecznością zakupu węgla w sytuacji rosnących jego cen. Pomoc ta przewidziana jest więc jako częściowa rekompensata dla rzeczywistych nabywców tego surowca. Nie ulega wątpliwości, iż Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...], a tym samym właściciele lokali wchodzących w skład tejże nieruchomości, korzystając z ciepła dostarczanego przez przedsiębiorstwo energetyczne, nie ponoszą samodzielnie kosztu zakupu paliwa stałego, który mógłby zostać objęty wsparciem w drodze przyznawanych jej członkom dodatków węglowych.
Nie można wykluczyć sytuacji, w których wspólnoty mieszkaniowe nie korzystają z usług przedsiębiorstw energetycznych i prowadzą samodzielnie lokalne sieci ciepłownicze dostarczające ciepło do gospodarstw domowych należących do nich podmiotów, zakupując również samodzielnie paliwo stałe na ten cel. Taki sposób ogrzewania gospodarstw domowych uprawniałby niewątpliwie członków wspólnoty, ponoszących koszty zakupu paliwa stałego, do skorzystania ze wsparcia w trybie przepisów ustawy o dodatku węglowym (co przewidziane zostało m.in. we wzorze wniosku o wypłatę dodatku węglowego określonego w drodze rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 16 sierpnia 2022 r. - Dz.U. z 2022 r., poz. 1712, w którym wskazano, iż gospodarstwo domowe wnioskodawcy może znajdować się w budynku ogrzewanym przez lokalną sieć ciepłowniczą obsługiwaną z kotła na paliwo stałe zainstalowanego w innym budynku). Omawiana sytuacja nie ma jednakże miejsca w rozpoznawanej sprawie.
W konkluzji powyższych rozważań stwierdzić należało, iż skarżący uprawniony był do skorzystania wyłącznie z formy wsparcia Państwa przewidzianej dla odbiorców ciepła wytwarzanego przez przedsiębiorstwo energetyczne, co słusznie skutkowało w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym odmową przyznania mu dodatku węglowego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.