Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2017 r. D.B. zażądała wyjaśnień od Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także jako Kolegium) w sprawie złożonej przez stronę korespondencji dotyczącej Kurii Biskupiej Diecezji [...]. W ramach przysługujących uprawnień Kolegium pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wyjaśniło stronie, iż Kuria Biskupia nie jest organem administracji publicznej, w związku z czym jej działania nie podlegają nadzorowi Kolegium i w sprawie korespondencji kierowanej do tej instytucji, strona powinna się zwrócić do jej adresata.
Nawiązując do pisma SKO z dnia [...] stycznia 2017 r. D.B. pismem z dnia [...] lutego 2017 r. domagała się odesłania załączników w sprawie oznaczonej numerem [...]. W odpowiedzi na wniosek strony, SKO pismem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] poinformowało, że w tej sprawie powinna zwrócić się bezpośrednio do instytucji, która jest adresatem pism.
Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. strona wystąpiła do Kolegium o podanie informacji, kto sprawuje nadzór nad Kurią Biskupią Diecezji [...]. W odpowiedzi na powyższe, SKO pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] poinformowało D.B., że Kuria Biskupia nie jest organem administracji publicznej i nie podlega nadzorowi przez inny organ. W związku z tym SKO pouczyło stronę, że w sprawie uzyskania informacji o organie nadzorującym Kurię Biskupią, należy zwrócić się do instytucji kościelnej. Dodatkowo organ zakomunikował stronie, że dalsza korespondencja w sprawie jest niecelowa.
W dniu 4 maja 2017 r. wpłynęło pismo D.B., w którym to strona zwróciła się z ponowną prośbą o podjęcie czynności nadzoru wobec instytucji kościelnej w celu doprowadzenia do udzielania wnioskodawczyni pomocy. Odpowiadając na powyższe, SKO pismem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] wyjaśniło, że Kolegium nie jest organem nadzoru nad żadną instytucją pozarządową, w tym nad instytucją kościelną. Dodatkowo poinformowało, że nie posiada instrumentów prawnych do wpływania na te instytucje w jakimkolwiek zakresie, w tym także na w oparciu o wskazany przez wnioskodawczynię przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.).
W dniu 20 lipca 2017r. D.B. wniosła skargę za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego do tutejszego Sądu na pismo z dnia [...] maja 2017 r. nr [...]. Skarżąca zwróciła się o ponowną weryfikację, bardziej dokładną, szczegółową, wnikliwą analizę jej spraw. Dnia 21 lipca 2017 r. skarżąca dołączyła plik pism, które przedstawiła jako uzupełnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. Jak stanowi art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie skarżąca D.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym Kolegium podkreśliło, że nie jest organem nadzoru nad żadną instytucją pozarządową, w tym nad instytucją kościelną. Dodatkowo SKO poinformowało, że nie posiada instrumentów prawnych do wpływania na te instytucje w jakimkolwiek zakresie, w tym także na w oparciu o wskazany przez wnioskodawczynię przepis art. 2 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.
Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a., ani też sprzeciwem od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 kpa.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).
Zaskarżone pismo Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to, będące jedynie pismem zawierającym określone wyjaśnienia, nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przy czym zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. uczynił to na posiedzeniu niejawnym.