Uzasadnienie
Uchwałą Nr V/15/11 z dnia 23 lutego 2011 r. Rada Miejska, na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r. nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), określiła tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy, który zaskarżył ją w części dotyczącej § 1 i § 2 rozdziału II załącznika do uchwały, zarzucając istotne naruszenie:
- – art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z art. 9a ust. 10 poprzez wskazanie w § 2 rozdziału II załącznika do uchwały, iż Przewodniczący dzieli członków zespołu na grupy robocze;
- – art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z art. 9a ust. 8 ustawy poprzez powtórzenie w § 1 rozdziale II załącznika do uchwały, iż Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między Burmistrzem Miasta i Gminy a podmiotami, których przedstawiciele wchodzą w skład Zespołu.
W związku z tymi zarzutami Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej § 1 i § 2 rozdziału II załącznika do uchwały. W uzasadnieniu Prokurator podniósł, że zgodnie z art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Uregulowanie ustawowe jest jednoznaczne. Brak jest tutaj podstawy do przekazania Przewodniczącemu kompetencji do powołania czy ustalania składu grup roboczych. Tym samym § 2 rozdziału II załącznika do uchwały stoi w sprzeczności z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi bądź uchylenie jej w części zaskarżonej przez Prokuratora oraz obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Wyjaśnił, że zarzuty skargi nie stanowią rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia całej uchwały.
W piśmie z dnia [...] września 2017 r. Prokurator Okręgowy zmodyfikował wniesioną skargę w części dotyczącej § 1 ust. 4 rozdziału I, wnosząc o stwierdzenie nieważności załącznika do zaskarżonej uchwały w całości. Prokurator Okręgowy wskazał, że w załączniku do uchwały w § 1 ust. 4 rozdziału I Rada Miejska jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego w trybie natychmiastowym wymieniła "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania zespołu (...)". Zdaniem Prokuratora tego rodzaju kryterium nie wchodzi w zakres unormowania pojęć "tryb" lub "sposób" powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Kompetencje wynikające z tych ustawowych pojęć odnoszą się jedynie do procedury wyłaniania lub odwoływania członków takiego zespołu. Nie stanowią natomiast upoważnienia do tworzenia przesłanek materialnoprawnych ograniczających lub wykluczających członkostwo w zespole interdyscyplinarnym.
Tym samym treść § 1 ust. 4 rozdziału I załącznika do zaskarżonej uchwały wykracza poza upoważnienie ustawowe wynikające z art. 9a ust. 15 ustawy. Ponadto Prokurator zauważył, że w zaskarżonym załączniku do uchwały nie uregulowano w istocie trybu odwoływania, a więc procedury pozbawienia członkostwa członków zespołu interdyscyplinarnego. Zatem weryfikowana uchwała w istocie nie zawiera elementów, o których mowa w upoważnieniu zamieszczonym w art. 9a ust. 15 ww. ustawy, a więc trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Tym samym kompetencje stanowiące Rady Miasta nie zostały przez nią wykonane.
Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2016. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017. 1369 dalej jako p.p.s.a.) poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez Prokuratora, do czego był on uprawniony na mocy art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. o prokuraturze (Dz. U. 2016. 177 ze zm.), stanowiącego, że jeżeli uchwała organu samorządu terytorialnego jest niezgodna z prawem prokurator - oprócz możliwości zwrócenia się o zmianę lub uchylenie wadliwej uchwały - może także wystąpić o stwierdzenie jej nieważności do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 53 § 3 zd. 2 p.p.s.a. prokurator nie jest związany terminem zaskarżenia przewidzianym w art. 53 § 1-3 p.p.s.a., a skarga nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej Nr V/15/11 z dnia 23 lutego 2011 r., w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania wydana na podstawie art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U.2015.1390 j.t.).
Art. 9a ust. 15 powołanej ustawy stanowi, iż rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Zgodnie zatem z tym przepisem rada gminy jest zobowiązana do uregulowania w przedmiotowej uchwale m.in. kwestii związanej z trybem i sposobem odwoływania członków zespołu. Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawa nie określa wymogów, jakim powinien odpowiadać członek zespołu interdyscyplinarnego, ani też zasad jakich powinien on przestrzegać, a w szczególności ustawa nie nakłada na członków zespołu wymogu zachowania poufności.
W związku z tym stwierdzić należy przekroczenie przez Radę w zaskarżonej uchwale upoważnienia ustawowego przez uregulowanie zawarte w § 1 ust. 4 rozdziału I załącznika do uchwały, gdzie jako przyczynę uzasadniającą odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego w trybie natychmiastowym wskazano "przypadek uzasadnionego podejrzenia o naruszenie zasad poufności danych i informacji uzyskanych w ramach działania zespołu".
Przede wszystkim jednak należy zauważyć, że Rada w zaskarżonej uchwale nie uregulowała w żaden sposób procedury odwoływania członków zespołu, do czego była zobowiązana w przytoczonym art. 9a ust. 15 ustawy. Sformułowanie "określi tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego" wskazuje bowiem jednoznacznie na obligatoryjność zamieszczenia w przedmiotowej uchwale regulacji dotyczącej procedury odwoływania członków zespołu. Pominięcie tych regulacji w skarżonej uchwale stanowi istotne naruszenie prawa.
Należy też zgodzić się ze skarżącym, że przekroczenie upoważnienia ustawowego nastąpiło w § 2 rozdział II załącznika do zaskarżonej uchwały, w którym wskazano, że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego dzieli członków zespołu na grupy robocze. W art. 9a ust. 10 ustawy umożliwiono zespołowi interdyscyplinarnemu tworzenie grup roboczych w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, tym samym jednoznacznie wskazując, że tylko zespół może tworzyć grupy robocze. Brak było zatem podstaw do przekazania przez radę gminy tej kompetencji przewodniczącemu.
Z powyższych względów, w szczególności wobec braku uregulowania trybu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Skoro bowiem ustawodawca wskazał na konieczność określenia w uchwale trybu i sposobu odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, to brak pełnej realizacji w tym zakresie upoważnienia ustawowego, skutkuje istotnym naruszeniem prawa i upoważnia do stwierdzenia nieważności uchwały w całości, a nie tylko poszczególnych przepisów uchwały.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.