Uzasadnienie
W piśmie skierowanym bezpośrednio do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., D.B. zwróciła się z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej trybu przeprowadzania wywiadu rodzinnego i obiegu dokumentów sporządzonych po jego przeprowadzeniu oraz wniosła o wyjaśnienie zagadnień prawnych związanych z tym wywiadem.
Pismem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, póz. 856 z późn. zm.) w związku z art. 9 i art. 231 oraz w związku z art. 227 i art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, póz. 1071 z późn. zm.), poinformowało D. B., iż do jego kompetencji nie należy udzielanie obywatelom porad prawnych, ani też wyjaśnianie obywatelom ogólnych zagadnień prawnych, czy też obowiązujących w danej materii procedur.
Ponadto Kolegium poinformowało, iż o wyjaśnienie wszelkich niejasności i wątpliwości strona może się zwracać, w toku prowadzonego w danej sprawie postępowania, do organu administracji publicznej, a taka sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim złożyła D.B. i wyraziła swoje niezadowolenie ze stanowiska Kolegium zawartego w zaskarżonym piśmie oraz ze wskazaną w nim argumentacją.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na to, iż zaskarżone pismo nie stanowi decyzji administracyjnej ani innego aktu prawnego, do których kontroli sądowej powołane są sądy administracyjne. Zgodnie bowiem z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, zaś § 2 cytowanego powyżej artykułu stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z powyższego, zamkniętego katalogu spraw wynika, że pismo informacyjne, za jakie należy uznać stanowisko organu w niniejszej sprawie, nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze tutejszy Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium
Odwoławczego w Z., że zaskarżone pismo nie należy do żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a.
Pismo to nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, stanowi jedynie odpowiedź na wcześniejsze pismo D. B., w którym poprosiła o udzielenie porad prawnych związanych z wywiadem rodzinnym oraz wyjaśnienie zagadnień wynikających z ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, póz. 592 z późn. zm.).
Wobec powyższego zaskarżone pismo nie spełnia wymogów żadnego z zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów prawnych, przede wszystkim decyzji, postanowień, ani też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Należy uznać, iż kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji decyzji administracyjnej czy postanowienia. Biorąc jednak pod uwagę, iż w ww. kodeksie zawarte są przepisy określające pewne wymogi, jakie te akty prawne muszą spełniać oraz ukształtowaną doktrynę i ugruntowane orzecznictwo w omawianym zakresie, można taką definicję opracować.
Mając na względzie powyższe, za decyzję administracyjną można uznać tylko takie oświadczenie woli organu administracyjnego, które wywiera skutki prawne w sferze stosunku materialnoprawnego, bądź w sferze stosunku administracyjnego procesowego.
Skutki materialnoprawne zawierają się w kształtowaniu, zmianie lub wygaśnięciu stosunku administracyjnoprawnego, co z punktu widzenia strony (adresata decyzji) znajduje wyraz w przyznaniu jej uprawnienia lub nałożeniu obowiązków, bądź stwierdzenia istnienia określonego uprawnienia lub obowiązku. Ponadto nie ulega wątpliwości, że decyzja jak i postanowienie, wydawane są w postępowaniu toczącym się przed danym organem administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej i stanowią jej rozstrzygnięcie.
Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na odmowę nadania przymiotu decyzji lub postanowienia pismom zawierającym informację, opinię, stanowiska organów, w sytuacji gdy nie spełniają one wskazanych powyżej wymogów dotyczących tych rodzajów rozstrzygnięć organów administracyjnych. Przyjmuje się także, że pisma tego typu nie maja charakteru innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, str. 273 i n.).
W świetle powyższego nie ma wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zachodzi brak właściwości sądu administracyjnego. Zaskarżone bowiem zostało pismo informujące skarżącą w sposób ogólny o kompetencjach i obowiązkach organów, które nie było związane z żadnym toczącym się postępowaniem administracyjnym i nie dotyczy uzyskania przez stronę konkretnych uprawnień lub nałożenia konkretnych obowiązków. Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych jest wprost określona przepisami prawa i nie pozostawia wątpliwości co do interpretacji zakresu tej właściwości.
Na marginesie należy zauważyć, iż skarżąca była już informowana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z., iż organy administracyjne udzielają informacji dotyczących konkretnego postępowania administracyjnego -stronom tego postępowania, nie udzielają natomiast porad prawnych, o czym świadczą sprawy prowadzone ze skarg D. B. przed tutejszym Sądem.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2007r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencjipostanowienia.