Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak [...] Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania H Spółki z o.o., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2014r., nr [...] nakładającą karę pieniężną w łącznej kwocie 24.000,00 zł za urządzanie gier poza kasynem gry na automacie [...] o numerze [...] oraz automacie [...] o numerze [...]. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. określanej dalej jako u.g.h.).
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej H Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono m.in. naruszenie art. 89 ustawy o grach hazardowych, kwestionując zgodność tego przepisu z Konstytucją RP. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Ponadto strona skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie wyżej wymienionego przepisu w zakresie zgodności z Konstytucją oraz zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.
Skarżąca Spółka wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując na ryzyko utraty płynności finansowej, co z kolei groziłoby koniecznością wystąpienia o stwierdzenie upadłości Spółki. Podkreśliła, iż na dzień dzisiejszy znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wskazała, że dotąd uiściła już kary o łącznej wartości 1.362.467,80 zł, w toku wciąż jest szereg postępowań administracyjnych w tym samym przedmiocie. Uiszczenie kolejnych kar doprowadzi do utraty płynności finansowej Spółki. Skutków ewentualnej upadłości nie da się już odwrócić. Na chwilę obecną Spółka ponosi znaczne straty finansowe, wynikające m. in. z zatrzymania przedmiotowych urządzeń przez Urzędy Celne. Uiszczanie kar na obecnym etapie postępowania, kiedy dokonanie czynu z art. 107 k.k.s. nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy jej sytuację finansową i stanowić będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu o wykazanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub skutki trudne do odwrócenia poprzez przesłanie dokumentów potwierdzających sytuację finansową spółki oraz stan majątku oraz rachunków bankowych spółki, pod rygorem rozpatrzenia wniosku w oparciu o okoliczności wskazane we wniosku złożonym wraz ze skargą z dnia [...] października 2014 r., Spółka przesłała rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. oraz listę zapisów kasowych/bankowych zawierających wyszczególnienie uiszczonych kar pieniężnych w okresie od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. na kwotę 2.336.414,90 zł. W piśmie przewodnim Spółka wskazała, że wykazuje stratę z okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w wysokości 4.029.316,00 zł, zaś uiszczane kary mają niebagatelny wpływ na jej płynność finansową, co w krótkim czasie może doprowadzić do jej upadłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami, które może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Orzecznictwo sądów administracyjnych podkreśla, iż przedmiotem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonaniu mogą podlegać jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998/3/54 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 396/05, LEX nr 220325).
W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zaskarżony akt prawny, jakim jest decyzja wymierzająca skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier poza kasynem gry podlega wykonaniu i możliwym jest orzeczenie w stosunku do niej wstrzymania wykonania.
Rozstrzygając wniosek w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których ustawa zalicza: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tylko w sytuacji zaistnienia kumulatywnie obydwóch lub jednej z w/w przesłanek, sąd ma podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Interpretacja art. 61 § 3 p.p.s.a. nasuwa wniosek, iż ocena wskazanych w nim okoliczności pozostaje w gestii sądu, natomiast obowiązkiem skarżącego jest nie tylko wskazanie na możliwość zaistnienia wskazanych zdarzeń, ale również uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarżąca Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uzasadniając złożony wniosek powołała się na swą trudną sytuację finansową i konsekwencje finansowe, jakie wiąże za sobą uiszczenie nałożonej kary. Strona przesłała rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. oraz listę zapisów kasowych/bankowych zawierających jedynie wyszczególnienie uiszczonych kar pieniężnych w okresie od stycznia 2012 r. do grudnia 2014 r. W piśmie przewodnim skarżąca wskazała, że wykazuje stratę z okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. w wysokości 4.029.316,00 zł, zaś uiszczane kary mają niebagatelny wpływ na jej płynność finansową, co w krótkim czasie może doprowadzić do jej upadłości.
Analiza wskazanych przez skarżącą Spółkę okoliczności nie uzasadnia jeszcze wniosku, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub skutki trudne do odwrócenia. Przesłane dokumenty zgromadzone zostały wybiórczo i nie odzwierciedlają aktualnej sytuacji finansowej spółki. Nie sposób z bilansu sprzed roku oraz wybiórczego wykazu rozchodów wywieść, jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa skarżącej. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym strony skarżącej. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla jej majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się bowiem odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, składnikach majątku, a także dodatkowo ponoszonych wydatkach.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezbędne jest odniesienie się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku, sporządzonego (tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) przez profesjonalnego pełnomocnika, uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż strona nie wykazała, aby w sprawie istotnie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W dalszej części stwierdzić należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne należało zawiesić.
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania w tym m.in. przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt
II GSK 686/13 - działając na podstawie art. 193 Konstytucji RP - przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "Czy art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ug.h. są zgodne: a) z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) z art. 20 i 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?".
W uzasadnieniu pytania prawnego podniesiono kwestie skutków braku notyfikacji w aspekcie legalności procesu ustawodawczego, jak również konstytucyjności ograniczeń wprowadzonych przez zaskarżone przepisy. Wskazane pytanie prawne zostało zarejestrowane w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 4/14. i nie zapadł w tej sprawie wyrok. Jak wskazano na wstępie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. stanowił podstawę prawną wydania w niniejszej sprawie zarówno decyzji w pierwszej, jak i drugiej instancji.
Z tych względów odpowiedź Trybunału Konstytucyjnego na powyższe pytanie będzie miała bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.