Uzasadnienie
Burmistrz Miasta wydał dnia [...] lipca 2019 r., działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1382, aktualny t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm. – określanej dalej jako u.e.l.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, aktualny t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.), decyzję nr [...], którą odmówił wymeldowania B.U. z pobytu stałego w domu położonym przy ul. [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że P.U. złożyła w dniu 20 lutego 2019 r. wniosek o wymeldowanie B.U. z pobytu stałego z domu położonego przy ulicy [...], w którym wskazała, że B.U. od września 2017 r. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania na pobyt stały, przebywa pod adresem [...], a w domu przy ul. [...] przebywa tylko rano i wieczorem, kiedy karmi psa. Do wniosku wnioskodawczym załączyła:
- - umowę darowizny wyżej wymienionej nieruchomości z dnia [...] grudnia 2018 r., sporządzoną w formie aktu notarialnego (repertorium nr [...]) jako potwierdzenie tytułu prawnego do nieruchomości położonej przy ul. [...];
- - 13 nagrań video dokumentujących aktualny wygląd wnętrza domu przy ul. [...] oraz sytuacje konfliktowe na tle kwestii właścicielskich, do których dochodziło pomiędzy osobami zameldowanymi pod tym adresem; zostały również udokumentowane sytuacje z udziałem funkcjonariusza Policji, prywatnego detektywa oraz ślusarza próbującego wymienić zamek w drzwiach wejściowych;
- - kopię wezwania B.U. do natychmiastowego opuszczenia nieruchomości położonej w [...], pismo z dnia [...] stycznia 2019 r.
Swój wniosek P.U. uzupełniła pismem, które wpłynęło do organu 26 lutego 2019 r., w którym podała świadków na okoliczność faktu niezamieszkiwania przez B.U. w miejscu stałego zameldowania. Podani świadkowie to zarówno sąsiedzi nieruchomości przy ul. [...], jak i sąsiedzi mieszkania przy [...].
Następnie organ podał, że w toku prowadzonego postępowania zwrócił się z prośbą do Komisariatu Policji o sprawdzenie faktu zamieszkiwania lub przebywania B.U. w domu przy ul. [...]. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2019 r. Komendant Komisariatu Policji poinformował organ, że w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w dniu [...] marca 2019 r. w domu przy ul. [...] funkcjonariusze Policji zastali B.U., który stwierdził, że przebywa w miejscu swojego zameldowania. Termin podjęcia niniejszych czynności służbowych nie był uzgodniony ze stronami postępowania administracyjnego. Odpowiedź Komendanta została uzupełniona pismem z dnia [...] marca 2019 r., w którym zawarto informację, że w wyniku rozpytania i rozmowy z sąsiadami ustalono, że B.U. widywany jest pod adresem ul. [...], ale nie potwierdzono informacji, aby tam mieszkał. Ponadto ustalono, że B.U. mieszka na terenie Niemiec.
Dalej organ zaznaczył, że B.U. zapoznał się z wnioskiem o wymeldowanie oraz złożył oświadczenie, że mieszka w domu przy ul. [...] i nie chce się stamtąd wyprowadzać. Wskazał również, aby całą korespondencje do niego kierować na powyższy adres.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. organ przesłuchał w charakterze świadków W.L., zam. w [...], M.B., zam. w [...] oraz K.K., zam. w [...]. Świadkowie zgodnie oświadczyli, że mieszkając w pobliżu posesji przy ul. [...] systematycznie widują B.U. na tej posesji: częściej niż raz w tygodniu (świadek W.L.), codziennie (świadek M.B. i świadek K.K.). Wszyscy świadkowie zgodnie oświadczyli, że dom przy ul. [...] wygląda z zewnątrz na zamieszkały.
Następnie organ podał, że P.U. przedłożyła dodatkowe dowody do wniosku w postaci obdukcji lekarskiej oraz zdjęcia J.U. (matki wnioskodawczym) po jej pobiciu, kopię zwolnienia lekarskiego J.U., badanie lekarskie USG J.U., nagranie audio z sytuacji pobicia J.U., nagranie video z wejścia wnioskodawczyni do domu przy ul. [...] w dniach [...] lutego 2019 r. (dołączone również uprzednio do wniosku o wymeldowanie) oraz [...] kwietnia 2019 r. Nagranie z dnia [...] kwietnia 2019 r. przedstawia pomieszczenie kuchni w domu przy ul. [...] a z pustymi szafkami, bez śladów przechowywania produktów spożywczych oraz pomieszczenie tzw. letniej kuchni, w której znajduje się lodówka pełna artykułów spożywczych.
Następnie organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka B.N., prowadzącego własną działalność detektywistyczną oraz M.H., pracującego jako dzielnicowy w Komisariacie Policji. B.N. oświadczył, że był wewnątrz domu przy ul. [...] raz i w jego ocenie dom sprawiał wrażenie niezamieszkałego (budynek był nieogrzewany, brak było bieżącej wody, znajdowały się w nim nieliczne sztuki garderoby). Dodatkowo świadek złożył relacje z prowadzonych przez siebie w dniach [...] kwietnia 2019 r. czynności obserwacyjnych B.U., z których wynikało, że na posesji przy ul. [...] B.U. przebywał w tych dniach tylko okresowo, a jego samochód przez całą noc parkował przy bloku na [...]. Świadek M.H. zeznał, że w ramach wykonywanych czynności służbowych dwukrotnie był wewnątrz domu przy ul. [...] i w jego ocenie budynek był niezamieszkały.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. organ przeprowadził oględziny domu przy ul. [...]. Przy oględzinach obecne były strony postępowania, tj. P.U. oraz B.U. wraz z pełnomocnikiem. P.U. udzieliła ustnego pełnomocnictwa do jej reprezentowania w sprawie o wymeldowanie B.U. J.U., która również uczestniczyła w oględzinach.
W trakcie oględzin organ stwierdził, że w domu brak było wody bieżącej i gazu, znajdowały się w nim rzeczy osobiste i kosmetyki wszystkich osób w nim zameldowanych, na łóżkach była pościel. W domu jest kominek i stał grzejnik elektryczny. W pomieszczeniu gospodarczym była brudna odzież w koszu na pranie oraz środki czystości, których terminy przydatności do użycia skończyły się najpóźniej w 2016 r. W kuchni lodówka i szafki przeznaczone na przechowywanie środków żywnościowych były puste. W odrębnym od domu budynku, zlokalizowanym na terenie posesji, w tzw. kuchni letniej znajdowała się kuchenka z butlą gazową, lodówka pełna artykułów spożywczych. Artykuły spożywcze (chleb, kawa, herbata, kasza, mąka) znajdowały się też w szafkach kuchennych.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ uznał zeznania świadków - sąsiadów posesji przy ul. [...] - za spójne i wiarygodne oraz wzajemnie się uzupełniające. Osoby przesłuchiwane w sprawie w charakterze świadków są mieszkańcami budynków nr 3 i 7 przy ul. [...], usytuowanych w bezpośrednim sąsiedztwie posesji nr 4a, dysponują zatem wiedzą odnośnie istotnych w tej sprawie okoliczności. Świadkowie wypowiadali się w niniejszej sprawie pouczeni o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Organ odstąpił od przesłuchania wskazanych przez wnioskodawczynię świadków mieszkających w Niemczech, uznając, iż czas i koszty poświęcone na przeprowadzenie dowodu z ich przesłuchania stałyby w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, wyrażoną w art. 12 § 1 k.p.a.
Wyrażone przez dwóch świadków (B.N. oraz M.H.) stwierdzenia, że w trakcie ich pobytu wewnątrz domu przy ul. [...] odnieśli wrażenie, że dom jest niezamieszkały, bo brak było w nim bieżącej wody oraz było zimno, organ uznał za wrażenia subiektywne. Nie jest bowiem rolą organu ocena jakie warunki temperaturowe oraz jaki poziom funkcjonalności niniejszego lokalu odpowiada potrzebom mieszkaniowym poszczególnych stron postępowania. W ocenie organu zgromadzone w spornym domu rzeczy osobiste pozwalają domniemywać, że jest on zamieszkały przez wszystkie osoby w nim zameldowane.
Dodatkowo wyposażenie tzw. letniej kuchni w artykuły spożywcze wskazywało, że jest to miejsce, w którym prowadzone są zwykłe czynności życiowe. Fakt posiadania w domu jedynie środków czystości o przeterminowanym okresie przydatności do użycia również, zdaniem organu, nie wskazuje na to, że dom jest opuszczony przez mieszkańców, środki chemiczne nie są bowiem artykułami żywnościowymi, a ich termin ważności może być traktowany przez użytkowników jedynie informacyjnie.
Przywołując art. 25 u.e.l. oraz poglądy orzecznictwa organ I instancji stwierdził, że rozumienie pobytu stałego winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym miejscu zameldowania centrum życiowego danej osoby. Oznacza to, że stale realizuje w tym miejscu podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje gości, przyjmuje korespondencję, itp. Organ stwierdził, że na posesji przy ul. [...] B.U. jest systematycznie widywany przez sąsiadów, został zastany w trakcie nieumówionej wizyty przez funkcjonariusza Policji, odbiera korespondencję urzędową, przygotowuje posiłki i przechowuje swoje rzeczy osobiste oraz przyjmuje gości. W trakcie prowadzonego postępowania wielokrotnie podkreślał, że nie zamierza opuścić miejsca swojego zameldowania.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji uznał, że nie zostały udowodnione przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez B.U. miejsca swojego zameldowania na pobyt stały, a zatem przesłanka wymeldowania, określona w art. 35 u.e.l., nie została spełniona.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła do organu wyższej instancji P.U. argumentując, że centrum życiowe B.U. znajduje się w miejscowości [...] i stwarza on jedynie pozory zamieszkiwania w spornym lokalu w [...].
Po rozpoznania odwołania Wojewoda wydał w dniu [...] października 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu B.U. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy przytoczył treść art. 25 ust. 1 u.e.l., który określa, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem, aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, osoba ta winna nie tylko fizycznie zamieszkiwać pod wskazanym adresem, ale również mieć wolę stałego w nim przebywania, czyli skoncentrowania w nim spraw życiowych. Zdaniem organu odwoławczego, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanek do wymeldowania B.U. prowadzi do wniosku, że opuszczenie przez wyżej wymienionego miejsca zameldowania na pobyt stały nosi cechy dobrowolności i trwałości w rozumieniu przepisów u.e.l. Istotny dla oceny materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta jest fakt, że strony pozostają w poważnym konflikcie, co może wpływać na ich zamiary.
Bezsprzecznie właścicielem lokalu aktualnie jest P.U. na mocy umowy darowizny dokonanej przez jej matkę J.U., z czego wynika jej prawo do rozporządzania lokalem. B.U. nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu, utrzymuje jednak, że na terenie posesji przebywa, ponieważ dom ów wybudował, posiada w nim wszystkie rzeczy i klucze do niego, pomimo wezwań nie opuścił lokalu i nie zabrał z niego rzeczy, które do niego należą. W trakcie postępowania ustalono także, że posiada mieszkanie w miejscowości [...], tego adresu dotyczy umowa najmu lokalu, korespondencja dotycząca podatku dochodowego i dodatku solidarnościowego, pod tym adresem zostało też odebrane pismo dotyczące wszczęcia postępowania o wymeldowanie, wysłane przez Burmistrza Miasta.
W ocenie Wojewody, organ I instancji dokonał błędnej wykładni przepisów i oceny dowodów, odmawiając wymeldowania z uwagi na deklarowany przez B.U. związek ze spornym lokalem i zamieszkiwanie w nim. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia, ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu. Wiarygodność deklaracji osoby wymeldowanej o faktycznym przebywaniu w lokalu powinna zostać oceniona w kontekście wszystkich ustalonych w sprawie obiektywnych okoliczności.
W ocenie organu II instancji, całokształt zebranego materiału dowodowego nie może prowadzić do uznania, że brak jest jednoznacznych dowodów na trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu przez B.U.. Strona wnioskująca o jego wymeldowanie słusznie wskazała na brak przysługującego mu tytułu prawnego do lokalu i podjęła działania w celu orzeczenia jego eksmisji, a także inne działania prowadzące do odzyskania władania nad własnością. Organ zgodził się z tezą, że posiadanie umowy najmu mieszkania w miejscowości [...], z którym to lokalem B.U. związany jest od blisko 30 lat, deklaracja dotycząca spraw emerytalnych i podatkowych wskazująca na zamieszkiwanie przy [...] wyraźnie wskazują, że tam znajduje się centrum życiowe strony i są bardziej przekonujące niż twierdzenia B.U. o przywiązaniu do lokalu przy ul. [...].
W świetle zgromadzonych wyjaśnień stron, świadków i wyników oględzin Wojewoda stwierdził, że trudno zgodzić się z twierdzeniem, że B.U. zamieszkuje w spornym lokalu, pozbawionym gazu i bieżącej wody, korzystając z wody deszczowej i kuchenki gazowej w kuchni letniej, posiadając środki do życia i mieszkanie w miejscowości [...]. Nie znalazły potwierdzenia w dowodach jego twierdzenia o płaceniu rachunków za prąd. W ocenie Wojewody działania podejmowane przez B.U., związane z systematycznym odwiedzaniem posesji, są elementem sporu o lokal i odmową jego opuszczenia. Koncentracja spraw majątkowych w [...] wskazuje na to, że mieszkanie przy [...] jest jego centrum życiowym. Brak jest – zdaniem organu odwoławczego - przekonujących dowodów, że aktywność związana z bywaniem w lokalu przy ul. [...], przechowywanie żywności w lodówce w kuchni letniej są wystarczające do uznania, że pomimo braku prawa do lokalu tam właśnie znajduje się jego centrum życiowe i tam należy wskazać jego adres zameldowania odnotowany w ewidencji ludności.
Na koniec organ zaznaczył, że instytucja zameldowania osoby pod określonym adresem nie daje tej osobie ani praw do lokalu, ani też prawa do przebywania w nim. Zameldowanie jest bowiem instytucją prawa administracyjnego, a prawa do lokalu wynikają z prawa cywilnego (np. akt własności, umowa najmu itp.), tym samym obrony tych praw można dochodzić przed sądami powszechnymi.
Skargę na decyzję Wojewody złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. B.U., działając przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono naruszenie:
- - art. 35 u.e.l. przez jego zastosowanie i przyjęcie, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki określone w tym przepisie uzasadniające orzeczenie o wymeldowaniu;
- - art. 80 k.p.a. przez dokonanie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, z pomięciem całości dowodów zebranych w sprawie oraz z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego bowiem przyjęcie, iż w sytuacji gdy zarówno z zeznań świadków, jak i dokumentów zebranych w sprawie wynika, iż B.U. przebywa na nieruchomości i nie zmierza się stamtąd wyprowadzić, bowiem wiąże z tą nieruchomością swoje centrum życiowe, oraz iż wnioskodawczyni (a wcześniej jej matka) czynią zabiegi w postaci pozbawienia skarżącego mediów na nieruchomości tak, aby zmusić go do wyprowadzki, przyjął iż zostały spełnione przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podkreślił, że okoliczność, iż dany lokal stanowi własność osoby trzeciej (a nie osoby, której dotyczy postępowanie) nie ma znaczenia dla sprawy i dla oceny czy w sprawie zostały spełnione przesłanki dla orzeczenia wymeldowania czy też nie. Również obojętny dla sprawy jest brak tytułu prawnego do lokalu. Meldunek potwierdza jedynie, iż dana osoba przebywa pod danym adresem z zamiarem stałego pobytu, a nie czy posiada uprawnienie do lokalu. Zatem to, czy ma tytuł do lokalu czy też nie, nie ma znaczenia dla sprawy o wymeldowanie.
Również bez znaczenia dla sprawy, zdaniem pełnomocnika jest to, iż B.U. posiada mieszkanie w miejscowości [...]. Dana osoba może być właścicielem, posiadaczem nieograniczonej ilości lokali mieszkalnych, nie musi być w nich zameldowana (zgodnie z przepisami u.e.l. jest to zresztą niemożliwe) i nie musi z nich korzystać. Także okoliczność, iż B.U. rozlicza się z podatków przed niemieckim urzędem podatkowym oraz iż pobiera świadczenie emerytalne na terenie Niemiec nie oznacza, iż zamieszkuje w [...] pod adresem wskazanym przez wnioskodawczynię.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej uzupełniająco podał, iż w dniu [...] listopada 2019 r. aktualna właścicielka nieruchomości P.U. wraz z matką J.U., przy asyście Policji, dokonała usunięcia skarżącego oraz rzeczy do niego należących z powyższej nieruchomości. W związku z tym skarżący w dniu 9 grudnia 2020 r. złożył do Sądu Rejonowego pozew o przywrócenie naruszonego posiadania wraz z wnioskiem o zabezpieczenie. Aktualnie Sąd wydał w sprawie postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez nakazania pozwanej wydania kluczy i kodów do alarmu oraz zakazania naruszeń w przyszłości.
Skarżący wezwał pozwaną do dobrowolnego wykonania postanowienia, ale pomimo odbioru wezwania, pozwana pozostaje w zwłoce w wykonaniu postanowienia o zabezpieczeniu. W piśmie tym złożył ponadto wniosek o przeprowadzenie dowodów z pozwu o eksmisję z [...] czerwca 2019 r., a także z następujących dokumentów związanych z powyższym naruszeniem posiadania: pozwu, odpowiedzi na pozew, postanowienia SR udzielającego zabezpieczenie oraz wezwania do wykonania wspomnianego orzeczenia.
W reakcji na powyższe stanowisko, pismem z dnia [...] lipca 2020 r. J.U. – pełnomocnik P.U. w postępowaniu sądowym – podniosła, że nie jest prawdą, iż B.U. został usunięty pod przymusem w asyście Policji z nieruchomości przy ul. [...]. Policja została wezwana, ponieważ B.U. zaczął stwarzać utrudnienia i nie chciał wpuścić na teren nieruchomości fachowca w celu wykonania systemu alarmowego i wymiany zamków w drzwiach. B.U., nie mając już zameldowania na tej posesji i żadnego innego aktu prawnego do nieruchomości, rządził i zakazywał jakichkolwiek czynności. B.U. już od dawna (co najmniej od 2017 r.) nie mieszkał w tym domu, gdyż dobrowolnie opuścił go i wybrał wygodne (z wodą i gazem) mieszkanie w Niemczech, które posiada od kilkudziesięciu lat. Mimo to, że mieszkanie nie jest jego własnością (zasoby spółdzielni mieszkaniowej) nie zrezygnował z niego, ponieważ zawsze dzięki zameldowaniu i mieszkaniu w Niemczech korzystał ze wszystkich socjalnych praw jakie przysługują w tym kraju.
Nie zrezygnował z centrum życiowego w Niemczech, ponieważ dla niego było i jest to dużo korzystniejsze niż w Polsce. W Niemczech ma pozwolenie na pobyt już od kilkudziesięciu lat, mieszka tam też jego córka i syn z pierwszego małżeństwa oraz wnuki. Od wielu lat jego centrum życiowe było i jest w Niemczech.
Do pisma z dnia [...] lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącego dołączył odpis postanowienie Sądu Rejonowego oddalające zażalenie na wspomniane postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia skarżącego o ochronę naruszenia posiadania, domagając się przeprowadzenia dowodu z tego tego dokumentu.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego zawarte w pismach z dnia [...] maja 2020 r. oraz [...] lipca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pod względem legalności w niniejszej sprawie była opisana powyżej decyzja Wojewody uchylająca decyzję organu I instancji i orzekająca o wymeldowaniu B.U. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...].
Podstawę materialnoprawną powyższej decyzji stanowiły przepisy u.e.l., w tym art. 35, który stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 4 u.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z treści przywołanych przepisów wynika, że obowiązek wymeldowania powstaje w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez wymeldowania, a działanie takie związane jest z koniecznością utrzymania aktualnych wpisów w ewidencji ludności. Warto w tym miejscu przywołać - wyrażone co prawda na gruncie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.
Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), ale zachowujące nadal aktualność - stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w kwestii charakteru i celu obowiązku meldunkowego oraz ewidencji ludności, zaprezentowane w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, OTK- A 2002/3/34), w którym wskazano, że niezależnie od zmian sposobu jego realizacji obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika).
Oznacza to, że obowiązek meldunkowy uznać należy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Ponadto w wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.
Mając na uwadze treść art. 28 ust. 4 u.e.l. oraz zaprezentowane stanowisko Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że celem instytucji wymeldowania jest przede wszystkim zagwarantowanie, że dane uwidocznione w ewidencji m.in. dotyczące zameldowania na pobyt stały, są aktualne i zgodne z rzeczywistością.
Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 u.e.l.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (także wypracowanym na gruncie uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dalej zachowującym swą aktualność w świetle tożsamego brzmienia przepisów u.e.l.) przyjmuje się, że o pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego - w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. - jest zatem spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2010 r., II OSK 851/09). W judykaturze wskazuje się ponadto, że o trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu stałego świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale zamiar zainteresowanej osoby założenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych, który jest połączony z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 marca 2013 r., III SA/Kr 654/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2012 r., III SA/Gl 370/12; wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 stycznia 2012 r., III SA/Łd 1058/11).
Z kolei aby uznać, że opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny należy stwierdzić, iż wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu jakiejkolwiek presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 listopada 2012 r., II SA/Bk 468/12). Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że prowadzone przez organy administracyjne postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej wymeldowania każdorazowo musi być nakierowane na ustalenie, czy opuszczenie przez daną osobę lokalu nosi cechy trwałości i dobrowolności.
W ocenie Sądu, za podstawę przyjęcia, iż dana osoba nie opuściła stałego miejsca zameldowania nie może być samo oświadczenie zainteresowanej osoby, w którym stwierdza ona, że dane miejsce stanowi nadal jej centrum życiowe. Winno ono być potwierdzone obiektywnymi okolicznościami faktycznymi związanymi z daną sprawą.
W ocenie Sądu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy został zebrany w sposób wystarczający, a ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy, istotne z punktu widzenia wydania decyzji orzekającej o wymeldowaniu B.U. z pobytu stałego, wynikały z prawidłowo przeprowadzonej oceny zgromadzonych w toku postępowania dowodów. Sąd w pełni bowiem aprobuje stanowisko Wojewody, że zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal, w którym jest zameldowany na pobyt stały, w sposób dobrowolny i trwały.
Zasadnie bowiem organ odwoławczy dokonał odmiennej oceny dowodów niż uczynił to organ I instancji. Podkreślić bowiem należy, że z zeznań świadków B.N., prowadzącego działalność detektywistyczną oraz M.H., pracującego jako dzielnicowy w Komisariacie Policji, którzy byli wewnątrz spornego budynku wynika, iż sprawiał on wrażenie niezamieszkałego. Przy czym nie sposób uznać, iż było to ich tylko subiektywne odczucie, jak to starał się przedstawić organ I instancji, zwłaszcza w kontekście ustaleń poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości w dniu [...] kwietnia 2019 r. W trakcie tej czynności dowodowej stwierdzono bowiem jedynie pozostawioną odzież zarówno męską, jak i damską, natomiast kosmetyki były przeterminowane (pochodziły sprzed kilku lata). W orzecznictwie trafnie się wskazuje, że opuszczenie lokalu nie musi być połączone z jego opróżnieniem ze wszystkich rzeczy należących do opuszczającego lokal.
Nawet więc pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2011 r., II OSK 1478/10, wyrok WSA w Gdańsku z 15 stycznia 2009 r., III SA/Gd 360/08, wyrok WSA w Łodzi z 17 grudnia 2019 r., III SA/Łd 886/19). Istotniejsze było to, iż w pralni brak było środków do prania, a w kuchni - poza kawą - brak było jakichkolwiek środków spożywczych, nie funkcjonowała również kuchenka. Żywność znajdowała się poza budynkiem mieszkalnym w tzw. kuchni letniej. O niezamieszkaniu w tym budynku przez skarżącego świadczy również brak gazu, bieżącej wody, a rachunki za prąd wskazują na brak jego zużycia. Stąd też zeznania sąsiadów, którzy nie bywali w spornym budynku, który co należy podkreślić jest domem jednorodzinnym, mogli jedynie swe twierdzenia opierać na obserwacji domu z zewnątrz, niewątpliwie nie miały takiej doniosłości, jak wyżej wymienione dowody, a tym samym nie mogły przesądzać o tym, iż skarżący nadal tam zamieszkuje.
Tym bardziej, że wnioskodawczyni nie zaprzeczała, iż skarżący często się pojawia na spornej nieruchomości m. in w celu karmienia psów i związane jest to z szerszym tłem sporu cywilnego o tą nieruchomość, do której skarżący rości sobie prawa. Najbardziej przekonywującym argumentem przemawiającym za wymeldowaniem skarżącego jest to, iż w pobliskim [...] - w odległości zaledwie kilku kilometrów - najmuje mieszkanie, w którym nocuje, na co wskazują ustalenia poczynione przez świadka B.N.. Na terenie Niemiec skarżący pobiera również świadczenia emerytalne i opłaca podatki. To gdzie jest się rezydentem podatkowym nie jest obojętne z punktu widzenia oceny stałego zamieszkiwania. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy trudno zgodzić się z twierdzeniem, że B.U. zamieszkuje w spornym lokalu, pozbawionym gazu i bieżącej wody, korzystając z wody deszczowej i kuchenki gazowej w kuchni letniej, posiadając środki do życia i mieszkanie w miejscowości [...].
Pozostaje to w oczywistej sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Podejmowane przez skarżącego czynności mają na celu tworzenie jedynie pozoru dalszego zamieszkiwania domu przy ul. [...] i są elementem szerszych działań na tle sporu między skarżącego z wnioskodawczynią i byłą żoną, które przejawiają się nie tylko w sferze administracyjnoprawnej, ale również cywilnoprawnej, a nawet karnej. Powyższe okoliczności świadczą, że to mieszkanie przy [...] jest jego centrum życiowym, a sporne mieszkanie w [...] trwale i dobrowolnie opuścił.
W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a dokonana przez organ odwoławczy ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym w art. 80 k.p.a. Dokonując tej oceny organ miał na uwadze całokształt zgromadzonego materiału dowodowego i uczynił to z zachowaniem prawideł logiki i zasad doświadczenia życiowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które odpowiada kryteriom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., organ wskazał jakie fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy i w oparciu o jakie dowody poczynił powyższe ustalenia.
Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego w pismach procesowych z dnia [...] maja 2020 r. i [...] lipca 2020 r. Dotyczyły one bowiem zasadniczo okoliczności, które miały miejsce po wydaniu zaskarżonej decyzji, a Sąd orzeka na postawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w chwili jej wydania. Ponadto podkreślić należy, iż twierdzeń zawartych w uzasadnieniach postanowień sądów powszechnych wydanych w sprawie o ochronę naruszonego posiadania nie sposób bezrefleksyjnie uznawać za przydatne dla postępowania o wymeldowanie. Postępowania te opierają się bowiem na zupełnie odmiennych przesłankach. Trzeba również pamiętać, iż były to postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia, dla wydania których wystarczające jest uprawdopodobnienie faktów.
Natomiast okoliczność wniesienia przez wnioskodawczynię pozwu o eksmisję była znana Wojewodzie na etapie postępowania odwoławczego. Stąd nie było potrzeby przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu Ponadto wniesienie pozwu o eksmisję przeciwko skarżącemu nie może przesądzać o fakcie jego stałego zamieszkiwania w miejscu zameldowania, a jedynie może wskazywać na zajmowanie tego lokalu i naruszanie sfery własności uzasadniającej skorzystanie z roszczenia windykacyjnego.
Ustalony stan faktyczny sprawy, daje zatem podstawy do przyjęcia, że skarżący nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, a miejsce stałego zameldowania opuścił w sposób dobrowolny i trwały. Tym samym zostały spełnione przesłanki określone w art. 35 u.e.l. uzasadniające podjęcie przez organ odwoławczy decyzji ma podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w przedmiocie wymeldowania skarżącego Bo.U. z miejsca pobytu stałego zgłoszonego w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...],
Stąd Sąd uznał, iż skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw i stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) ją oddalił.