Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 83/20

Uzasadnienie

Uchwałą z dnia 27 listopada 2015 r., nr XIII/141/15 Rada Miejska, powołując się na art. 4 ust. 1-2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.; aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.; dalej jako u.c.p.g.), uchwaliła Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy o statusie miejskim.

Prokurator Rejonowy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. powyższą uchwałę w części obejmującej w rozdziale 2: § 3 ust. 1 i 6, § 5, w rozdziale: 6 § 18 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2, zarzucając:

1. 1) przekroczenie upoważnienia ustawowego zapisanego w rozdziale 2 § 3 i 6 regulaminu przez nałożenie na właścicieli nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych obejmujących 13 frakcji odpadowych, prowadzenie ich selektywnego zbierania w zakresie określonym w regulaminie oraz postępowanie z nimi zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r.- co stanowi nieuprawnione odesłanie do uregulowań ustawowych;
2. 2) przekroczenie w rozdziale 2 § 5 regulaminu delegacji ustawowej z jednoczesną modyfikacją przez nałożenie obowiązku oczyszczania ze śniegu i lodu oraz błota i innych zanieczyszczeń chodnika przyległego do nieruchomości w miejsce niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszych lub pojazdów, zakazanie ich przerzucania z chodnika na jezdnię i z jezdni na chodnik oraz zawężania w ten sposób chodnika do szerokości mniejszej niż 1 metr i podjęcia działań usuwających lub co najmniej ograniczających śliskość chodnika oraz niezwłoczne usunięcie piasku po ustaniu przyczyn jego zastosowania, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c u.c.p.g. upoważnia jedynie do regulacji dotyczących usunięcia błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego w związku z czym bez podstaw prawnych nałożono na właścicieli obowiązek likwidacji śliskości i uprzątnięcia piasku w sposób określony w regulaminie;
3. 3) przekroczenie w rozdziale 6 § 18 ust. 1 pkt 1 regulaminu upoważnienia ustawowego przez nałożenie na utrzymujących zwierzęta domowe dodatkowo obowiązku wyprowadzania psa na smyczy, a w przypadku możliwości stworzenia zagrożenia nakładanie kagańca, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważnia jedynie do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi;
4. 4) przekroczenie w rozdziale 6 § 18 ust. 2 pkt 2 regulaminu upoważnienia ustawowego poprzez nałożenie zakazu wprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, plaż i kąpielisk, podczas gdy art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. nie przewiduje kompetencji dla rady gminy do wprowadzenia całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami w taki sposób by ich pobyt na tych terenach nie był uciążliwy i nie zagrażał przebywającym tam osobom oraz chronił przed zanieczyszczeniem terenów.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej części uchwały.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 713; dalej jako u.s.g.), w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy, tj. naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 u.s.g.). W piśmiennictwie i orzecznictwie do istotnego naruszenia prawa zalicza się naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej, wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu, jak również naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały.

Innymi słowy, za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102; wyroki NSA: z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej pozostawała uchwała rady gminy w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią przepisy u.c.p.g. Delegacja ustawowa dla podjęcia zaskarżonej uchwały została zawarta w art. 4 ust. 1 u.c.p.g., który upoważnia radę gminy do uchwalenia, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1. 1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:
2. a) prowadzenie selektywnego zbierania i odbierania lub przyjmowania przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych lub zapewnienie przyjmowania w inny sposób co najmniej takich odpadów komunalnych jak: przeterminowane leki i chemikalia, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, odpady zielone oraz odpady budowlane i rozbiórkowe stanowiące odpady komunalne, a także odpadów komunalnych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 4a,
3. b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,
4. c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;
5. 2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:
6. a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,
7. b) liczby osób korzystających z tych pojemników;
8. 3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;
9. 5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;
10. 6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;
11. 7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;
12. 8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Dodatkowo, na podstawie art. 4 ust. 2a u.c.p.g., rada gminy może w regulaminie:

1. 1) wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz określić wymagania w zakresie selektywnego zbierania tych odpadów;
2. 2) postanowić o zbieraniu odpadów stanowiących części roślin pochodzących z pielęgnacji terenów zielonych, ogrodów, parków i cmentarzy odrębnie od innych bioodpadów stanowiących odpady komunalne;
3. 3) określić dodatkowe warunki dotyczące ułatwienia prowadzenia selektywnego zbierania odpadów przez osoby niepełnosprawne, w szczególności niedowidzące;
4. 4) określić wymagania dotyczące kompostowania bioodpadów stanowiących odpady komunalne w kompostownikach przydomowych na terenie nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz zwolnić właścicieli takich nieruchomości, w całości lub w części, z obowiązku posiadania pojemnika lub worka na te odpady;
5. 5) określić warunki uznania, że odpady, o których mowa w pkt 1 oraz w ust. 2 pkt 1 lit. a i b, są zbierane w sposób selektywny.

Przytoczone wyżej przepisy zakreślają granice upoważnienia, w ramach którego może działać rada gminy podejmując uchwałę w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. W uchwale muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4 ust. 2 ustawy. Przedstawione wyżej wyliczenie elementów uchwały ma przy tym charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ustawy. Regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, podobnie jak każda inna uchwała organu samorządu terytorialnego, musi formułować postanowienia jedynie w granicach upoważnienia ustawowego, regulując tylko te kwestie, które wynikają z delegacji ustawowej. Powyższe wynika z art. 40 u.s.g., zgodnie z którym gminie na podstawie upoważnień ustawowych przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy, jak też z art. 7 w zw. z art. 94 Konstytucji wymagającego, by materia regulowana podjętym aktem wynikała z ustawy upoważniającej i nie przekraczała zakresu upoważnienia.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził nieważność § 18 ust. 1 pkt 1 zaskarżonego regulaminu, w którym wskazano, że "Do obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe należy: w odniesieniu do psów - przy wyprowadzaniu używanie smyczy, a w przypadku możliwości stworzenia zagrożenia, nakładanie kagańca". Jeżeli chodzi o obowiązek prowadzenia psów na smyczy i w kagańcu na terenach przeznaczonych do wspólnego użytku, to należy zauważyć, że delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. upoważnia radę gminy do sformułowania obowiązków właścicieli zwierząt domowych zmierzających do zapewnienia ochrony przed zagrożeniami, uciążliwościami oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 17 listopada 2015 r., II OSK 618/14, zgodnie z którym wprowadzenie nakazu wyprowadzania psa na smyczy, czy w kagańcu, nie tylko nie narusza prawa, ale też służy osiągnięciu celu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., gdyż w istocie precyzuje obowiązek utrzymywania zwierzęcia na uwięzi właściwej dla tego gatunku. Tak sprawowana kontrola nad zwierzęciem daje większe prawdopodobieństwo zniwelowania uciążliwości i zagrożenia osób przebywających na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku niż kontrola werbalna czy kontrola gestem. Nie jest możliwe osiągnięcie celu w postaci ochrony przed uciążliwościami dla innych osób korzystających z terenów przeznaczonych do wspólnego użytku oraz ochrony przed zanieczyszczeniem takich terenów w inny sposób, aniżeli przez prowadzenie psa na smyczy.

Powodem stwierdzenia nieważności zakwestionowanego § 18 ust. 1 pkt 1 regulaminu było tylko to, że rada gminy nie przewidziała żadnych wyjątków od nakazu prowadzenia psów na smyczy. Wszelkie ograniczenia praw jednostki także ograniczenia uprawnień właściciela zwierzęcia domowego, bądź nałożenie na niego dodatkowych obowiązków musi być wprowadzane z poszanowaniem zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Wprowadzenie generalnego nakazu wyprowadzania psów na uwięzi, nieprzewidującego żadnych wyjątków uzasadniających odstąpienie od tego obowiązku narusza powyższą zasadę konstytucyjną.

Należy zwrócić uwagę na art. 20a ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 z późn. zm.), zgodnie z którym osoba niepełnosprawna nie jest zobowiązana do zakładania psu asystującemu kagańca oraz prowadzenia go na smyczy. Postanowienia regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie nie mogą być bardziej restrykcyjne od przepisów ustawy, a ograniczenia wolności i praw człowieka i obywatela muszą być uregulowane wyłącznie w drodze ustawy. Ponadto w orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie wskazuje się, że zachowanie zasady proporcjonalności wymaga wprowadzenie możliwości czasowego zwolnienia psa z uwięzi w miejscach, gdzie nie stwarza to zagrożenia oraz gdy opiekun ma możliwość sprawowania bezpośredniej kontroli nad jego zachowaniem (por. np. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 2950/19).

Wobec powyższego, ponieważ analizowane postanowienie § 18 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały nie przewiduje żadnych wyjątkowych sytuacji, gdy dopuszczalne jest prowadzenie psa bez smyczy, także w sytuacji gdy w świetle innych obowiązujących przepisów prawa, w tym o randze ustawowej, jest to zachowanie legalne, Sąd uznał, że postanowienie to narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

W odniesieniu natomiast do kwestionowanych w skardze postanowień § 3 ust. 1 i 6, § 5 i § 18 ust. 2 pkt 2, uchwały Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego Prokuratora uznając, że nie miały miejsca naruszenia prawa, które mogłyby uzasadniać stwierdzenie ich nieważności. Należy w tym miejscu podkreślić, co ma kluczowe znaczenie dla oceny generalnej kompetencji uchwałodawczych gminy, gwarancje samodzielności jednostki samorządu terytorialnego wynikające z przepisów art. 6 i 7 u.s.g. w związku z art. 163 i art. 165 Konstytucji RP oraz wyrażone w art. 3 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego prawo i zdolność społeczności lokalnych do kierowania i zarządzania powierzona im częścią spraw publicznych samodzielnie i na własną odpowiedzialność. Z gwarancji tych, będących wyrazem podejścia decentralizacyjnego w modelu sprawowania władzy publicznej, wyprowadzać należy normy kolizyjne służące rozstrzyganiu wątpliwości i sporów dotyczących praw podmiotowych i kompetencji (w tym prawodawczych) organów samorządu terytorialnego.

Te właśnie normy w przypadku konstruowania przez ustawodawcę delegacji do stanowienia aktów prawa miejscowego przemawiają, w razie uzasadnionych wątpliwości, na korzyść uprawnień samorządowych. Z tych względów za nieprawidłowe i nieznajdujące uzasadnienia systemowego i aksjologicznego należy uznać stanowisko wymagające odnalezienia (zrekonstruowania) szczegółowego przepisu kompetencyjnego, tak jakby przepis zawierający ogólniej sformułowaną delegację nie był wystarczającą podstawą kompetencyjną do działania prawodawczego organu samorządu terytorialnego. Takie wadliwe rozumienie przepisów delegujących nie tylko prowadzi do szkodliwego mnożenia przepisów szczegółowych, dostosowywanych do konkretnych sytuacji i przypadków, ale również ogranicza samodzielność samorządu w realizowaniu powierzonych z mocy konstytucji zadań publicznych (por. M. Kulesza, O tym, ile jest decentralizacji w centralizacji, a także o osobliwych nawykach uczonych administratywistów, Samorząd Terytorialny nr 12/2009, s. 15-17).

§ 3 ust. 1 uchwały stanowi, że prowadzenie na terenach nieruchomości selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych, odbywa się z wydzieleniem 13 wymienionych w tym przepisie frakcji odpadów nadających się w całości lub w części do odzysku, natomiast § 3 ust. 6 stanowi, że zagospodarowanie odpadów ulegających biodegradacji, zielonych oraz bioodpadów we własnym zakresie odbywa się w procesie kompostowania, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Należy zauważyć, że z dniem 1 lutego 2015 r., a więc przed uchwaleniem skarżonej uchwały, zmieniono treść art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., który otrzymał brzmienie: "Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie i przepisach wydanych na podstawie art. 4a".

W art. 4a zawarto delegację do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów oraz kiedy wymóg selektywnego zbierania uważa się za spełniony, a także odpadów komunalnych podlegających obowiązkowi selektywnego zbierania spośród wskazanych w art. 3b ust. 1 i art. 3c ust.

1. W art. 4 ustawy dodano także ust. 2a, zgodnie z którym regulamin może wprowadzić obowiązek selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych innych niż wymienione w ust. 2 pkt 1 lit. a. W świetle uregulowań obowiązujących na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały Rada mogła zatem uregulować wymagania, zasady i zakres selektywnego zbierania odpadów, co uczyniła w kwestionowanych § 3 ust. 1 i 6 Regulaminu.

Przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. upoważnia radę gminy do określenia w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

W § 5 ust. 1 skarżonej uchwały wskazano, że "obowiązek oczyszczania chodnika przyległego do nieruchomości ze śniegu i lodu oraz błota i innych zanieczyszczeń, winien być realizowany przez odgarnięcie w miejsce niepowodujące zakłóceń w ruchu pieszych lub pojazdów i podjęcie działań usuwających lub co najmniej ograniczających śliskość chodnika. Piasek użyty do tych celów usuwa się z chodnika niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania", natomiast w § 5 ust. 2 wskazano, że " zakazuje się przerzucania śniegu, lodu, błota lub innych zanieczyszczeń z chodnika na jezdnię i z jezdni na chodnik. Dopuszcza się możliwość odgarniania śniegu na pas chodnika graniczący z jezdnią w taki sposób, aby nadmiar śniegu nie spowodował zawężenia chodnika do szerokości mniejszej niż 1m".

Mając na uwadze treść upoważnienia ustawowego, wymagania wprowadzone przez prawodawcę lokalnego w § 5 ust.1 i 2 uchwały nie stanowiły przekroczenia delegacji ustawowej. Należy zauważyć, że wymagania te skorelowane są z obowiązkami zarządu drogi (art. 5 ust. 4 pkt 2 u.c.p.g.) i gminy (art. 3 ust. 2 pkt 11 u.c.p.g.), dotyczącymi zbierania uprzątniętego przez właścicieli błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń uprzątniętych z chodników przez właścicieli nieruchomości i pozbycia się ich. Określenie jak ma wyglądać odgarnianie śniegu do czasu pozbycia się go przez zarząd drogi lub gminę, mieści się w pojęciu "uprzątania" użytym w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g. Określenie miejsca magazynowania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń oraz wskazanie, ze nie może nastąpić zawężenia chodnika do szerokości mniejszej niż 1m, jest ze wszech miar racjonalne i zgodne z powszechnie stosowaną praktyką.

Ponadto należy zauważyć, że celem delegacji z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b jest utrzymanie porządku rozumianego jako zabezpieczenie możliwości bezpiecznego poruszania się po chodnikach, w czym niewątpliwie mieści się również zapobieganie poślizgom. Określenie metod usuwania śliskości z chodników, a także sposobu postępowania z użytym do tego piaskiem stanowi logiczne dopełnienie omawianej regulacji, mieszczące się w oczywisty sposób w delegacji z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.c.p.g. (uprzątanie innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego).

Należy dodać, że ze względu na wskazany wyżej cel delegacji z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b u.c.p.g., określenie w § 1 ust.3 pkt 3 Regulaminu częstotliwości usuwania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń jest wręcz niezbędną regulacją uzupełniającą objęty delegacją nakaz określenia wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku obejmujących uprzątanie tych substancji. Brak takiej regulacji mógłby prowadzić do utraty przez nią przymiotu skuteczności.

W ocenie Sądu, w kwestionowanym § 5 ust.1 i 2 uchwały prawodawca lokalny działając w ramach prawa i w ramach omawianego upoważnienia ustawowego określił w sposób względnie sprecyzowany, przejrzysty wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących m.in. uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.

Nie budzi również zastrzeżeń Sądu kwestionowany w skardze § 18 ust. 2 pkt 2 skarżonej uchwały zawierający zakaz wprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, plaż i kąpielisk, gdyż zakaz ten służy osiągnięciu ustawowego celu, jakim jest ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Omawiane postanowienia § 18 ust. 2 pkt 2 uchwały nie naruszają zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji), bowiem nie ograniczają w sposób nadmierny swobody poruszania się czy przebywania w określonym miejscu, gdyż place zabaw, piaskownice dla dzieci, czy kąpieliska stanowią znikomy ułamek miejsc publicznych, natomiast w innych miejscach publicznych, właściciele zwierząt mogą przebywać wraz ze swoimi zwierzętami. Nie może ujść uwadze, że na placu zabaw, czy w piaskownicy przebywają przede wszystkim małe dzieci, które mają styczność z podłożem, jak trawa, czy piasek na całym placu zabaw, które powinno być wolne od zanieczyszczeń, w tym pasożytów i odchodów zwierzęcych, zaś samo fizyczne usunięcie zwierzęcych odchodów nie zapobiega skażeniu terenu.

W przypadku psów pojawia się dodatkowa uciążliwość związana z ich szczekaniem, czy warczeniem, które u wielu szczególnie mniejszych dzieci, jest źródłem silnego lęku. Ponieważ powyższych zagrożeń i istotnych uciążliwości nie da się wyeliminować inaczej, niż poprzez ustanowienie nakazu niewprowadzania zwierząt na teren placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, a także plaż i kąpielisk, które z natury rzeczy są miejscem przeznaczonym do relaksu i odpoczynku dla ludzi, a nie zwierząt, postanowienia § 18 ust. 2 pkt 2 uchwały należy ocenić jako zgodne z prawem.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność § 18 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały uznając, że doszło w przypadku tego przepisu do istotnego naruszenia prawa uzasadniającego jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. W tym zakresie sąd orzekł na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w punkcie I sentencji wyroku. W odniesieniu do pozostałego zakresu zaskarżenia, tj. § 3 ust. 1 i 6, § 5 i § 18 ust. ust. 2 pkt 2 kontrolowanej uchwały Sąd w punkcie II sentencji wyroku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.