Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 859/18

Uzasadnienie

1. 1. Rada Gminy w dniu 23 marca 2018 r. podjęła uchwałę nr XXV/123/2018 w sprawie przyjęcia Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy w 2018 roku. Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) oraz art. 11a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1840). Uchwała opublikowana została w Dzienniku Urzędowym Województwa.
2. 2. Pismem z dnia [...] października 2018 r. skargę na uchwałę wniósł Prokurator Rejonowy zaskarżając § 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 6, § 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 8, § 4 ust. 5 i § 5 tej uchwały i domagając się stwierdzenia jej nieważności. Zaskarżonym przepisom zarzucił sprzeczność z prawem materialnym to jest art. 11a ust. 2 pkt 1 do 8 ustawy o ochronie zwierząt - przez wprowadzenie obowiązku nieprzewidzianego w ustawie (§ 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 6), niewskazanie lekarza lub zakładu leczniczego odpowiedzialnego za usypianie ślepych miotów (§ 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 8), niewskazanie konkretnych miejsc dokarmiania kotów (§ 4 ust.
3. 5) oraz nieskazanie sposobu ustalonych środków finansowych na realizację programu (§ 5).
4. 3. W odpowiedzi na skargę organ nie zajął wyraźnego stanowiska co do zasadności skargi pozostawiając jej rozstrzygnięcie decyzji sądu.
5. 4. Na rozprawie sądowej w dniu 30 stycznia 2019 r. Prokurator cofnął skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności § 4 ust. 1 pkt 3, ust. 5 oraz ust. 6 i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części to jest jej § 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 8 oraz § 5.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

5. Skarga w niniejszej sprawie została złożona przez prokuratora, co oznacza, że nie musiała być poprzedzona wyczerpaniem środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a ponieważ dotyczy aktu prawa miejscowego, jej wniesienie nie było też ograniczone żadnym terminem (art. 53 § 3 p.p.s.a.).

Zgodnie z przepisem art. 11a ustawy o ochronie zwierząt, w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania zaskarżonej uchwały - rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zwierząt określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program ten obejmuje w szczególności:

1. 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2. 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3. 3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4. 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5. 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6. 6) usypianie ślepych miotów;
7. 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8. 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
9. 6. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zamieszczenie w programie zapobiegania bezdomności zwierząt, będącym aktem prawa miejscowego, postanowień indywidualno-konkretnych ma podstawę w art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt. Brak takich postanowień stanowi niewypełnienie zakresu upoważnienia ustawowego. Okoliczność, że określony program (akt planowania) uchwalany przez radę gminy zawiera postanowienia jednostkowe i konkretne sama przez się nie pozbawia takiego aktu charakteru aktu prawa miejscowego. Uchwalenie przez radę gminy obligatoryjnego programu opieki nad bezdomnymi zwierzętami zawierającego ustawowo określone elementy w żaden sposób nie narusza kompetencji organu wykonawczego. Brak tych niezbędnych na mocy ustawy postanowień stanowi niewypełnienie zakresu upoważnienia ustawowego, którego określenie - w kolejnej nowelizacji ustawy - miało na celu urealnienie opieki nad bezdomnymi zwierzętami (por. tezy wyroku NSA z 13 marca 2013 r., sygn. II OSK 37/13, ONSAiWSA z 6/2014 poz.100).

Brak wskazania w uchwalonym programie konkretnych podmiotów obowiązanych do wykonywania określonych zadań określonych art. 11 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, w tym określonych w pkt 6 tego artykułu, jest istotnym naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z dnia 12 października 2016 r., II OSK 3245/14 oraz WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 października 2017 r., II SA/Go 799/17 i 21 lutego 2018 r., II SA/Go 1129/17). Uchwalone przez radę gminy przepisy § 4 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 8 uchwały nie realizują więc wymogu konkretyzacji podmiotu zobowiązanego do realizacji zadań określonych w art. 11 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie zwierząt.

7. Jeśli chodzi o przepis § 5 uchwały to zarzut skargi również zasługuje na uwzględnienie. Zapis sprowadzający się jedynie do podania ogólnej kwoty przeznaczonej na realizację zadań jest wadliwy i nie jest wypełnianiem delegacji ustawowej wynikającej z art. 11a ust. 5 ustawy o ochronie zwierząt, ponieważ w sposób niedostateczny określa sposób wydatkowania tych środków. Rada nie skonkretyzowania bowiem ilości przeznaczanych środków pieniężnych na poszczególne cele i założenia przyjęte w programie, tymczasem tylko powiązanie uchwalonej kwoty środków finansowych przeznaczonych na realizację programu z konkretnym sposobem ich wydatkowania pozwala przyjąć, że program nie jest fikcją i umożliwia faktycznie wykonanie poszczególnych zadań, zgodnie z przyjętymi w uchwale priorytetami (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 29 sierpnia 2018 r., II SA/Go 485/18 i powołane w nim jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych).

8. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd orzekł jak w pkt I wyroku. O umorzeniu postępowania, wobec cofnięcia skargi w pozostałym zakresie, orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku). Cofnięcie było w pełni dopuszczalne, co wynika również z tego, że zarzuty w cofniętym zakresie nie są podzielane przez tutejszy sąd.