Uzasadnienie
Pismem złożonym w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu [...] listopada 2015r. D.B. zwróciła się do tego organu o udzielenie informacji w jaki sposób możliwe jest wyegzekwowanie "odpowiedzi na piśmie w kwestiach do których mają kompetencje posłowie i senatorowie", do których wnosząca pismo zwracała się o pomoc.
Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na dyspozycję art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), wyjaśniło D.B., iż kolegium jest organem wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy – Ordynacja podatkowa, w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. W sprawach tych kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji. Kolegium wskazało dalej, iż wynikający z art. 9 kpa obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, ciąży na organie administracji w toku prowadzonego w danej sprawie postępowania. Złożonego przez D.B. w dniu 9 listopada 2015r. pisma, Kolegium nie zakwalifikowało do żadnego z toczących się przed tym organem postępowań administracyjnych.
Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. stało się przedmiotem skargi D.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli.
I tak, w myśl art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 ppsa.
Z treści kwestionowanego pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika, iż nie jest ono ani decyzją administracyjną, ani postanowieniem, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa. Pismo to nie mieści się także w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, jeśli zważy się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) mają charakter zewnętrzny, co oznacza, że są skierowane do podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie, ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność,
- 3) są skierowane do indywidualnego podmiotu,
- 4) mają charakter publicznoprawny,
- 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2006, str. 29-30; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, str. 59-60).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30).
Skierowane do skarżącej pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015r. nie posiada tej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu, a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo Kolegium ma charakter wyłącznie informacyjny, jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, postanowiono jak w sentencji.