Uzasadnienie
Pismem z dnia [...].04.2005r. (data prezentaty), skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący – B.A., G.B., M.B., D.C., J.D., J.D., M.D., R.D., K.G., W.G., J.G., R.J., W.J., A.J., K.K., C.K., J.K., Z.K., E.Ł., J.M., J.M., W.M., Z.M., T.M., I.N., I.O., D.P., K.P., T.P., E.R., K.S., K.W., M.W. oraz P.Ż. złożyli skargę na Wójta Gminy – K.P. oraz jego następcę T.K. zarzucając im, że bez upoważnienia ustawowego, a nawet bez upoważnienia Rady Gminy, w latach 1999-2003 obciążyli mieszkańców sołectw [...] opłatą w wysokości 1500 zł z tytułu partycypowania w kosztach budowy sieci wodociągu gminnego.
Ponadto Wójtowi Gminy T.K. zarzucili, że przed przystąpieniem do realizacji inwestycji budowy sieci wodociągu wraz z przyłączami do poszczególnych posesji powyższych sołectw, pomimo posiadanych wówczas informacji, nie poinformowała mieszkańców, że Gmina otrzymała na tę inwestycję w darowiźnie od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w ramach programu SAPARD kwotę 472 718,76 zł, a także nie spowodowała zwrotu wpłaconych przez mieszkańców kwot.
Skarżący podnieśli również, że T.K. pobierała od mieszkańców opłatę partycypacji w powyższej inwestycji w wysokości 1000 zł, nie mając do tego upoważnienia ustawowego.
W dalszej części skargi skarżący zarzucają, że nie zostali poinformowani, iż budowa wodociągu należy do zadań własnych gminy oraz że przedłożono im do podpisu wcześniej przygotowane przez Urząd Gminy umowy nie zawierające żadnej podstawy prawnej, natomiast wskazujące wysokości udziału pieniężnego w kosztach budowy sieci wodociągu.
Z uzyskanej przez skarżących kserokopii umowy zawartej w dniu [...].04.2003r. pomiędzy ARiMR a Gminą (którą załączają do skargi) wynikało, że pomoc finansowa w ramach programu SAPARD udzielona zostanie na pokrycie 61,11 % kosztów powyższej inwestycji, pozostała część ma zostać pokryta ze środków własnych Gminy, natomiast środki mieszkańców mają wynosić 0,00 zł, w związku z czym skarżący twierdzą, iż bezprawnie obciążono ich daniną publiczną – haraczem i wymuszono od nich po 1000 zł pod pretekstem współudziału w kosztach inwestycji.
Nie zgadzając się z czynnościami Wójta Gminy związanymi z obciążeniem finansowym mieszkańców sołectw [...], skarżący wnoszą o stwierdzenie ich nieważności.
Oprócz zarzutu dotyczącego nienależnie pobranych pieniędzy, skarżący podnoszą także, że pomimo zobowiązania Wójta, zawartego w umowach, iż wodociąg zostanie wybudowany do 2002r., inwestycja została zakończona dopiero w październiku 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę organ podał, że kwota partycypacji w kosztach inwestycji została określona wspólnie z radnymi i mieszkańcami na zebraniach przeprowadzonych w tym zakresie, na podstawie szacunkowych, średnich kosztów budowy sieci wodociągowych i wniósł o odrzucenie skargi w całości ewentualnie o jej oddalenie.
Ponadto podniósł, że stwierdzić nieważność aktu prawnego można w oparciu o art. 156 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, nie można natomiast stwierdzić na jego podstawie nieważności czynności administracyjnych podjętych przez Wójta Gminy w powyższej sprawie, czego domagają się skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym, zważył co następuje
Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.
Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznacza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Według § 2 powyższego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Powyższe wyliczenie spraw ma charakter enumeratywny, co oznacza, że jedynie wyżej wskazane sprawy należą do kognicji sądu administracyjnego i tylko w nich dopuszczalne jest wniesienie skargi.
W niniejszej sprawie skarżący zarzucają Wójtowi Gminy bezprawne obciążenie ich kosztami budowy wodociągu na podstawie zawartych z nimi umów.
Należy zauważyć, że powyższe umowy mają charakter umów cywilnoprawnych, co oznacza, że są regulowane przepisami ustawy z dnia 23.04.1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz. 93 ze zm.). Świadczy o tym wprost § 4 każdej z umów załączonych przez skarżących do skargi, zawartych przez nich z Wójtem Gminy, według którego w sprawach nieuregulowanych umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
Nie mieszczą się zatem w wyżej wskazanym katalogu spraw, które mogą być przedmiotem postępowania sądowego prowadzonego przez sądy administracyjne.
Wszelkie roszczenia wynikające z postanowień umów cywilnoprawnych mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi prowadzącymi postępowanie z powództwa cywilnego. Dotyczy to również niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z zawartej umowy (art. 471 ustawy Kodeks cywilny) – o czym piszą skarżący zarzucając Wójtowi nie wybudowanie wodociągu w przewidzianym terminie, jak również roszczeń związanych z bezpodstawnym wzbogaceniem (art. 405 ustawy Kodeks cywilny).
W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie wniesionej skargi za niedopuszczalną i odrzucenie jej na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) i orzekł jak w sentencji.