Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość obejmującą działkę gruntu nr [...] o pow. 306 m2, wydzieloną pod poszerzenie ulicy [...] w [...]
Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (data nadania – 29 listopada 2019 r.) A.F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę na ww. decyzję Wojewody, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu swojego wniosku pełnomocnik skarżącej podał, iż w dniu 25 listopada 2019 r. (ostatni dzień terminu do wniesienia skargi) chciał złożyć skargę w formie dokumentu elektronicznego, ale jego komputer uległ nagłej awarii, w wyniku której utracił dostęp do przygotowanego projektu i wszelkich plików zgromadzonych na twardym dysku. Komputer był w naprawie, a dostęp do danych zgromadzonych na dysku pełnomocnik uzyskał w dniu 26 listopada 2019 r. Na poparcie swych twierdzeń pełnomocnik przedstawił ekspertyzę serwisową z dnia [...] września 2019 r., że w dniu 25 listopada 2019 r. laptop marki [...] był niezdatny do użycia i co za tym idzie nie było możliwości zgrania z niego jakichkolwiek danych oraz fakturę z datą wystawienia i sprzedaży na dzień [...] listopada 2019 r. za naprawę ww. laptopa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie z uwagi na 4-dniowe uchybienie terminu do jej wniesienia, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek.
W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, iż strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – 25 listopada 2019 r. awarii uległ komputer pełnomocnika, w dniu 26 listopada 2019 r. komputer został naprawiony, a w dniu 29 listopada 2019 r. strona nadała wniosek w urzędzie pocztowym, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin. Ponadto wniosek o przywrócenie do terminu do wniesienia skargi został złożony za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi.
Należy mieć na względzie, iż jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest określona w art. 16 k.p.a. zasada trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej. Zasada ta realizowana jest m. in. poprzez ustawowe określenie terminu, w którym decyzja taka może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Wobec tego instytucja przywrócenia terminu do wniesienia skargi daje stronie możliwość obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć.
Mając na uwadze powyższe, konieczne było rozważenie, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy.
W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza zaś wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, str. 226; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. z 2002 r., nr 23, str. 1059).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik skarżącej wskazał bowiem, że 25 listopada 2019 r. (ostatni dzień terminu) chciał wysłać skargę w formie elektronicznej, ale w godzinach popołudniowo-wieczornych awarii uległ jego komputer, która została wyeliminowana dopiero następnego dnia tj. 26 listopada 2019 r. przez profesjonalny podmiot. Mimo to faktura za naprawę sprzętu została wystawiona [...] listopada 2019 r., czyli biorąc pod uwagę oświadczenia pełnomocnika, profesjonalny podmiot przed naprawą komputera wystawił fakturę za naprawę na konkretną kwotę. Poza tym pismo zatytułowane "ekspertyza serwisowa" datowane jest na [...] września 2019 r.
Pełnomocnik wskazuje ponadto, że większość danych dotyczących sprawy miał w komputerze, a napisanie skargi odręcznie było z przyczyn fizycznych i czasowych niemożliwe. Nadmienił, że sprawa ma charakter skomplikowany i wielowątkowy, stąd ponowne sporządzenie skargi i to w dodatku w formie odręcznej – nie było wykonalne. Pełnomocnik stwierdził również, że z uwagi na charakter sprawy nie mógł również wysłać skargi korzystając z innego komputera.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 57 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, czyli zwierać oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników. Ponadto musi zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Sąd pragnie podkreślić, że pełnomocnik strony skarżącej wszystkie pisma w toku postępowania administracyjnego, w tym zaskarżoną decyzję, otrzymywał w formie pisemnej. Miał więc wszelkie dane identyfikujące zaskarżoną decyzję, wiedział do jakiego Sądu i za pośrednictwem jakiego organu skargę wysłać. Jako profesjonalista, pełnomocnik posiadał również wiedzę, że nawet jeśli nie wskaże w skardze jakie, jego zdaniem, przepisy zaskarżony akt narusza, to zostanie on przez Sąd wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pełnomocnik mógł więc w krótkim piśmie procesowym wysłanym czy to elektronicznie jak zamierzał pierwotnie czy listownie (w [...] - tu siedzibę ma kancelaria pełnomocnika, funkcjonuje całodobowy urząd pocztowy) sformułować skargę i wysłać ją w terminie. Nic nie stało na przeszkodzie, aby w kolejnym piśmie procesowym skargę uzupełnić.
Nie bez znaczenia jest też fakt, iż mimo, że pełnomocnik uzyskał dostęp do danych, w tym do sporządzonej już skargi, w dniu 26 listopada 2019 r., skargę nadał dopiero w dniu 29 listopada 2019 r., a więc 3 dni później. Wpis sądowy oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa strona również uiściła w dniu 29 listopada 2019 r.
W rozpatrywanej sprawie nie można zatem uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.