Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2011r. nr [...] Rzecznik Praw Mieszkańców, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, poinformował D.B., że procedura dotycząca rozpatrywania wniosków o przyznanie pomocy społecznej nie zmieniła się, zaś w odpowiedzi na korespondencję nie dotyczącą obowiązującej procedury administracyjnej wnioskodawczyni będzie otrzymywać korespondencję informacyjną.
Na powyższe pismo Rzecznika Praw Mieszkańców D.B. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając, że jest ono nieadekwatne do pism, które złożyła we wcześniejszych terminach.
Pismem z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 19 oraz art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), przekazało pismo D.B. Prezydentowi Miasta jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia wskazując, że zgodnie z art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej są zobligowane do przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W myśl art. 65 § 1 k.p.a. gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Samorządowe kolegia odwoławcze w myśl ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów k.p.a. w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
Kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z powyższym pismo zostało przekazane do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta.
Na powyższe pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego D.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wyrażając swoje niezadowolenie z treści otrzymywanych rozstrzygnięć i pism. Zarzuciła, że pisma te nie uwzględniają jej potrzeb i żądań. Zaskarżonemu pismu zarzuciła również sztampowość, biurokrację oraz urzędnicze odnoszenie się do rzeczy. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie argumentując, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącej w postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie. Środki zaskarżenia D.B. nie przysługiwały, bowiem zaskarżone pismo jest niezaskarżalne. Nadto Kolegium ustosunkowało się do wniosku skarżącej, stąd przyjęcie, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na bezczynność organu, również byłoby bezzasadne. W konsekwencji skarga jako niedopuszczalna winna zostać odrzucona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 roku nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w wersji obowiązującej od dnia 11 kwietnia 2011 r., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Przekazanie sprawy organowi właściwemu nie następuje w formie decyzji ani postanowienia – jak miało to miejsce do 10 kwietnia 2011 r., lecz w formie pisma. Z tego względu zasadnym jest w szczególności zbadanie, czy pismo takie mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Odnośnie stosowania przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że może mieć ono miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu,
- 4) mają charakter publicznoprawny oraz
- 5) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32).
Z powyższych rozważań wynika, że treść zaskarżonego pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 roku nr [...] nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do D.B. jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku, nie wywiera ono zatem bezpośredniego skutku w sferze praw skarżącej. Oznacza to, że skarga na powyższe pismo Kolegium nie jest dopuszczalna, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do jej rozpoznania.
W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.