Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2015 r. D.B. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o podanie czy organ ten uwzględnił jej wnioski z dnia [...] września 2015 r. o ponowne rozpatrzenie spraw z pism SKO: z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], nr [...], nr [...], z dnia [...] września 2015 r. nr [...], nr [...].
W odpowiedzi SKO pismem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wyjaśnił, iż wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy jest środkiem zaskarżenia przysługującym zgodnie z treścią art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) od decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, od których to decyzji nie służy odwołanie. Organ wskazał kolejno czego dotyczy każde z pism przywołanych przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2015 r.: "1)Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium z dnia [...] lipca 2015 r. będące wyjaśnieniem, iż nie jest ono rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia. Dodatkowo wyjaśniono stronie, że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej czy Urzędu Miasta.
2) Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015r. będące wyjaśnieniem, iż nie jest ono rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia. Nadto w piśmie tym Kolegium wyjaśniło stronie, że nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania organu pierwszej instancji jakim jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a stronie w przypadku, gdy uważa, że postępowanie administracyjne prowadzone jest w sposób sprzeczny z przepisami prawa, służy uprawnienie wniesienia zarzutów w odwołaniu do wydanego rozstrzygnięcia.
3)Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. - pismo Kolegium z dnia [...] lipca 2015r., na które strona skarży się wskazując sztampę, szablonowe działanie organu i wnosi o wyjaśnienie i zarządzenie, aby organ zaniechał tego rodzaju postępowań. W piśmie tym strona została poinformowana, iż pismo Kolegium Odwoławczego nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania, bądź zażalenia do organu drugiej instancji. Stronie wyjaśniono także, że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
4)Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego, z treści którego wynika, że strona skarży się na pismo organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...], podnosząc, iż korespondencja ta jest nie do przyjęcia i wnosi o ocenę opisanego w piśmie sposobu załatwiania spraw strony. Kolegium Odwoławcze wyjaśniło stronie, że pismo Kolegium nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, w stosunku do którego przysługiwałoby stronie prawo wniesienia odwołania bądź zażalenia do organu II instancji. Ponadto wyjaśniono stronie, że Kolegium Odwoławcze nie jest organem nadzoru nad działalnością i sposobem funkcjonowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, a stronie służy prawo do wniesienia zarzutów w odwołaniu do wydanego rozstrzygnięcia, gdy uzna, iż postępowanie administracyjne jest prowadzone w sposób sprzeczny z przepisami prawa.
5)Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. - pismo Kolegium Odwoławczego, którym organ odnosi się do zarzutów i zastrzeżeń strony wniesionych do pisma Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...]. Kolegium w swoim piśmie wyjaśniło stronie, że jest organem II instancji i rozpatruje odwołania, które strona wnosi od wydanych decyzji i wydanych decyzjach poucza stronę o przysługującym prawie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w sprawach nie rozstrzygniętych decyzją lub postanowieniem, strona o ile nie zgadza się ze stanowiskiem organu, może w trybie art. 227 kpa wnieść skargę do organu właściwego do rozpatrzenia skargi.
W końcowej części pisma SKO wyjaśniło, iż środek zaskarżenia jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje stronie tylko na decyzje wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze w pierwszej instancji.
Pismo powyższe D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podało, że strona zaskarżyła nie decyzję a pismo, na które skarga jest niedopuszczalna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem skargi D.B. jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w którym organ wyjaśnił stronie w jakich przypadkach w świetle przepisów k.p.a. przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).
Zaskarżone pismo Kolegium z dnia 2 listopada 2015 r. nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wobec powyższego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.