Uzasadnienie
W skardze z dnia [...] grudnia 2011r. D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo Stowarzyszenia [...] z dnia [...] listopada 2011r. w przedmiocie udzielenia informacji dotyczących braku możliwości sporządzenia w imieniu skarżącej nieodpłatnie skarg kasacyjnych i ich doręczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto organ poinformował skarżącą o możliwości wystąpienia do WSA w Gorzowie Wlkp. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca skierowała powyższą skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą następnie organ przesłał do Sądu w dniu 29 grudnia 2011r.
Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2012r. Przewodniczący Wydziału wezwał Stowarzyszenie do udzielenia odpowiedzi na skargę D.B. oraz do przesłania podania skarżącej o nieodpłatne sporządzenie skarg kasacyjnych i ich doręczenie NSA. W udzielonej odpowiedzi Stowarzyszenie wniosło o odrzucenie skargi i zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów uzyskania odpisu pełnego KRS w kwocie 60 zł. Stowarzyszenie podkreśliło, że jest organizacją pozarządową, nie jest organem administracji państwowej ani organem lub jednostką samorządu terytorialnego, nie wykonuje też zadań z zakresu administracji publicznej. Ponadto wskazało, że zaskarżone pismo ma charakter wyłącznie informacyjny i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd zobligowany jest do sprawdzenia, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).
Zamknięty katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zaskarżenie przez stronę skarżącą aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.
Przedmiotem skargi D.B. z dnia [...] grudnia 2011r. jest między innymi pismo Stowarzyszenia [...] z dnia [...] listopada 2011r., w którym Stowarzyszenie udzieliło skarżącej informacji odnośnie braku możliwości sporządzenia w jej imieniu nieodpłatnie skarg kasacyjnych i ich doręczenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto organ poinformował skarżącą o możliwości wystąpienia do WSA w Gorzowie Wlkp. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W pierwszej kolejności należało zatem rozważyć, czy zaskarżone przez D.B. powyższe pismo jest aktem lub czynnością o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-8 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, iż nie stanowi ono decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Stowarzyszenia stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia,
- 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu,
- 3) mają charakter publicznoprawny oraz
- 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31).
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s. 32).
Wystosowane do skarżącej pismo Stowarzyszenia z dnia [...] listopada 2011r. nie posiada tej ostatniej cechy, brak jest bowiem bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżone pismo ma charakter wyjaśnień udzielonych stronie, co prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W świetle dokonanych rozważań należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 ppsa skarga podlega odrzuceniu.