Uzasadnienie
(...) trzeba podkreślić, że przy braku przepisu szczególnego zobowiązującego do współdziałania, organ powinien sam dokonywać wszystkich niezbędnych ocen okoliczności sprawy /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1988 r. SA/Wr 1120/87 - nie publikowany/. Jest przy tym rzeczą oczywistą, że organ administracji zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia może w takiej sytuacji, w celu wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy, zasięgać informacji u różnych, także wyspecjalizowanych rzeczowo podmiotów. Uzyskane informacje nie mogą jednak być traktowane przez organ jako wiążące go stanowisko innego podmiotu, a czynione konsultacje nie noszą cech współdziałania w rozumieniu art. 106 Kpa.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że toczy się postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej czterech garaży. Wobec wydania zaskarżonych postanowień wymaga wyjaśnienia, czy w związku z art. 106 Kpa Inspektor Sanitarny miał podstawę prawną do współdziałania w przepisach prawa materialnego, w tym między innymi w ogólnie powołanym w postanowieniu rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/. Zdaniem Sądu, w opisanym stanie faktycznym, brak jest podstaw prawnych w cytowanym rozporządzeniu lub mogącym mieć zastosowanie rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1995 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz ocen oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 52 poz. 284/ do podejmowania przez Inspektora Sanitarnego czynności tego rodzaju.
Żaden z przepisów przytoczonych aktów prawnych, mogących mieć zastosowanie w sprawie, nie nakłada na organ rzeczowo właściwy w sprawie legalizacji samowoli budowlanej obowiązku współdziałania z Inspektorem Sanitarnym w zakresie uzyskiwania jego opinii lub co więcej wyrażania zgody w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych. Uprawnienie dla Inspektora Sanitarnego do zajęcia stanowiska w sprawie winno wyraźnie wynikać z przepisów prawa i jego kompetencji w tym zakresie nie można domniemywać. Zajęcie stanowiska w sprawie w formie wydanego postanowienia stanowi zatem przypadek działania organu bez podstawy prawnej i stoi w sprzeczności z zasadą legalności wyrażoną w art. 6 Kpa.
W tej sytuacji Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi nieważność zaskarżonego postanowienia w rozumieniu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm.
Przepis ten uprawnia Sąd do stwierdzenia nieważności postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach. Art. 156 par. 1 Kpa wylicza 7 przypadków, w których zachodzi obowiązek stwierdzenia nieważności postanowienia. W rozpatrywanej sprawie znajdzie zastosowanie przepis art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, który dotyczy wydania postanowienia "bez podstawy prawnej". Przypadki braku podstawy prawnej do wydania postanowienia w indywidualnej sprawie będą miały miejsce między innymi, gdy brak jest przepisu prawnego powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę załatwienia sprawy w drodze postanowienia. Należy stwierdzić, że ani art. 106 Kpa, ani powoływane /niekonsekwentnie/ przez organy obu instancji przepisy prawne nie dawały podstawy prawnej do działania, co zostało zresztą słusznie zauważone przez Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego (...).