Uzasadnienie
Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 6 pkt 6 lit. "b" i art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.) odmówił przyznania M. R. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...]r. W uzasadnieniu decyzji, opierając się na zebranych w sprawie dokumentach, ustalił, że strona w dniu [...]r. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Jednak na dzień rejestracji tj. [...]r. nie spełniała warunków do jego otrzymania, bowiem nie osiągnęła kryterium wiekowego (nie miała ukończonego 55 roku życia, ale [...] – data urodzenia [...]r.), nie udokumentowała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego w jej przypadku co najmniej 35 lat (miała [...]) oraz nie rozwiązała stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ale na mocy porozumienia stron.
Tym samym strona na dzień rejestracji nie spełniała wymogów do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, wynikających z art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Wojewody Ś., w którym wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji i zwróciła się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, gdyż jej zdaniem posiada [...]letni staż pracy.
Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 37k ust. 1 oraz art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz poparł opisane powyżej ustalenia i wnioski. Zaznaczył, że ustalenie uprawnień odwołującego się do przyznania świadczenia przedemerytalnego może nastąpić wyłącznie z datą rejestracji, mimo że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło wcześniej, bo w dniu [...]r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie formułując konkretnych zarzutów wystąpił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o przyznanie zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi wskazał, że posiada przepracowane [...], cały czas w warunkach szkodliwych. Przyznał, że rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Następnie chorował przez [...] miesięcy i otrzymał okresową rentę na [...] lata, dlatego zarejestrował się dopiero po dniu [...]r. Podniósł, że już na dzień [...]r. spełniał wszystkie prawem przewidziane warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego.
Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż mimo że skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), to jednak podlegała rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Konsekwencja taka wynika z przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, że wydana na podstawie art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.) decyzja pierwszoinstancyjna orzekała wyłącznie o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego i tylko ta decyzja mogła być przedmiotem kontroli instancyjnej przez organ II instancji, który w toku postępowania odwoławczego nie może orzekać w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego, tak jak alternatywnie wnioskował w skardze skarżący. Takie działanie byłoby niedopuszczalne, gdyż naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i zmieniałoby podstawę materialno-prawną decyzji wydanej przez organ I instancji.
Przedmiotowa sprawa o świadczenie przedemerytalne była rozpatrywana, po dniu [...] r., a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. nr 154, poz. 1793), która dokonała m.in. nowelizacji ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz.56 z późn. zm.). Stosownie do art. 11 ust. 2 tej ustawy nowelizacyjnej osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, to jest przed dniem 1 stycznia 2002 r., zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach.
Również nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., nr 6, poz. 65), który stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.
Zatem osoba rejestrująca się po dacie 1 stycznia 2002 r., tak jak ma to miejsce w przypadku skarżącego, w dniu [...]r. nie może nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2002 r., gdyż zarejestrowała się zbyt późno.
Tym samym zgodnie z art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, dlatego sytuację skarżącego należało ocenić na gruncie przepisów obowiązujących na dzień rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., czyli w dniu [...] r.
Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 35 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
- 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
- 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
- 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550).
Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wyliczenia okresów zatrudnienia wynika, że skarżący w ostatnim miejscu pracy był zatrudniony do dnia [...]r., a stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron. Następnie od dnia [...] r. do dnia [...] r. przebywał na rencie. Tak więc skarżący mógłby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego tylko na podstawie punktu 1 wskazanego przepisu. Przewiduje on jednak kryterium wiekowe dla mężczyzn (63 lata), którego skarżący nie spełnia nawet w chwili obecnej (data urodzenia [...]r.).
Zaznaczyć należy, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia nie miała okoliczność podniesiona w skardze, iż na dzień [...]r. skarżący spełniał wszystkie prawem przewidziane warunki do nabycia zasiłku przedemerytalnego, gdyż na ten dzień skarżący nie posiadał statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Także sytuacja materialna skarżącego nie stanowi samoistnej podstawy do podważenia trafności zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), orzeczono, jak w sentencji.