Uzasadnienie
Ostateczną decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta M. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej A w B. pozwolenia na budowę sieci wodno kanalizacyjnej wraz z przyłączami do wymienionych w tej decyzji budynków na osiedlu "S." w M. przy zbiegu ulic J., K. i K. Pismem które wpłynęło do Urzędu Miejskiego w M. dnia [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa A powiadomiła organ architektoniczno-budowlany o wykonaniu wymienionej w tym piśmie w oparciu o w/w pozwolenie na budowę sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, stwierdzając jednocześnie, że do użytkowania tej sieci przystąpi od dnia [...]. Do zawiadomienia tego dołączyła m.in. protokół odbioru technicznego, oświadczenia Kierownika budowy o wykonaniu robót budowlanych zgodnie ze sztuką budowlaną i dokumentacją oraz o doprowadzeniu terenu po wykonaniu robót do stanu pierwotnego i inwentaryzację geodezyjną.
Pismem z dnia [...] /brak w aktach daty jego doręczenia/ podpisanym przez Kierownika Zespołu Budownictwa w Wydziale Architektury i Budownictwa UM w M. zobowiązano Spółdzielnię Mieszkaniową A do uzupełnienia w/w zawiadomienia przez dołączenie określonych w tym piśmie dokumentów. Odpowiedzi na to wezwanie Spółdzielnia udzieliła w piśmie z dnia [...] przesyłając jednocześnie oryginał dziennika budowy oraz dodatkowe protokoły prób szczelności.
Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta M. na podstawie art.59 ust.5 w zw.z art.57 ust.1 i 4 i art.59 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz.1126 ze zm. obecnie Dz.U z 2003. Nr 207 poz.2016 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym/ decyzją z dnia [...] nr [...] odmówiono Spółdzielni Mieszkaniowej A pozwolenia na użytkowanie sieci wodno-kanalizacyjnej na osiedlu "S." przy ul. K. w M. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgłoszona do użytkowania sieć kanalizacji deszczowej i sanitarnej została wykonana niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem. Nie spełniła także warunków uzgodnień branżowych dotyczących rozwiązań projektowych i włączeń do sieci skarżącej.
Nadto nie wykonano całej sieci wodociągowej oraz studzienki wodociągowej od strony ulicy K. Inwestor nie przedłożył również protokołów odbioru włączenia sieci wodno-kanalizacyjnej do istniejącej już sieci.
W odwołaniu od tej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa A zarzuciła że została ona wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa. W uzupełniającym odwołanie piśmie procesowym z dnia [...] /które wpłynęło do Wojewody [...] w dniu wydania decyzji odwoławczej/ stwierdziła natomiast, że dokonała zgłoszenia wykonania robót budowlanych w którym określiła jednocześnie datę przystąpienia do użytkowania sieci. W ustawowym terminie organ I instancji nie wydał decyzji o sprzeciwie, co zdaniem odwołującej kończyło postępowanie w tej sprawie. W szczególności nie było podstaw do orzekania na podstawie art.59 prawa budowlanego skoro nie przeprowadzono określonego w tej normie prawnej postępowania sprawdzającego oraz skoro nie składała ona wniosku o wydanie takiej decyzji.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 57 ust.2 i 4, art.59 ust.1 i 5 prawa budowlanego oraz art.138 § 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy potwierdził ustalenia zawarte w decyzji organu niższej instancji oraz ich ocenę prawną.
W skardze do Sądu Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w B. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Wojewody [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Uzasadniając to żądanie stwierdziła, że do zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do użytkowania sieci wodno-kanalizacyjnej dołączyła wymagane, a wyszczególnione w art.57 ust.1-3 prawa budowlanego dokumenty. Wypełniła też obowiązki wynikające z art.57 ust.4 tego prawa.Ponieważ w terminie określonym w art.54 ust.1 prawa budowlanego nie zgłoszono sprzeciwu w drodze decyzji, co do przystąpienia do użytkowania, to do użytkowania takiego była uprawniona.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie sądowej dnia 29 lipca 2004r skarżąca podtrzymała co do zasady swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 13 poz.1270 - zwanej dalej ustawą p.s.a./. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy nie można też odeprzeć zarzutu wydania tych decyzji z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem prawa materialnego w postaci treści art.54 ust.1 prawa budowlanego. Decyzje organów obu instancji rozstrzygają sprawę udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego zrealizowanego w oparciu o udzielone pozwolenie na budowę. Na wstępie należy zatem stwierdzić, że decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie może być wydana jednie w ściśle określonych w prawie budowlanym sytuacjach – wymienionych w art.55 tego prawa.
W związku z treścią art.61 Kpa nie może przy tym ulegać wątpliwości, że sprawa w tym przedmiocie może być rozstrzygnięta tylko na wniosek. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych nie wynika przy tym, żeby taki wniosek został złożony. W tym względzie w decyzji organu I instancji powołano się na wniosek skarżącej Spółdzielni z dnia [...]. Najprawdopodobniej organ ten miał jednak przy tym na uwadze zawiadomienie skarżącej o zamiarze przystąpienia do użytkowania spornej sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, które wpłynęło do tego organu właśnie w tym dniu. Nad tą podstawową kwestią organ odwoławczy przeszedł do porządku i to w sytuacji gdy w piśmie procesowym uzupełniającym odwołanie Spółdzielnia wyraźnie stwierdziła, że wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie nie składała. Gdyby istotnie tak było, a wątpliwość w tym względzie rozstrzygnie organ orzekający w pierwszej kolejności przy ponownym rozpoznaniu sprawy, to decyzje w tym przedmiocie zostały wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art.156 § 1 pkt 1 Kpa. Wtedy zaś organ I instancji powinien umorzyć postępowanie w sprawie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie jako bezprzedmiotowe.
Niezależnie od tego należy stwierdzić, że skoro w decyzji o pozwoleniu na budowę nie nałożono na inwestorkę obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie to mogła ona przystąpić do użytkowania sieci po uprzednim dokonaniu zawiadomienia w trybie art.54 prawa budowlanego. Zgłoszenia takiego /zawiadomienia/ dokonała ona przy tym w dniu [...]. W takiej zaś sytuacji organ architektoniczno –budowlany, według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, mógł w terminie 14 dni od dokonania zawiadomienia zgłosić jedynie w drodze decyzji sprzeciw co do zgłoszonego zamiaru, względnie wezwać w tym terminie inwestorkę do uzupełnienia dołączonych do zgłoszenia dokumentów /art.54 ust.1 i art.57 ust.1 i 4 prawa budowlanego/.
Należy przy tym przyjąć, że w tym terminie decyzja o sprzeciwie lub wezwanie do uzupełnienia zawiadomienia powinno być dokonującemu zgłoszenia doręczone /zobacz wyrok NSA z dnia 11.12.2002r. sygn. akt II SA/Kr 965/02 ONS Nr 4/2003 poz.147/.
Skoro w ustawowym terminie sprzeciw nie został zgłoszony oraz inwestorka nie została wezwana do uzupełnienia zawiadomienia to należało przyjąć, że skarżąca Spółdzielnia mogła przystąpić do użytkowania sieci zgodnie z dokonanym zawiadomieniem.
Nie oznacza to oczywiście sanowania w takiej sytuacji odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, jeżeli takie przy realizacji inwestycji wystąpiły, czy też bezwarunkowej i niewzruszalnej zgody na użytkowanie takiego obiektu. Do legalizacji takiego obiektu może jednak dojść w przewidzianym przepisami prawa trybie, tj. w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Brak sprzeciwu zgłoszonego w trybie art.54 ust.1 prawa budowlanego nie pozbawia bowiem organów nadzoru budowlanego wszczęcia np. postępowania opartego na treści art.50 i art.51 prawa budowlanego względnie na treści art.66 tego prawa. W krańcowych sytuacjach może to doprowadzić do wydania decyzji o zakazie użytkowania spornej sieci /art.66 ust.2 prawa budowlanego – według aktualnie obowiązującego stanu prawnego/ lub nawet decyzji o nakazie rozbiórki tej sieci /art.51 ust.3 pkt 2 lub art.51 ust.5 prawa budowlanego/ Należy przy tym stwierdzić, że do ewentualnego wszczęcia takich /takiego/ postępowania organy te są zobowiązane z urzędu.
Z tych wszystkich względów decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1a i c i art.135 p.s.a. w zw. z art 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku zgodnie z treścią art.200 ustawy p.s.a. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono zaś na podstawie art.152 ustawy p.s.a.
Jak już stwierdzono przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustali organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności czy skarżąca Spółdzielnia złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Przy braku takiego wniosku umorzy postępowanie w takiej sprawie jako bezprzedmiotowe, Rozważy natomiast podstawy wszczęcia z urzędu postępowania mającego na celu doprowadzenie wybudowanej sieci do stanu zgodnego z prawem /mając m.in. również na uwadze zmiany stanu prawnego wynikające ze zmiany prawa budowlanego – zobacz art.2 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane – Dz.U. Nr 93, poz.888/.