Uzasadnienie
Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Cz. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 33 ust. 2 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym/ decyzją z dnia 6 marca 2001 r. (...) Stanisławowi K. odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - zmianę konstrukcji dachu i adaptację poddasza na cele mieszkalne, na terenie działki o nr ewidencyjnym 16, obręb K., km. 9,3, położonej przy ul. L. 63 w Cz. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż wnioskodawca Stanisław K. nie uzupełnił braków w dokumentacji projektowej oraz z uwagi na roboty budowlane, które muszą być wykonane w granicy z działką sąsiednią, nie uzyskał zgody właściciela tej działki na wykonanie tych robót.
Tymczasem właściciel sąsiedniej działki - Ryszard M., w toku postępowania przed organem I instancji - wniósł zastrzeżenie, iż nie wyraża on zgody na zmianę kształtu ściany przylegającej do granicy działki oraz na ocieplenie tej ściany.
W odwołaniu od tej decyzji Stanisław K. zarzucił, iż w związku z postanowieniem nakładającym na niego obowiązek usunięcia braków w dokumentacji projektowej /doręczonym w dniu 12 stycznia 2001 r./, złożył w dniu 22 stycznia 2001 r. wyjaśnienia na piśmie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie uzyskał zgody współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej, ponieważ obowiązek taki, jego zdaniem, nie ma uzasadnienia. Planowane roboty nie naruszają bowiem ich interesów. Powołał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/2000, którym za niekonstytucyjny uznano przepis wymagający uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku przy granicy działki.
Wojewoda Ś. zaskarżoną decyzją z dnia 30 kwietnia 2001 r. (...) uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia, z powołaniem się na treść art. 138 par. 2 Kpa w związku z art. 82 ust. 1 pkt 3 oraz art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że "Projekt budowlany zmiany konstrukcji dachu i adaptacji poddasza na cele mieszkalne" jest wykonany z naruszeniem art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego. Dalej organ II instancji podał, iż wyjaśnienia wymaga również kto jest stroną postępowania od północnej strony działki inwestora. Odpowiadając, zaś na zarzuty zawarte w odwołaniu wyjaśnił, że zrealizowanie docieplenia ściany usytuowanej na granicy nieruchomości, wymaga zgody sąsiada ponieważ docieplenie będzie realizowane na nieruchomości sąsiedniej. Zgoda właściciela tej nieruchomości będzie bowiem równoznaczna z tym, że inwestor posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w zakresie zaprojektowanego docieplenia.
Brak przedmiotowej zgody powoduje konieczność zaprojektowania docieplenia ściany granicznej od wewnątrz, bądź wprowadzenia innego rozwiązania projektowego. Dalej organ II instancji podał, że zaprojektowane roboty budowlane polegające na przebudowie konstrukcji dachu i adaptacji poddasza na cele mieszkalne nie wymagają pisemnej zgody sąsiada. Przebudowa dachu nie jest sytuowaniem budynku w granicy działki, natomiast przebudowa musi spełnić warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym również zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ryszard M. zwrócił się o wyjaśnienie sprawy przebudowy dachu przedmiotowego budynku w kontekście wymogu prawnego udzielenia zgody przez właściciela sąsiedniej nieruchomości na planowany zakres robót. Ponadto wskazał, że istnieje spór graniczny pomiędzy nim a Stanisławem K. Przeprowadzone w 1990 r. postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do zawarcia ugody, w związku z tym, zdaniem skarżącego do chwili ostatecznego wyjaśnienia sprawy jakiekolwiek roboty budowlane nie powinny być realizowane.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i jego uzasadnienie. Dodatkowo stwierdził, że organ udzielający pozwolenia na budowę nie może podważać prawa wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko na podstawie zawiśnięcia sprawy o rozgraniczenie przed sądem powszechnym. Kwestionowanie zaś istniejącego stanu prawnego może być przedmiotem dochodzenia przed właściwym sądem cywilnym, a dopiero rozstrzygnięcie przed sądem może być podstawą do ewentualnej zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada zdaniem Sądu co do istoty obowiązującemu prawu. U podstaw decyzji organu I instancji legło stanowisko, że na realizację inwestycji w granicy działek potrzebna jest zgoda właściciela działki sąsiedniej. Taki wymóg wynikał w tym względzie z par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1999 nr 15 poz. 140 ze zm./. Przepis ten utracił jednak moc w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 11/00 /OTK 2001 nr 2 poz. 33/. Sprawa pozwolenia na przebudowę budynku wymaga zatem ponownego rozważenia przy uwzględnieniu zmienionego stanu prawnego, zgodnie z którym budowa w granicy nie jest wykluczona, jakkolwiek może być realizowana jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.
O tym czy taki uzasadniony przypadek w niniejszej sprawie zachodzi rozstrzygnie organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy /zobacz także wyrok Siedmiu Sędziów NSA z dnia 11 czerwca 2001 r. OSA 4/01 - ONSA 2001 Nr 4 poz. 145/. Ponieważ jednocześnie zgodzić się trzeba z organem odwoławczym co do opisanej w zaskarżonej decyzji konieczności poprawienia projektu budowlanego oraz zapewnienia udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania, to uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia znajdowało uzasadnienie w treści art. 138 par. 2 Kpa. Zasadnie też zwrócił uwagę organ II instancji na kwestię realizacji ocieplenia ściany usytuowanej przy granicy działek. Gdyby ocieplenie to było usytuowane już poza tą granicą to na jego wykonanie zgodę musiałby wyrazić właściciel działki sąsiedniej. Tylko taka zgoda stanowiłaby prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego.
Odnośnie zarzutu skarżącego co do istnienia sporu sąsiedzkiego co do przebiegu granicy należy stwierdzić, iż samo istnienie takiego sporu nie daje podstawy do przyjęcia, że do chwili jego rozstrzygnięcia przed sądem powszechnym pozwolenie na budowę /przebudowę/ nie może być wydane. Inwestor Stanisław K. wykazał się bowiem tytułem prawnym do działki objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę, ujawnionym w księdze wieczystej. Dopóty zatem tytuł ten nie zostanie w odpowiednim trybie podważony, chociażby przez wydanie przez sąd powszechny postanowienia o zabezpieczeniu powództwa zawierającego określone zakazy, organ orzekający jest tym tytułem związany.
Z tych wszystkich względów zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia /co do zajętego stanowiska, że rozbudowa w granicy nie jest sytuowaniem obiektu budowlanego w granicy/ odpowiada zdaniem Sądu prawu. Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.