Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S., wydana w oparciu o art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 575 ze zm.), §1, § 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm.) stwierdził, że u p. A. K. brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - gruźlicy płuc - wymienionej w poz. 11 wykazu chorób zawodowych. Swoje rozstrzygnięcie oparł na orzeczeniu Zespołu Wojewódzkich Przychodni Specjalistycznych - Wojewódzkiej Przychodni Chorób Płuc i Gruźlicy, która to placówka w orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznała u pracownicy gruźlicę płuc. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdziła jednak, że p. K. miała "znikomy kontakt z chorymi na gruźlicę i tylko osoby pracujące w pionie pulmonologicznym mogą starać się o chorobę zawodową."
Dalej organ orzekający ustalił, iż p. K. pracowała w latach 1989 - 2001 w Szpitalu Miejskim nr 1 w S., z tym, że w latach 1989 - 2000 pracowała na stanowisku salowej. W szpitalu miała znikomy kontakt z pacjentem chorym na gruźlicę, wykonując prace polegające na myciu, czyszczeniu sal, zmianie pościeli.
W konkluzji Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że p. K. nie pracowała w warunkach narażenia jej na działanie czynnika szkodliwego, bowiem miała znikomy kontakt z chorymi na gruźlicę i wobec braku zdiagnozowania choroby przez placówkę diagnostyczną nie znalazł podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Odwołanie od decyzji wniosła p. A. K.. Nie zgadzała się z wnioskami przedstawionymi w jej uzasadnieniu. Jej kontakt, jako salowej, z pacjentami nie był znikomy, o czym świadczył regulamin pracy salowej zatwierdzony przez przełożona pielęgniarek. Ponadto w czasie pobytu w szpitalu chorego na gruźlicę pacjenta nie podjęto żadnych działań zmierzających do ochrony personelu przed ewentualnym zarażeniem się chorobą. W jej ocenie gruźlica zaraziła się w miejscu pracy. Zwłaszcza, iż nikt z jej najbliższej rodziny na tę chorobę nie zachorował.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest ustalenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a chorobą, tj. wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy.
Organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy p. K. w Szpitalu Miejskim nr 1 w S. i zajmowanych przez nią stanowisk salowej na Oddziale Laryngologicznym i portiera. Uznał, że nie pracowała ona w warunkach istotnego narażenia na czynniki biologiczne.
Dalej stwierdzono, iż pracownica była badany w Wojewódzkiej Przychodni Chorób Płuc i Gruźlicy w K., która to placówka w orzeczeniu z dnia [...]r.. nie rozpoznała u niej choroby zawodowej wymienionej w pozycji 11 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych.
Za wykluczeniem zawodowej etiologii zakażenia p. A. K. przemawiała również analiza epidemiologiczna potwierdzająca brak stałego kontaktu zawodowego z chorymi prątkującymi. Tym samym prawdopodobieństwo zakażenia była takie samo, jak dla całej populacji.
Nie rozpoznanie przez orzeczników kompetentnej placówki diagnostycznej I stopnia choroby zawodowej wykluczało jej stwierdzenie, a zatem należało utrzymać w mocy decyzję decyzje organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. A. K. kwestionując motywy przestawione przez organ odwoławczy domagała się uchylenia jego decyzji. Powtórzyła zarzuty przytoczone już w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Dodatkowo wskazał, że orzeczenie placówki diagnostycznej uniemożliwiało wydanie innej decyzji. nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sadu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w K. rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa [...] utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uchyla zaskarżona decyzję, jeśli w toku kontroli stwierdzi, iż została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie w istotny sposób mogło wpłynąć na wynik sprawy. Polegało ono na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy - art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji mogło doprowadzić do wadliwego zastosowania prawa materialnego.
W myśl przepisu §1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65,poz.294 ze zm.) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, za choroby zawodowe uważało się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z tego przepisu wynikało, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydowały dwa czynniki: zdiagnozowanie schorzenia zamieszczonego w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należało uwzględnić okoliczności wymienione w §1 ust.2 cytowanego rozporządzenia.
Konstrukcja tego przepisu przemawiała za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, istniało domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie.
W celu spełnienia przesłanki określonej w §1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musiało być zawinione przez pracodawcę i nie musiało wynikać z przekroczenia norm. Wystarczyło wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który był szkodliwy tylko dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość.
Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 7 ust. 1 powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Taką jednostką była również Wojewódzka Przychodnia Chorób płuc i Gruźlicy w K., na której opinię powołano się przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy pominął jednak to, że opinia lekarska podlega jego ocenie jak każdy inny dowód, a zatem powinna być oceniona w aspekcie rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 Kpa. Po drugie, to nie placówka diagnostyczna stwierdza chorobę zawodową, a organ inspekcji sanitarnej. Do zadań placówki diagnostycznej należało jedynie diagnozowanie jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych. Potwierdzenie lub wykluczenie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy, a chorobą zawodową także należało do organu inspekcji sanitarnej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ nie wyjaśnił tych kwestii w sposób nie budzący wątpliwości, odwołując się do stanowiska placówki diagnostycznej, która wykluczyła chorobę zawodową z powodu znikomego narażenia skarżącej na ryzyko zachorowania na gruźlicę, chociaż samą chorobę zdiagnozowała.
Uznała, że o chorobę zawodowa mogą się ubiegać tylko pracownicy "pionu pulmonologicznego". Przepisy cytowanego rozporządzenia takiego ograniczenia nie zawierały. Zatem fakt, że skarżąca nie była pracownikiem takiego "pionu" nie uzasadniał odmowy stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do tych pozaprawnych przesłanek odmowy rozpoznania przez placówkę diagnostyczną choroby zawodowej. Wreszcie nie ustalono, czy z uwagi na jej osobnicza podatność, ogólny stan zdrowia skarżącej w 1999r. mogła ona w ciągu trzydniowego kontaktu z chorym na gruźlicę zarazić się ta chorobą, czy też nie.
Wskazać także przyjdzie, iż zgromadzony w ramach dochodzenia epidemiologicznego materiał także nie pozwalał na prawidłową ocenę wystąpienia bądź braku wystąpienia czynnika szkodliwego w środowisku pracy skarżącej. Sama skarżąca wskazała na pobyt na oddziale laryngologicznym, na którym pracowała jednego pacjenta chorego na gruźlicę w okresie od [...] do [...] 1999r. Pół roku później wykryto u niej gruźlicę. W ocenie organu odwoławczego ewentualny kontakt skarżącej z tym pacjentem nie uzasadniał stwierdzenia choroby zawodowej. Nie wykluczono jednak związku przyczynowego pomiędzy tym kontaktem, a faktem zachorowania przez nią na tę samą chorobę. Zwłaszcza, że w kręgu rodziny gruźlicy nie stwierdzono.
Zatem w tym środowisku się nie zaraziła. Nie wyjaśniono także, czy w toku całej pracy zawodowej skarżącej jako salowej na oddziale laryngologicznym miała, bądź nie kontakt z innymi chorymi na gruźlicę pacjentami. Nie poczyniono w tym kierunku żadnych ustaleń.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. Wskazania do dalszego prowadzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań sądu.
Nadto organ odwoławczy weźmie pod uwagę to, iż na podstawie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), obowiązującego od dnia 3 września 2002r. do jej prowadzenia będą miały zastosowanie dotychczasowe przepisy.