Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lipca 1998 r. (...) wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, Prezydent Miasta J.-Z. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia w budynku położonym w J.-Z. przy ulicy (...).
W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że przedmiotowy budynek leży w strefie ochrony konserwatorskiej. Przed rozpoczęciem robót budowlanych w tym budynku polegających na wymianie stolarki okiennej i rozbiórce balkonu wymagane było uzyskanie pozwolenia na wykonywanie tych robót po uprzednim zaopiniowaniu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. Tymczasem Witold L. prace remontowo-budowlane podjął bez pozwolenia, czym naruszył przepisy art. 41 ust. 3, art. 29 ust. 2 pkt 1 i art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ wskazał również, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. poinformował o nielegalnie wykonywanych robotach. W tej sytuacji należało wstrzymać prowadzenie tych robót.
W zażaleniu na to postanowienie Witold L., zarządca nieruchomości położonej w J.-Z. przy ulicy (...), podniósł, iż ze zdziwieniem przyjął do wiadomości informację Prezydenta Miasta, że liczący 68 lat budynek leży w strefie ochrony konserwatorskiej, skoro "nie jest ani perłą architektury, ani obiektem klasy zerowej". Mając jednak na względzie wezwanie Prezydenta Miasta o podniesienie stanu technicznego i estetycznego nieruchomości oraz dostrzegając potrzebę remontu budynku przystąpił do robót związanych z wymianą stolarki okiennej. Żalący się wskazał, że może zgodzić się co do zasady ze wstrzymaniem robót do czasu uzupełnienia niezbędnych dokumentów, jednakże nie może zaakceptować konieczności demontażu już zamontowanej nowej stolarki.
Wojewoda K. zażalenia nie uwzględnił i postanowieniem z dnia 12 sierpnia 1998 r. (...) z powołaniem się na przepisy art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewoda na wstępie zauważył, że Witold L. został poinformowany o wymaganej procedurze przy uzyskiwaniu pozwolenia na remont budynku zabytkowego. Pomimo tego bez zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. oraz Prezydenta Miasta J.-Z. rozpoczął prowadzenie robót budowlanych związanych z wymianą stolarki okiennej budynku. Na ich wykonywanie w świetle art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wymagane było uzyskanie pozwolenia. Z tych więc względów, w ocenie Wojewody, organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Witold L. zakwestionował legalność powyższego postanowienia podnosząc, że. na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wymiana okien w budynku nie wymaga pozwolenia na budowę, sporny zaś budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków.
Skarżący następnie zarzucił, że organ Państwowej Służby Ochrony Zabytków, do którego się zwrócił o akceptację wymiany stolarki okiennej i rozbiórkę balkonu bezzasadnie uchylił się od wydania opinii. Powinnością tego organu było wydanie opinii bądź pozytywnej, bądź negatywnej.
Wojewoda Ś. udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego, iż rozpoczęcie robót nie wymagało pozwolenia wskazał, że w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, prace polegające na wymianie stolarki okiennej wymagaj ą takiego pozwolenia i to po wyrażeniu opinii przez wojewódzkiego konserwatora zabytków /art. 29 ust. 2 pkt 1 i art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego/.
Na rozprawie przed Sądem skarżący popierał skargę, nadto podał, że na dalszym etapie postępowania roboty polegające na wymianie stolarki okiennej i drzwiowej zostały zalegalizowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowany w oparciu o kryterium zgodności z prawem akt administracyjny odpowiada prawu, a zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jego legalności.
Rozważenia na wstępie wymaga kwestia, czy rozpoczęcie przez skarżącego robót w budynku położonym w J.-Z. przy ulicy (...) uzależnione było od uzyskania pozwolenia na budowę albo zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Bezspornym jest przy tym, że roboty te polegały na wymianie stolarki okiennej w istniejącym budynku. Mając na uwadze poczynione w toku postępowania ustalenia podzielić należy stanowisko organów, że wykonywanie tych robót kwalifikowało się do potraktowania ich jako remont. Ustawodawca przez remont rozumie bowiem wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, z tym że dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym /art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./. Oznacza to, że rozpoczęte roboty budowlane nie stanowiły ani budowy, ani montażu.
Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego upoważnia organ nadzoru budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48, do wstrzymania w drodze postanowienia prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia.
Zasadniczo wykonywanie robót polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, z wyjątkiem zabytkowych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu i nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast nie wymaga pozwolenia na budowę /art. 29 ust. 2 pkt 1/. Jednakże wykonywanie takich prac uzależnione jest od uprzedniego zgłoszenia organowi oraz nie wniesienia sprzeciwu przez ten organ w terminie 30 dni od daty doręczenia zgłoszenia /art. 30 ust. 1 pkt 1 i ust. 2/.
Z kolei remont obiektu zabytkowego oraz remont powiązany ze zmianą lub wymianą elementów konstrukcyjnych, a także wpływający na zmianę wyglądu istniejącego obiektu w mieście uzależniony jest od uzyskania pozwolenia na budowę /art. 28 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1/. Dodatkowo pozwolenie na budowę /w tym również na remont/ w stosunku do obiektów objętych ochroną konserwatorską na podstawie ustaleń gminnego przepisu planistycznego może zostać wydane dopiero po wyrażeniu opinii przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków /art. 39 ust. 2/. Natomiast w stosunku do obiektów wpisanych do rejestru zabytków pozwolenie takie uzależnione jest od poprzedzającego go zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków /art. 39 ust. 1/.
Aczkolwiek zebrany w sprawie materiał dowody nie pozwala na przyjęcie, by budynek zarządzany przez skarżącego wpisany był do rejestru zabytków, a zatem by podlegał ochronie prawnej stosownie do przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r., o ochronie dóbr kultury /Dz.U. nr 10 poz. 48 ze zm./, to jednakże jest poza sporem, że działka, na której usytuowany jest ten budynek, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta J.-Z., położona jest w strefie ochrony konserwatorskiej /symbol planu "O" - strefa miasta ogrodu/.
W tej sytuacji trafnie przyjęły orzekające w sprawie organy administracyjne, że rozpoczęcie przez skarżącego w istniejącym budynku robót budowlanych remontowych polegających na wymianie okien, a następnie drzwi wymagało wyrażenia przez wojewódzkiego konserwatora zabytków opinii w tym przedmiocie, a następnie decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę. Skoro zaś wykonywanie powyższych robót skarżący rozpoczął samowolnie, zachodziły podstawy do orzeczenia o ich wstrzymaniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Z przytoczonych względów chybionym okazał się zarzut skarżącego naruszenia wymienionej normy, a ponadto art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 2 Prawa budowlanego.
Z kolei bez znaczenia dla finalnego wyniku tej sprawy jest dalszy zarzut skarżącego idący w kierunku wykazania, iż Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. bezzasadnie uchylił się od wyrażenia opinii w przedmiocie możliwości wykonania robót budowlanych remontowych w zarządzanym przez niego budynku. Tym niemniej wskazać przyjdzie skarżącemu, iż podanie do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o wyrażenie opinii złożył już po podjęciu robót budowlanych i częściowym wykonaniu prac remontowych /wymianie okien na piętrze budynku, zatem na tym etapie postępowania podanie o wyrażenie opinii stało się istotnie bezprzedmiotowe.
Całokształt rozważań prowadzi więc do konkluzji, że nie narusza prawa zaskarżony akt administracyjny. Skargę przeto należało oddalić na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.