Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] H.R. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. o sprawdzenie budowy, nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynków mieszkalnego, gospodarczego oraz garażu należących do Państwa M. i A.P. a zlokalizowanych w R. przy ulicy [...] na działce [...] (obecnie działkach [...] i [...]). W piśmie tym podniósł, że rozbudowa, nadbudowa i przebudowa miały miejsce [...], a roboty zakończono w roku [...]. Roboty te polegały na zabudowaniu [...] dodatkowych drzwi wejściowych z tarasem na stronę [...], budowie nowego [...] oraz wykonaniu podwójnych drzwi wejściowych.
W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował Pana R., że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte w wyniku pisma Referatu Planowania Przestrzennego Wydziału Architektury Urzędu Miasta R. z dnia [...] w wyniku którego decyzją z dnia [...] nałożono na Państwo P. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji rozbudowanego budynku wraz z opinią o stanie technicznym rozbudowanego obiektu. Jednakże w związku z toczącym się postępowaniem związanym ze zmianą granic działek, na wniosek Państwa P., obowiązek przedłożenia inwentaryzacji rozbudowanego budynku wraz z opinią o stanie technicznym rozbudowanego obiektu. Jednakże w związku z toczącym się postępowaniem związanym ze zmianą granic działek, na wniosek Państwa P., postępowanie to zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...]. Kwestie poruszone zaś przez zainteresowanego będą rozpatrzone w nowym postępowaniu wszczętym przez miejscowy inspektorat nadzoru budowlanego.
Pismem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Powiatowego w R. wszczął postępowanie oraz zawiadomił zainteresowanych o terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową budynku przy ulicy [...] w R. W dniu [...] miejscowy inspektor nadzoru powiatowego przeprowadził oględziny przedmiotowego budynku, nadto Pan H.R. przedłożył dokumenty związane z postępowaniem odszkodowawczym za szkody górnicze, m.in. decyzję nakazującą rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ulicy [...] oraz orzeczenie o ustaleniu odszkodowania za szkody górnicze. W trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta R. M. i A.P. pouczeni o odpowiedzialności karnej złożyli oświadczenie, że nie posiadają oryginału decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] orzekającej o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ulicy [...].
Na podstawie tak ustalonego stanu sprawy, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. postanowił nałożyć na Państwo M. i A.P. obowiązek przedstawienia w siedzibie Inspektoratu ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego nr [...] położonego przy ulicy [...] w R. w terminie do [...]. W podstawie prawnej przywołał art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, przede wszystkim oględzin makroskopowych nie stwierdzono spękań ścian i stropów budynku, piwnic i poddasza a budynek (za wyjątkiem [...]) w niewielkim stopniu pozostawał wychylony z pionu. Dodał także, iż ustalono, że decyzją z dnia [...] z uwagi na zły stan techniczny budynku mieszkalnego, spowodowany wpływami eksploatacji górniczej – Prezydent Miasta R. nałożył na Państwo P. obowiązek jego rozbiórki (na podstawie opinii budowlanej z [...] oraz orzeczenia Okręgowej Komisji ds. szkód górniczych) i dlatego w celu rozstrzygnięcia kwestii bezpiecznego użytkowania przedmiotowego obiektu, z uwagi na fakt, że nie została przeprowadzona orzeczona rozbiórka budynku, a dodatkowo wykonane zostały prace związane z przebudową i nadbudową budynku, bez stosownego pozwolenia, niezbędne jest dokonanie przez rzeczoznawcę jednolitej oceny stanu technicznego w formie ekspertyzy, w oparciu o inwentaryzację budynku. Ekspertyza ta powinna dostarczyć informacji o stanie technicznym obiektu oraz instalacji.
Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i A.P. Wnosząc odwołanie podnieśli, że nie są w stanie ponieść kosztów przeprowadzenia orzeczonej ekspertyzy technicznej. Wytłumaczyli, że są ludźmi starszymi, utrzymującymi się z małych emerytur i niewielkie miesięczne dochody przeznaczają na utrzymanie domu oraz zakup żywności i leków. Dodali, że przez cały czas opłacali należne podatki.
Rozpatrując to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R. nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w R. i do dnia dzisiejszego decyzja ta nie została wykonana. Wobec pozostawania tej decyzji w obrocie prawnym potwierdził, że nie można prowadzić postępowania wyjaśniającego w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku, w stosunku, do którego funkcjonuje nakaz rozbiórki, a jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta R. nie wszczął postępowania w celu uchylenia, zmiany bądź stwierdzenia wygaśnięcia wymienionej powyżej decyzji w przedmiocie rozbiórki wymienionego budynku mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe, orzekł jak w sentencji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i A.P. Podnieśli, że nie mogą zgodzić się z decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bo chociaż zgadzają się ze stwierdzeniem, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wszczął postępowania w sprawie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia wygaśnięcia Prezydenta Miasta R. w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ulicy [...], to nie mogą się zgodzić ze stwierdzeniem, że znają oni treść tej decyzji. Zwrócili się oni wprawdzie do Prezydenta Miasta o jej uchylenie, ale zrobili to dopiero [...], bo dopiero wtedy dowiedzieli się o jej wydaniu. Wyjaśnili, że chociaż byli właścicielami budynku od [...], to jednak poprzedni właściciele, pozostając starszym, bezdzietnym małżeństwem, po przepisaniu notarialnie budynku na nich, nadal zamieszkiwali w nim i odbierali całą korespondencję. Dodali, że Pan R. jest siostrzeńcem poprzedniego właściciela i tylko on dysponował przedmiotową decyzją z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje
Na wstępie wyjaśnić należy, że mimo, iż skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), to jednak rozpoznać należało ją w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Postępowanie takie wynika z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że "sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Skarga w niniejszej sprawie nie mogła odnieść skutku, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy podnieść, że dokonując kontroli zaskarżonej decyzji sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjny (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oceniają legalność zaskarżonych decyzji czyli zgodność z prawem orzeczeń wydanych przez organy administracji publicznej.
Zaskarżoną decyzję wydano w oparciu o art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z nim organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy rozstrzygnięcie to wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji postanowił nałożyć na skarżących obowiązek przedstawienia w siedzibie Inspektoratu ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego.
Jednakże zasadnie organ odwoławczy uznał, iż skoro w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z dnia [...] nakazująca rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego w R. przy ulicy [...], to przede wszystkim należy wyjaśnić kwestię tej decyzji, zwłaszcza czy dotyczy ona tego samego budynku. Jeśli zaś ustalenie to będzie pozytywne, to trudno uznać by było możliwe postępowanie legalizacyjne w stosunku do obiektu, objętego nakazem rozbiórki. Z akt sprawy wynika, że stronami zarówno postępowania odszkodowawczego prowadzonego przez Okręgową Komisję ds. Szkód Górniczych w G. jak i adresatami decyzji rozbiórkowej byli Państwo M. i A.P. i chociaż z ich oświadczeń skarżących złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] wynika, że nie posiadają oni przedmiotowej decyzji i dowiedzieli się o niej dopiero w trakcie prowadzenia przedmiotowego postępowania, to jednak nie zmienia to faktu, że byli zobowiązani do jej wykonania.
W piśmie skierowanym do Prezydenta Miasta R. w dniu [...], w którym zwracają się o anulowanie lub zmianę tej decyzji, przyznali bowiem, że odszkodowanie za szkody górnicze zostało wypłacone i przeznaczone na kapitalny remont tego budynku, chociaż z orzeczenia Okręgowej Komisji ds. Szkód Górniczych w G. wynikało, że naprawa szkody jest niecelowa, a wypłata odszkodowania – "sposób naprawy szkody górniczej" – następuje na podstawie decyzji Wiceprezydenta Miasta R. z dnia [...].
Odrębną sprawę, także dotąd nie wyjaśnioną w trakcie prowadzonego postępowania, stanowi problem podnoszony przez H.R. w piśmie inicjującym przedmiotowe postępowanie, a dotyczące nadbudowy, rozbudowy oraz przebudowy budynku mieszkalnego oraz garażu i budynku gospodarczego. Wyjaśnienia wymaga zakres przeprowadzonych robót budowlanych ewentualnych dobudówek, przebudowy czy rozbudowy. Ustalenia wymaga zarówno termin wykonania kwestionowanych prac budowlanych jak i ich charakter. Niezbędne jest jednoznaczne stwierdzenie czy prace te podlegają wcześniej wymienionej decyzji rozbiórkowej czy nabyły charakteru samodzielnego i ich dobudowa powinna być rozpatrywana niezależnie. Dopiero w oparciu o dokładnie i w sposób wyczerpujący ustalony materiał dowodowy możliwe będzie podjęcie stosownej decyzji.
Zasadnie zatem organ odwoławczy uwzględniając odwołanie wydał decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oddalił skargę.
SJ/