Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta C. odmówił S. B. wymiany prawa jazdy do czasu uzupełnienia brakującego badania lekarskiego. W podstawie prawnej decyzji powołano § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 150, poz. 1680/, w zw. z art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm./ oraz § 2 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy /Dz.U. Nr 69, poz. 640/.
Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że zachodzi sprzeczność między bezterminową ważnością wydanego w [...] prawa jazdy, a badaniem lekarskim z dnia [...], które nakazuje powtórną kontrolę stanu zdrowia w okresie do [...] Strona została poproszona o dołączenie nowego, aktualnego badania lekarskiego, ale S.B. odmówił.
W odwołaniu wnioskodawca wniósł o uchylenie powyższej decyzji i wydania mu nowego prawa jazdy.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. Kolegium powołało się dodatkowo na obowiązujący w czasie wydawania stronie prawa jazdy przepis art. 20 ust. 3 pkt 2a ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku ruchu na drogach publicznych /Dz.U. Nr 53, poz. 295 ze zm./, według którego prawo jazdy należało cofnąć, jeżeli kierowca utracił warunki zdrowia fizycznego lub psychicznego, potrzebne do prowadzenia pojazdu. Przytoczyło także art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, mówiącym o kierowaniu kierowcy na badania lekarskie w przypadkach naruszających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zdaniem Kolegium zastrzeżenia takie mogą wyniknąć w postępowaniu o wymianę prawa jazdy, gdy kierujący przedstawia orzeczenie lekarskie sprzeczne z posiadanym w ewidencji.
W niniejszej sprawie orzeczenie lekarskie z [...] jest zaś niewystarczające. Wydane w [...] prawo jazdy jest natomiast wadliwe, gdyż miało zawierać adnotację o konieczności badań. Obecnie strona przedstawia zaś dokumenty niekompletne, bo bez aktualnych badań. Dokumenty te należy zweryfikować negatywnie.
W skardze S. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił jej naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji podnosząc, że powołane przez organy administracyjne rozporządzenia nie mogą ograniczać przyznanych mu uprawnień. Ponadto posiadane przez niego bezterminowe prawo jazdy jest prawem nabytym i w myśl art. 2 Konstytucji nie może mu być odebrane przez organ administracyjny, zwłaszcza że z art. 150 Prawa o ruchu drogowym taka możliwość nie wynika.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja nie może się ostać, aczkolwiek przede wszystkim z innych przyczyn niż podniesione w skardze, które Sąd wziął jednak pod uwagę z urzędu, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami – stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./, oznaczonego dalej jako "ppsa".
Otóż w art. 150 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym postanowiono, że prawa jazdy wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność do czasu ich wymiany. W ustępie drugim tego artykułu upoważniono właściwego ministra do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków i terminów wymiany praw jazdy. Oznacza to, że ważność "starych" praw jazdy może być zachowana najdłużej do końcowego terminu ich wymiany określonego w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 150 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o wymianę prawa jazdy wydanego mu w dniu [...], a więc w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych /Dz.U. Nr 27, poz. 183 ze zm./. Tymczasem według § 6 ust. 1 pkt 1, w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy, termin wymiany dokumentów wydanych na podstawie owego rozporządzenia z 20 lipca 1968 r. ustalony został do dnia 31 marca 2003 r. /już po przedłużeniu tego terminu/.
Zgodnie z tym co wyżej wywiedziono prawa jazdy nie wymienione do tego terminu utraciły ważność, co zresztą wprost sformułowano w § 7 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r. Ponieważ prawo jazdy stanowi dokument uprawniający do kierowania pojazdami, a więc decydujący o określonej sferze uprawnień, to skutku w postaci utraty ważności prawa jazdy nie można wiązać z czasem rozpatrywania sprawy o wymianę prawa jazdy przez organ administracyjny, lecz z chwilą złożenia w tym względzie wniosku przez osobę uprawnioną. O ile więc taka osoba złoży wniosek o wymianę prawa jazdy przed upływem terminu określonego w § 6 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2002 r., to nie następuje utrata ważności prawa jazdy, mimo prowadzenia sprawy jeszcze po owym terminie. Tymczasem kwestię terminu wniesienia wniosku przez skarżącego, w kontekście ważności dotychczas posiadanego przez niego prawa jazdy, organy obu instancji całkowicie pominęły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa.
Organ I instancji wskazał jedynie, że wniosek został złożony w dniu [...] /rzeczywiście taki wniosek zalega w aktach sprawy/, ale nie wyciągnął z tego faktu żadnych wniosków, mimo że taka data złożenia wniosku wykracza poza wskazany wyżej termin 31 marca 2003 r. z § 6 ust. 1 pkt 1 ostatnio powołanego rozporządzenia. W takim razie skarżący przedstawiłby do wymiany nieważne już prawo jazdy, gdy tymczasem nie ulega wątpliwości, że przedmiotem postępowania o wymianę może być wyłącznie prawo jazdy, które nie utraciło ważności. O ile zatem w postępowaniu administracyjnym okaże się, iż nie ma takiego ważnego prawa jazdy, to zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości tego postępowania z przyczyn przedmiotowych, co w myśl art. 105 § 1 Kpa winno prowadzić do umorzenia postępowania administracyjnego.
Ponieważ w powyższym zakresie organy administracyjne nie zajęły stanowiska, dlatego sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia. Nie jest bowiem wykluczone, że skarżący wystąpił o wymianę prawa jazdy przed dniem 31 marca 2003 r., a jedynie po tym terminie złożyl wniosek na urzędowym druku. Dlatego też Sąd nie stwierdził nieważności zaskarzonej decyzji, a jedynie ją uchylił uznając, że w istotnej kwestii sprawa nie została należycie wyjaśniona. Jednocześnie przyczyna uchylenia zaskarżonej decyzji czyni drugorzędnym odnoszenie się do innych merytorycznych zagadnień, jakie zostały w niej poruszone oraz będących przedmiotem zarzutów skargi. Tym niemniej należy podnieść, że Sąd nie podziela stanowiska, według ktorego w ramach procedury wymiany prawa jazdy możliwa jest weryfikacja wcześniej uzyskanych uprawnień do kierowania pojazdami. W szczególności art. 150 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym upoważniał jedynie właściwego ministra do określenia warunków i terminów wymiany dokumentów, a nie do ingerowania w nabyte upawnienia, co zresztą może należeć jedynie do materii ustawowej.
Ponadto organy obu instancji w żaden sposób nie wykazały istnienia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przeciwwskazań takich nie zawiera w szczególności świadectwo lekarskie z [...], w którym nie wymieniono żadnego schorzenia lub ułomności. Zamieszczona w tym świadectwie adnotacja o konieczności powtórnej kontroli stanu zdrowia w ciągu dwóch lat nie może być uznana za równoznaczną ze stwierdzeniem istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia przez skarżącego pojazdów. Na gruncie Prawa o ruchu drogowym właściwe organy mają przy tym instrumenty prawne zapobiegające możliwości kierowania pojazdami przez osoby o złym stanie zdrowia. Służy temu np. kierowanie na badania lekarskie w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia /art. 122 ust. 1 pkt 4/, czy też cofnięcie uprawnień /art. 140 ust. 1/.
Nie ma zatem nawet celowościowych względów, by dotychczasowe upawnienia do kierowania pojazdami były weryfikowane przy okazji wymiany prawa jazdy, które zasadniczo służy innym celom, związanym z ujednoliceniem procedur i dokumentów w wymiarze nawet międzynarodowym.
Tą ostatnio przedstawioną ocenę prawną organ administracyjny uwzględni w razie ustalenia, że wniosek o wymianę prawa jazdy został złożony w terminie przewidzianym dla wymiany prawa jazdy posiadanego dotychczas przez skarżącego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.
SJ/