Uzasadnienie
B. A. we wniosku z dnia [...] r. domagała się, w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]r. sygn. akt [...], którym to orzeczeniem uchylono wpisy dokonane w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., wykreślenia z ewidencji, jako właścicieli działki, dla której urządzono KW rep. hip. [...] B.S., K.Ł., J. Ł. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086) oraz § 44 pkt 2, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (D.z. U. nr 38, poz. 454 odmówił wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów miasta C. polegających na wykreśleniu właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż z przełożonego przez wnioskodawczynię p. B. A. odpisu postanowienia Sądu Okręgowego w C. sygn. akt [...] wynika, iż wpis do księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] r. w części dotyczącej sprostowania stanu prawnego nieruchomości oraz właścicieli nieruchomości został uchylony, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania sądowi I instancji. Orzeczenie sądu nie ustala kręgu osób będących współwłaścicielami nieruchomości. Analiza odpisu księgi wieczystej KW nr [...] z dnia [...]r. wskazała, iż zarówno w dziale I, jak i w dziale II księgi brak wpisów. Brak wpisów nie jest chroniony rękojmią wiary ksiąg publicznych.
Nadto świadczy o rozbieżności wpisów w księdze z rzeczywistym stanem. W ewidencji gruntów wpisów dokonano na podstawie aktu notarialnego A nr [...], mocą którego Państwo B. Sz., K.Ł. i J.Ł. nabyli udziały w nieruchomości położonej przy ul [...]. Dokument ten nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Zatem nie ma podstaw do dokonania zmian w ewidencji gruntów.
Odwołania od decyzji wnieśli p. B.A. oraz B.S., K.Ł. i M. Ł. Państwo B.S., K.Ł. i M.Ł. kwestionowali ustalenia poczynione przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji,. Stwierdzili, że zmiany dokonane w ewidencji gruntów wcześniejszymi wpisami są niepodważalne, w szczególności zmiany związane z decyzja o wywłaszczeniu części nieruchomości i związanym z tym jej podziałem. Zarzucili także, iż p. A. posługiwała się przed sądem Okręgowym fałszywą mapką.
P. B.A. domagała się uchylenia decyzji i wprowadzenia zmian zgodnych z jej żądaniem. W jej ocenie akt notarialny, który stanowił podstawę dokonania wpisu B.S., K.Ł. i J.Ł. jako współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] był niewykonalny. Potwierdzały to orzeczenia sądów powszechnych uchylające wpis do księgi wieczystej nr [...] oraz zawiadomienie o wpisie. W jej ocenie umowa sprzedaży udziałów konkubinie M. Ł. i jej dzieciom obarczona byłą wysokim ryzykiem, bowiem z jej treści wynika, ze dokonano tzw. obrotu pozawieczystoksięgowego, nie uwzględniającego opisu nieruchomości w księgach Kw [...] i rep. Hip. [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji przytoczył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
W uzasadnieniu decyzji w całości podzielił ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ I instancji. Dodatkowo wskazał, iż efektem ponownego postępowania sądowego będącego następstwem uchylenia przez Sąd Okręgowy w C. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] wpisu dokonanego w ksieze wieczystej nr [...] było postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. oddalające wniosek B. S., J. Ł. i K.Ł. i M.Ł. o sprostowanie działu [...] Kw [...] oraz o wpis w dziale II tej księgi. Takie orzeczenie nie orzeka o unieważnieniu aktu notarialnego w oparciu. o który dokonano zmian w ewidencji gruntów, o jego wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nadto powództwo p. A. o stwierdzenie nieważności aktu notarialnego zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]r. sygn. akt [...].
Odnosząc się zarzutów stron zgłoszonych we wspólnym odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, ze uzasadnienie decyzji organu I instancji w sposób wyczerpujący omówiło stanowisko organu. Kwestie związane z wywłaszczeniem spornej nieruchomości mogły, ale nie musiały znaleźć się w tym uzasadnieniu i nie miały wpływu na załatwienie wniosku p. A. Natomiast ani strony, ani tym bardziej organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego nie są uprawnione do omawiania dokumentów przedłożonych Sądowi Apelacyjnemu wraz z apelacją przez p. A. do sprawy o sygn. akt [...]. Do tego uprawniony był sąd powszechny.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. B.A. domagała się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzuciła, iż w postępowaniu o wprowadzenie w 2001r. zmian do ewidencji gruntów bezpodstawnie nie uwzględniono jej jako strony. Podtrzymała w całości zarzuty i argumenty przytoczone już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto stwierdziła, iż wadliwie organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie na nieprawomocnym wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia [...]r. sygn. akt [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, iż nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska. Stwierdził także iż kwestionowany przez skarżącą akt notarialny nadal pozostaje w obrocie prawnym i dla organu prowadzącego ewidencję gruntów jest wiążący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, dlaczego skargę wniesioną do Naczelnego Sadu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Otóż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawi o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 85 powołanej na wstępie ustawy z dniem 1 stycznia 2004r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego wojewódzkie sądy administracyjne, działające na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 72, poz. 652) dla obszaru województwa [...] utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest władny rozpoznać niniejszą sprawę.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.
Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom nadzoru geodezyjnego i kartograficznego skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżoną decyzję naruszyły prawo.
Art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2000 nr 100, poz. 1086 ze zm.) wprowadza zasadę wpisywania do rejestru ewidencji gruntów jedynie właściciela nieruchomości na podstawie dokumentów dotyczących własności gruntu (aktów notarialnych, prawomocnych wyroków sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych). W odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych ujawnia się inne osoby fizyczne i prawne władające gruntem.
Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, ze nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
W myśl art. 23 tej ustawy, właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów.
Z powyższego wynika, że zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, prawomocne orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów.
W niniejszej sprawie skarżąca do wniosku o dokonanie zmian w ewidencji gruntów dołączyła postanowienie Sądu okręgowego w C. z dnia [...]r. sygn. akt [...], którym Sąd po rozpoznaniu, w wyniku wniesienia przez skarżącą apelacji, sprawy z wniosku B.S., J.Ł., M.Ł. i Ł. K. o dokonanie sprostowania księgi wieczystej nr [...] – dotyczącej nieruchomości objętej wnioskiem skarżącej - i wprowadzenia zmian do tej księgi uchylił wpis dokonany przez Sad Rejonowy w C. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Co nastąpiło już po złożeniu przez skarżącą wniosku. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy w C. odmówił dokonania zmian zgodnych z żądaniem wnioskodawców, uznając, iż przedłożone przez nich dokumenty nie są wystarczające do wprowadzenie zmian poprzez wpisanie nowych współwłaściciel nieruchomości położonej przy ul [...] i zmianę opisu nieruchomości. Ponadto żądanie dotyczyło w istocie także dokonania zmian w drugiej księdze wieczystej, a wniosek nie zawierał takiego żądania. Zaś Sad nie mógł działać z urzędu.
W tej sytuacji powyższe orzeczenie Sądu nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany w ewidencji gruntów, albowiem nie zawiera ono rozstrzygnięcia, z którego wynikałyby dane powodujące zmiany w ewidencji gruntów. Za pomocą tego orzeczenia skarżąca nie może dążyć do wzruszenia wpisu w ewidencji gruntów dokonanego na podstawie istniejącej umowy sprzedaży udziałów w nieruchomości położonej w C. przy ul [...] zawartej przez M.Ł., B. S., J. Ł. i K.Ł. w formie aktu notarialnego rep. A nr [...] w dniu [...]r. przez notariusza K.B.. Bowiem do tego w istocie zmierzało żądanie skarżącej.
Słusznie także stwierdził organ odwoławczy, iż w obrocie prawnym nadal pozostaje powyższy akt notarialny, a próba stwierdzenia jego nieważności poczyniona przez skarżącą zakończyła się niekorzystnym dla niej orzeczeniem. W dacie wydania zaskarżonej decyzji nie istniało w obrocie prawnym prawomocne orzeczenie sądu powszechnego kwestionujące ważność tego aktu i dokonanej nim czynności prawnej.
Skoro istniej spór tak o przedmiot współwłasność jaki i osoby współwłaścicieli, to jedynym organem władnym rozstrzygnąć ten spór jest sąd powszechny. W postępowaniu o dokonanie zmian w ewidencji gruntów takich sporów nie można rozstrzygnąć
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niezasadną oddalono.